O SLOWMOTIONCAFFE / medytacje pokoju – performance site specific w choreografii i koncepcji Anny Piotrowskiej pisze Adam Kamiński.
fot. Marta Ankiersztejn
SLOWMOTIONCAFFE / medytacje pokoju autorstwa Anny Piotrowskiej sytuują się na przecięciu performansu, praktyki wspólnotowej i artystycznego manifestu. Projekt świadomie rezygnuje z dynamiki widowiska na rzecz spowolnienia, uważności i doświadczenia współobecności, proponując widzowi przestrzeń kontemplacji zamiast narracyjnej intensywności. W czasach nieustannego nadmiaru bodźców, polityki lęku i medialnej dramaturgii konfliktu gest zatrzymania nabiera tutaj wymiaru nie tylko estetycznego, lecz również etycznego.
Piotrowska konsekwentnie rozwija język działań site-specific, wpisując ciało i ruch w przestrzenie nieoczywiste, często pozbawione tradycyjnego kontekstu teatralnego. Dzięki temu medytacje pokoju nie funkcjonują wyłącznie jako spektakl, lecz jako zdarzenie wymagające obecności i gotowości na doświadczenie relacyjne. Zaproszenie do współuczestnictwa staje się jednym z kluczowych elementów projektu: pokój nie jest tu abstrakcyjną ideą, ale praktyką budowaną poprzez wspólny rytm oddechu, ciszę i uważne bycie razem.
Jednocześnie przedsięwzięcie balansuje na cienkiej granicy między autentycznym doświadczeniem a ryzykiem symbolicznej idealizacji. Siła projektu tkwi w jego delikatności i konsekwencji formalnej. Popularność działań partycypacyjnych oraz ich zrównywanie z działaniami politycznymi czy kulturowymi składają się na częste przekonanie o skuteczności sztuki wtedy, gdy ta konsekwentnie rezygnuje z pola własnej autonomii na rzecz nieartystycznych sposobów zaangażowania w konteksty społeczne i polityczne.
Najciekawszym aspektem SLOWMOTIONCAFFE / medytacje pokoju pozostaje próba odzyskania wspólnotowego wymiaru sztuki performatywnej. Anna Piotrowska nie proponuje prostych odpowiedzi wobec przemocy współczesności; zamiast tego tworzy intymny rytuał obecności, w którym polityczność ujawnia się poprzez mikrogest: zatrzymanie, słuchanie i współistnienie.
W historii sztuki szczególne miejsce zajmują działania artystyczne redefiniujące pojęcie pokoju jako stanu psychicznego, obszaru bezpieczeństwa i uważności. Znaczącymi punktami odniesienia pozostają twórczość Mariny Abramović oraz Chiharu Shiota, których praktyki artystyczne otworzyły nowe możliwości myślenia o obecności, pamięci i niepokoju. Polska artystka, choreografka i performerka, zaniepokojona aktualną sytuacją polityczną i społeczną, podejmuje próbę opowiedzenia o stanie niepewności, w jakim funkcjonuje dzisiejszy człowiek.
Największym zagrożeniem współczesności nie jest wyłącznie sam konflikt, lecz społeczna obojętność i uśpienie. Pokój łatwo uznać za stan trwały, niemal oczywisty, podczas gdy historia nieustannie przypomina o jego kruchości. Anna Piotrowska zamiast obrazów przemocy proponuje stan czujności i kontemplacji — stanowcze przypomnienie, że moment krytyczny może nadejść niespodziewanie. To apel o nieustanną uważność: aby nie zasnąć wobec historii, nie przywyknąć do pozornego bezpieczeństwa; afirmacja pokoju jako praktyki codzienności.
Premiera odbyła się na Placu Centralnym w Warszawie.
Wykonawcy: Joanna Chitruszko, Talya Balikcioglu, Anastasia Khvorost, Karolina Kotwa, Sabina Letner, Julia Lewandowska, Ewa Noras, Sylwia Nosarzewska, Anna Piotrowska, Dawid Sozański, Wojtek Stępień, Daniel Zych.
Projekt: Centralna Scena Tańca w Warszawie edycja VI
Kuratorka działu site-specific: Paulina Święcańska
27 czerwca 2026 roku odbędzie się wrocławska premiera pokazu w ramach Mandala Performance Festival przed siedzibą Teatr Dialogu.
