O spektaklu „Pippi” wg „Pippi Langstrump” Astrid Lindgren w reż. Agi Błaszczak w Teatrze Rampa w Warszawie pisze Paulina Sygnatowicz.
fot. Teatr Rampa
„Pippi”, najnowsza propozycja Teatr Rampa, przyciąga atrakcyjnością wizualną, ale w natłoku efektów gubi to, co w postaci stworzonej 80 lat temu przez Astrid Lindgren było najcenniejsze – empatię i odpowiedzialny bunt.
Reżyserka Aga Błaszczak, sięgając po adaptację Zdzisława Jaskuły, stawia przede wszystkim na formę. Dynamiczne zmiany świateł, ekspresyjny taniec, głośna muzyka i kontrastowe obrazy budują widowisko atrakcyjne, lecz dramaturgicznie nijakie. Brakuje wyraźnie poprowadzonej myśli oraz logiki przyczynowo-skutkowej. Spektakl przebodźcowuje – tempo i natężenie efektów utrudniają skupienie się na sensach, które powinny stanowić oś tej opowieści.
Scenografia i kostiumy Marty Kodeniec klarownie dzielą świat przedstawiony na dwie rzeczywistości: sterylny, biały porządek Tommy’ego i Anniki oraz kolorowy, anarchiczny kamper Pippi, zastępujący Willę Śmiesznotkę. Ten estetyczny kontrast jest czytelny i wizualnie nośny, jednak za formą nie idzie treść. Spektakl staje się jałową opowieścią o kolejnych wybrykach „niegrzecznej dziewczynki”, pozbawionych kontekstu i uzasadnienia.
Tymczasem siła Pippi u Lindgren nigdy nie polegała wyłącznie na łamaniu zasad. Jej bunt był odpowiedzialny, a niezależność nierozerwalnie związana z wrażliwością na świat i innych. W interpretacji Anny Mierzwy bohaterka jawi się przede wszystkim jako świadoma anarchistka, z rozmysłem dekonstruująca zastany porządek. Jej energia bywa zaraźliwa, lecz rzadko towarzyszy jej czułość. Wyraźnie widać to w relacjach z Tommym (Karol Wnuk) i Anniką (Agata Łabno), którzy zdają się bardziej przeszkadzać Pippi w jej wybrykach, niż stanowić kompanów do zabawy. Symboliczny gest ubrania dzieci w anarchistyczne koszulki nie staje się momentem ich przemiany – Tommy i Annika nadal pozostają bezbarwnymi postaciami na marginesie tej opowieści.
Wydobyciu sensów nie sprzyja również muzyka Michała Lazara. Głośna, dominująca ścieżka dźwiękowa często zagłusza tekst, przez co młody widz może mieć trudność z podążaniem za dialogiem. Intensywność dźwięku i obrazu przykrywa słowo, a wraz z nim znaczenie. Dobrym przykładem jest scena tęsknoty Pippi za ojcem – refleksja i melancholia wyrażone w piosence szybko ustępują kolejnej, efektownej scenie, nie dając emocjom zakotwiczyć się w dziecięcej wyobraźni.
Wygląda na to, że wciąż najlepszą inscenizacją powieści Astrid Lindgren pozostaje spektakl z 2007 roku z Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy w reżyserii Agnieszki Glińskiej. Dominika Kluźniak stworzyła tam postać jednocześnie pełną energii i naznaczoną samotnością, łącząc anarchię z empatią. Glińska pokazała, że teatr dla dzieci może być przestrzenią poważnej rozmowy o wolności, odpowiedzialności i granicach społecznego przymusu, pozostając do dziś wzorem dla interpretacji „Pippi Pończoszanki”.
Spektakl Teatr Rampa niewątpliwie może być dla części młodej publiczności atrakcyjnym doświadczeniem wizualnym. Jednak w tej realizacji forma okazuje się silniejsza niż przesłanie, a bunt – pozbawiony czułości – traci sens, który uczynił Pippi ikoną girl power.
