27 lutego na Dużej Scenie Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie odbędzie się premiera „Pana Tadeusza” w reż. Sławomira Narlocha.
fot. Karolina Nowak
Narloch znany jest olsztyńskiej publiczności z realizacji „Wesela” sprzed dwóch lat – spektaklu, który inaugurował dyrekcję obecnego dyrektora teatru, Pawła Dobrowolskiego. Nowa produkcja zapowiadana jest jako widowisko o rozbudowanej warstwie muzycznej i wyrazistej oprawie plastycznej.
„Pan Tadeusz” od lat pozostaje jedną z najważniejszych pozycji w kanonie polskiej literatury. Epopeja Mickiewicza jest nie tylko opowieścią o utraconym świecie szlacheckiej Litwy, lecz także przenikliwą analizą wspólnoty: jej rytuałów, języka, sporów i mechanizmów pojednania. To tekst, który – pod warstwą nostalgii – pokazuje, jak krucha bywa wspólnota i jak wiele zależy w niej od rozmowy. Poemat opowiada o sporze o zamek rodu Horeszków przejęty przez Sopliców. W tle konfliktu rozgrywa się dramat odrzuconej miłości Jacka Soplicy, jego zdrada i zabójstwo Stolnika Horeszki. Finał przynosi próbę pojednania – nadzieję, że kolejne pokolenie zwaśnionych rodzin będzie potrafiło żyć w zgodzie.
Inscenizacja Sławomira Narlocha otrzymała podtytuł „Opowieść o tym, że jesteśmy częścią Europy”. Reżyser, który przygotował także adaptację i teksty piosenek, proponuje odczytanie epopei poprzez antyk – jako powrót do źródeł europejskiej wspólnoty i teatru. Spektakl otwiera śpiew trzech Kanefor, a akcja została osadzona w przestrzeni stylizowanej na ruiny starożytnego teatru. W zapowiedziach Narloch mówi o potrzebie „zrobienia kroku w tył”, by na nowo budować opowieść na fundamentach świata polis, demokracji i mitu.
Jednym z kluczowych tropów interpretacyjnych jest Arkadia – rozumiana nie jako sielanka, lecz jako „niedomknięta” rzeczywistość, szczelina, w której pojawia się nadzieja i poczucie sensu. Reżyser przywołuje obraz żurawia stojącego na jednej nodze a w drugiej trzymającego kamień, by nie zasnąć – metaforę czujności wobec świata, który chwieje się w posadach.
Antyk w tej interpretacji staje się sposobem zdystansowania od doraźnych polskich kontekstów i romantycznego dziedzictwa. Narloch deklaruje, że bliższy jest mu uniwersalny, wcześniejszy model wspólnoty niż romantyczny mit bohatera. W jego odczytaniu „Pan Tadeusz” staje się także opowieścią o kryzysie męskiego świata – o ego, zacietrzewieniu i ambicjach, które rozsadzają wspólnotę od środka.
Antyczne inspiracje widoczne są w scenografii i kostiumach autorstwa Maksa Maca. Muzykę skomponował Jakub Gawlik, za przygotowanie wokalne odpowiada Magdalena Czuba, choreografię opracował Michał Cyran, reżyserię świateł przygotowała Karolina Gębska, a kierownictwo muzyczne objął Mateusz Cwaliński. Spektakl ma formę muzycznego widowiska, w którym piosenki oparte są na frazach Mickiewicza – z zachowaniem sensu wiersza i rytmu dostosowanego do scenicznego wykonania.
Premiera odbędzie się 27 lutego. Kolejne pokazy zaplanowano na 28 lutego; 6, 7, 8, 10, 11 i 12 marca; a także 2, 5, 7, 8 i 10 maja 2026 roku – wszystkie na Dużej Scenie teatru.
