1 grudnia w warszawskim Teatrze Kamienica odbędzie się premiera „Zdziczenia obyczajów” w reżyserii Anny Jarosik.
infografika: Teatr Kamienica
Spektakl inspirowany dramatem Bolesława Leśmiana opowiada o miłości, zdradzie i namiętnościach, które nie wygasają nawet po śmierci. W trzyosobowej obsadzie wystąpią Anna Jarosik, Marta Juras i Mateusz Dymidziuk.
Bolesław Leśmian, jeden z najbardziej oryginalnych polskich poetów XX wieku, powraca na scenę w przedstawieniu, które ma połączyć poetycki język z intensywnością psychologicznego thrillera. „Zdziczenie obyczajów”, przygotowywane przez Annę Jarosik, sięga do tajemniczego, niedokończonego dramatu „Zdziczenie obyczajów pośmiertnych”. Premiera odbędzie się 1 grudnia 2026 roku o godzinie 19.00 w Teatrze Kamienica w Warszawie.
Przedstawienie zapowiadane jest jako wielozmysłowe doświadczenie teatralne. O jego atmosferze zdecydują światło, muzyka skomponowana przez Pawła Lucewicza, choreografia Emila Wesołowskiego oraz specjalnie przygotowane kompozycje zapachowe. Twórcy zamierzają wprowadzić publiczność w rzeczywistość, w której granica oddzielająca życie od śmierci przestaje mieć znaczenie, a bohaterowie muszą zmierzyć się z konsekwencjami własnych wyborów.
W centrum opowieści znajdują się Marcjanna, Krzemina i Sobstyl. Łączy ich dramatyczna przeszłość, wielka namiętność i zbrodnia, której konsekwencje okazują się silniejsze od śmierci. Bohaterowie pozostają uwięzieni we wzajemnych zależnościach, wspomnieniach i emocjach, z którymi nie potrafili sobie poradzić za życia.
Leśmian, znany przede wszystkim z niezwykłej wyobraźni poetyckiej, w „Zdziczeniu obyczajów pośmiertnych” podejmuje temat ludzkich pragnień, zazdrości i destrukcyjnej siły uczuć. Śmierć nie przynosi jego bohaterom ukojenia. Dawne konflikty powracają, a potrzeba miłości miesza się z lękiem przed odrzuceniem i utratą drugiego człowieka.
Anna Jarosik zamierza przyjrzeć się tym relacjom z perspektywy współczesnej psychologii. Marcjanna próbuje uwolnić się od przypisanej jej roli, Krzemina szuka oparcia w innych, a Sobstyl pozostaje przywiązany do własnych wyobrażeń o miłości i szczęściu. Każde z nich inaczej zapamiętuje wspólną przeszłość, inaczej interpretuje wydarzenia i inaczej rozumie odpowiedzialność za to, co się wydarzyło.
Zderzenie tych trzech perspektyw ma prowadzić do stopniowego odsłaniania prawdy o bohaterach. Twórcy zapowiadają opowieść o trudności wyzwolenia się z toksycznych relacji, potrzebie akceptacji oraz odwadze koniecznej do skonfrontowania się z własnymi uczuciami.
Za reżyserię, dramaturgię i scenografię odpowiada Anna Jarosik, która wcieli się również w Marcjannę. Krzeminę zagra Marta Juras, natomiast w roli Sobstyla wystąpi Mateusz Dymidziuk.
Trzyosobowa obsada odpowiada kameralnej konstrukcji przedstawienia, którego dramaturgia koncentruje się na wzajemnych relacjach bohaterów. Ich spotkanie staje się rodzajem emocjonalnego rozrachunku, podczas którego stopniowo ujawniają się skrywane pragnienia, poczucie winy i sprzeczne wspomnienia.
