Coś wisi w powietrzu

Scenografia i kostiumy Julii Skuratovej sprawiają, że Czechow wisi w powietrzu, a gęsta atmosfera bezruchu wypełnia scenę. Poza kawiarnianym stołem widzimy jeszcze jeden element: półkę z bibelotami – pamiątkami przeszłości, ale i symbolami życia, kolejnych jego etapów. Bujany konik, mewa, pociąg, wiklinowy fotel, parasolka. Wszystkie okazują się bardzo powoli, wręcz niezauważalnie przesuwać w trakcie przedstawienia. To subtelna metafora tego, że życie nie zmienia się nagle, tylko trwa i postępuje z każdą chwilą, co bardzo łatwo przegapić.

Nie należy się spodziewać mnogości środków ani zaskakujących zwrotów akcji. Można nawet spokojnie powiedzieć, że niewiele nas tutaj zaskoczy. I wydaje mi się, że twórcy nie mieliby wcale nic przeciwko takiemu stwierdzeniu. W spektaklu niewiele się wydarza. To opowieść o utknięciu, która sama momentami przynosi widzowi poczucie utknięcia.

Praca reżyserska Bogdana Michalika polega przede wszystkim na zbudowaniu wiarygodnej relacji między dwojgiem bohaterów. Jest ona krótka, ale za to prawdziwa – przez chwilę można odnieść wrażenie, że ta dwójka wreszcie znalazła kogoś, kto może dać im dokładnie to, czego potrzebują. Widzimy rodzajową scenkę: przypadkowe spotkanie, które może przynieść zmianę, lepsze jutro, odwrócenie kart.

Nie przynosi jednak niczego z tych rzeczy. Bohaterowie dalej tkwią w starych schematach. Nie potrafią wyrwać się z własnych narracji. Andriej nadal próbuje opowiedzieć siebie inaczej, niż wygląda jego życie, Sonia nadal pozostaje uwikłana w swoją przeszłość i uczucie do Astrowa. Dwadzieścia lat nie wystarczyło, żeby naprawdę zacząć od nowa. Niewykorzystane szanse, życie przeszłością, zmarnowane marzenia – to wszystko przewija się jak czechowowskie bibeloty. Powoli, prawie niezauważalnie.

Teatr Współczesny