Reminiscencje Horynieckie w Międzynarodowy Dzień Teatru. Teatr z pasji

Słowo „amatorski” bywa w języku potocznym używane z pewną podejrzliwością. Kojarzy się z czymś niedopracowanym, robionym na próbę, bez profesjonalnego zaplecza. Tymczasem w przypadku teatru znaczenie tego określenia jest zupełnie inne. Teatr amatorski oznacza teatr tworzony z potrzeby – z pasji, z ciekawości świata i z chęci opowiedzenia historii, która dla twórców jest ważna.

Tworzą go ludzie, którzy często na co dzień wykonują zupełnie inne zawody: są nauczycielami, studentami, urzędnikami, pracownikami różnych instytucji. Spotykają się po godzinach pracy, próbują wieczorami, miesiącami budują spektakl, w który wkładają ogromną energię i zaangażowanie.

Dlatego coraz częściej okazuje się, że teatr amatorski przestaje być amatorski w potocznym sensie tego słowa. Wiele zespołów pracuje nad spektaklami z dużą konsekwencją i sięga po wymagającą literaturę – taką, która stawia przed aktorami poważne wyzwania. Dobrym przykładem jest choćby spektakl „Myszy i ludzie” Johna Steinbecka, prezentowany podczas tegorocznych Reminiscencji Horynieckich. Powieść amerykańskiego noblisty opowiada historię dwóch robotników przemierzających Amerykę czasów wielkiego kryzysu i marzących o własnym miejscu na ziemi. To opowieść o przyjaźni, samotności i ludzkiej godności – temat poważny i wymagający, który w teatrze potrzebuje dużej wrażliwości oraz pracy nad relacją między bohaterami.

Fakt, że po taką literaturę sięga teatr działający poza instytucjonalnym systemem, mówi wiele o ambicjach i powadze pracy tych zespołów.

Biesiada Teatralna w Horyńcu-Zdroju

Reminiscencje Horynieckie są bezpośrednio związane z jednym z najważniejszych wydarzeń ruchu teatrów amatorskich w Polsce – Biesiadą Teatralną w Horyńcu-Zdroju.

Festiwal ten odbywa się nieprzerwanie od 1976 roku i przez niemal pół wieku stał się jednym z najważniejszych spotkań teatrów amatorskich małych form w kraju. W Horyńcu prezentowane są spektakle bardzo różnorodne: od monodramów i teatrów poetyckich, przez kameralne spektakle dramatyczne, aż po autorskie projekty sceniczne.

Biesiada nie jest jednak jedynie konkursem. To przede wszystkim miejsce spotkania środowiska teatrów niezawodowych – zespołów działających przy domach kultury, stowarzyszeniach, uczelniach czy lokalnych inicjatywach artystycznych. Przyjeżdżają tam twórcy z całej Polski, by zaprezentować swoją pracę, skonfrontować ją z innymi spektaklami, a także rozmawiać z profesjonalnym jury, w którego skład wchodzą reżyserzy, aktorzy i krytycy teatralni.

Najważniejszą nagrodą festiwalu jest Złoty Róg Myśliwski Króla Jana, obok którego przyznawane są także inne wyróżnienia, w tym Złota i Srebrna Misa Borowiny oraz nagrody specjalne.

Organizacja Biesiady możliwa jest dzięki wsparciu wielu instytucji, w tym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, który od lat wspiera rozwój tego wydarzenia.

Spektakle nagrodzone podczas festiwalu prezentowane są później podczas Reminiscencji Horynieckich, które pozwalają zobaczyć laureatów już poza kontekstem konkursowym.

Teatr jako wspólnota

Ruch teatrów amatorskich ma w Polsce długą tradycję. W wielu momentach historii był przestrzenią eksperymentu i poszukiwań artystycznych. To właśnie w takich środowiskach rodziły się pomysły, które później wpływały na całe życie teatralne.

Najważniejszą cechą tego ruchu jest jednak wspólnotowy charakter pracy. Spektakl nie jest tu produktem przygotowywanym w ramach sezonu repertuarowego. Jest raczej wynikiem procesu – wielu miesięcy prób, rozmów i wspólnych poszukiwań. Dlatego teatr amatorski bywa miejscem niezwykle autentycznego spotkania z literaturą i z drugim człowiekiem.

Teatr Krzyk – teatr autorski

Pierwszym spektaklem prezentowanym podczas Reminiscencji będzie „Exit” w wykonaniu Teatru Krzyk z Maszewa, laureata Srebrnej Misy Borowiny.

Teatr Krzyk powstał w 2002 roku z inicjatywy Marka Kościółka i Anny Giniewskiej. Od początku jest to teatr autorski – scenariusze spektakli powstają w trakcie pracy zespołu, jako efekt wspólnych poszukiwań.

Działalność zespołu koncentruje się wokół tematów związanych z tożsamością człowieka i relacjami społecznymi. Spektakl „Exit” składa się z obrazów, dźwięków i sytuacji scenicznych, które stawiają pytania o indywidualność oraz miejsce jednostki we współczesnym świecie.

Reżyser spektaklu Marek Kościółek jest praktykiem teatru alternatywnego i autorskiego, a od 2022 roku współpracuje również z legendarnym Teatrem Ósmego Dnia.

Teatr Kąt – Steinbeck na scenie

Drugim zespołem prezentowanym podczas Reminiscencji będzie Teatr Kąt z Jarosławia, działający przy Jarosławskim Ośrodku Kultury i Sztuki.

Zespół prowadzony przez Pawła Srokę zdobył podczas 47. Biesiady Teatralnej najważniejsze nagrody festiwalu za spektakl „Myszy i ludzie” według powieści Johna Steinbecka.

Historia George’a i Lenniego – dwóch robotników przemierzających Amerykę czasów wielkiego kryzysu – jest opowieścią o przyjaźni, solidarności oraz marzeniu o lepszym życiu. To literatura wymagająca, która na scenie stawia przed aktorami szczególnie duże wyzwania.

Teatr Kapslok – komedia metafizyczna

Wieczór zamknie spektakl „Grunwald 2.0” warszawskiego Teatru Kapslok, działającego przy Dzielnicowym Ośrodku Kultury Ursynów.

Spektakl w reżyserii Grzegorza Reszki jest komedią metafizyczną opartą na przewrotnej idei: co by było, gdyby postaci z pewnego znanego obrazu nagle zaczęły mówić własnym głosem i zapragnęły żyć własnym życiem poza ramami płótna?

Spotkanie z teatrem

Reminiscencje Horynieckie odbędą się w Międzynarodowy Dzień Teatru – 27 marca 2026 roku w sali widowiskowej Centrum Kulturalnego w Przemyślu.

Program wydarzenia:
16:30 – Teatr Krzyk – „Exit”
17:30 – Teatr Kąt – „Myszy i ludzie”
19:00 – Teatr Kapslok – „Grunwald 2.0”

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, jednak obowiązują wejściówki dostępne w kasie Centrum Kulturalnego w Przemyślu.

Centrum Kulturalne w Przemysłu