Ważną rolę w przygotowaniach odegrała psycholożka Maryla Maj, odpowiedzialna za konsultację psychologiczną. Jej współpraca z zespołem służyła pogłębieniu charakterystyki postaci i zrozumieniu mechanizmów rządzących ich zachowaniem. Twórcy chcą pokazać, jak silnie ludzkie doświadczenia zależą od indywidualnych emocji i jak odmienne mogą być wspomnienia tych samych wydarzeń.
Konsultację artystyczną powierzono Elżbiecie Jarosik.
Istotnym elementem przedstawienia będzie jego oprawa muzyczna i ruchowa. Muzykę skomponował Paweł Lucewicz, twórca znany między innymi z pracy przy filmie „Znachor”. Kompozycje mają budować nastrój tajemnicy i towarzyszyć bohaterom w kolejnych etapach ich emocjonalnej konfrontacji.
Za choreografię odpowiada Emil Wesołowski, wybitny tancerz i choreograf, wieloletni dyrektor Baletu Narodowego. Jego udział zapowiada istotną rolę ruchu scenicznego w przedstawieniu. Choreografia ma podkreślać oniryczny charakter świata Leśmiana, w którym cielesność, pamięć i wyobraźnia wzajemnie się przenikają.
Twórcy przewidzieli również wykorzystanie specjalnie opracowanych kompozycji zapachowych. W połączeniu ze światłem, muzyką i ruchem mają one stworzyć przestrzeń oddziałującą na kilka zmysłów jednocześnie. Taka koncepcja inscenizacyjna koresponduje z twórczością Leśmiana, w której doświadczenia zmysłowe odgrywają niezwykle ważną rolę.
„Zdziczenie obyczajów pośmiertnych” należy do mniej znanych utworów dramatycznych Bolesława Leśmiana. Niedokończony tekst, pełen niezwykłych obrazów i niepokojących sytuacji, podejmuje zagadnienia obecne również w jego poezji: przemijanie, pragnienie bliskości, cielesność oraz tajemnicę istnienia.
W świecie Leśmiana śmierć często otwiera kolejną przestrzeń doświadczenia. Bohaterowie zachowują swoje uczucia, tęsknoty i słabości, a rzeczywistość pośmiertna pozwala przyjrzeć się ludzkiej naturze z perspektywy niedostępnej żyjącym.
W przygotowywanym przedstawieniu szczególnie wyraźnie wybrzmieć mają pytania o odpowiedzialność za własne decyzje i możliwość uwolnienia się od przeszłości. Relacje Marcjanny, Krzeminy i Sobstyla pozwalają przyjrzeć się mechanizmom emocjonalnego uzależnienia, idealizacji partnera i trudnościom w zaakceptowaniu prawdy o drugim człowieku.
Realizatorzy zapowiadają spektakl, w którym poetycki język Leśmiana spotka się z humorem, zmysłowością i napięciem charakterystycznym dla współczesnego teatru psychologicznego.
„Zdziczenie obyczajów” zostanie zaprezentowane w Teatrze Kamienica jako spektakl gościnny. Premiera została przygotowana we współpracy z Klubem Integracji Europejskiej, który jest jej współorganizatorem.
Za produkcję odpowiada Natalia Kamińska, autorem zdjęć promocyjnych jest Aleksander Ikaniewicz, a makijaż przygotowała Zuzanna Dudek.
Premiera zaplanowana na 1 grudnia 2026 roku będzie okazją do spotkania z mniej znanym obliczem twórczości Bolesława Leśmiana. Anna Jarosik i jej współpracownicy proponują inscenizację, w której dramat sprzed lat zostanie odczytany przez doświadczenia współczesnego człowieka, jego relacje, lęki i pragnienia.
„Zdziczenie obyczajów” według Bolesława Leśmiana
Obsada:
Premiera: 1 grudnia 2026 roku, godz. 19.00
Miejsce: Teatr Kamienica, Warszawa
Charakter przedstawienia: spektakl gościnny
Szczegółowe informacje: Oficjalna strona spektaklu w Teatrze Kamienica.
Bilety – link
