O spektaklach Ballet Nacional de España i “Medei” pod dyrekcją Rubéna Olmo w madryckim Teatro Real pisze Anna Czajkowska.
fot. Ballet Nacional de España
Urodzony w Buenos Aires w 1936 roku argentyńsko–hiszpański tancerz, choreograf i baletmistrz José Granero to jedna z najważniejszych postaci współczesnego tańca hiszpańskiego. Zmarł w 2006 roku w Madrycie, a jego wkład w rozwój sztuki tanecznej pozostaje nieoceniony. Jako pierwszy w swoich choreografiach wprowadzał innowacyjne formuły, które zbliżały tradycyjne gatunki do współczesnych form ekspresji. Jego „Medea”, uznawana za dzieło kluczowe dla rozwoju hiszpańskiego dramatu tanecznego, wciąż porusza i zachwyca tysiące widzów.
W hołdzie dla Maestro Granero Hiszpański Balet Narodowy (BNE) pod dyrekcją Rubéna Olmo przygotował niezwykły, dwuczęściowy spektakl: trzy utwory w części pierwszej oraz kultową Medeę prezentowaną po przerwie.
Na scenie Teatro Real choreografie José Granero ponownie łączą teatralną tradycję z awangardą, szczere emocje z kontrolowanym ruchem i harmonią.
W balecie Leyenda: Crónica de un Amor no Consumado (Legenda: Kronika niespełnionej miłości) do muzyki Isaaca Albéniza i José Luisa Greco Granero eksponuje namiętność, czystość gestu oraz subtelną powściągliwość wynikającą z ogromnej uczuciowości, ognia i udręki pożądania oraz rozpaczy. Zmysłowy, wyrazisty i początkowo liryczny taniec stopniowo przemienia się w nieokiełznany, pełen męskiej energii i gwałtownej dzikości, wzbogacony stepem i pulsującą grą kastanietów.
Odwołując się do artystycznej spuścizny José Granero, Opowieści z Gwadalkiwiru przenoszą widzów do lat 20. XX wieku. To historia młodej kobiety, która wychodzi za mąż za wdowca z czwórką dzieci. Jej postępowe poglądy spotykają się z dezaprobatą otoczenia, lecz prawdziwa miłość potrafi przezwyciężyć wszelkie uprzedzenia.
Debora Martinez, solistka o niezwykłym temperamencie, w porywającym i perfekcyjnie wykonanym tańcu oddaje osobowość bohaterki emanującej erotyzmem i wdziękiem. Jej duet z Matiasem Lopezem, mistrzem piruetów, przesuwa się swobodnie w wysmakowanej przestrzeni spowitej tiulem, ochrą i złotem – pełen namiętności, radości i delikatności.
Bolero do muzyki Maurice’a Ravela łączy piękno klasycznego stylu hiszpańskiego z ekspresją i esencją flamenco. Napięcie, ogień i moc zbiorowej energii stopniowo narastają, a muzyka staje się coraz bardziej demoniczna i ciężka. Dzięki doskonałej synchronizacji ruchów tancerzy choreografia emanuje ładem i harmonią. Dynamiczny, pełen siły taniec potęguje precyzyjne oświetlenie – początkowo przyćmione złotem, które wraz z rytmem orkiestry stopniowo nabiera czerwonych tonów i intensywności.
W 1984 roku José Granero zaprezentował własną adaptację greckiego mitu. Ponad dwie dekady po premierze Medea pozostaje najczęściej wystawianym dziełem hiszpańskiego teatru tańca. Dramaturdzy, reżyserzy i artyści wciąż powracają do historii morderczyni własnych dzieci, odkrywając w niej stare i nowe znaczenia.
W Teatro Real, w drugiej części spektaklu, muzyka Manolo Sanlúcara i libretto Miguela Narrosa (na podstawie sztuki Seneki) łączą śródziemnomorski mit z estetyką flamenco – tańca o arabskich korzeniach i niezwykłej ekspresji. Granero nadaje klasycznej historii nowy kontekst i świeżość, czyniąc ją bliższą współczesnemu widzowi. Zachowuje jednak atmosferę greckiej tragedii, którą budują złożone portrety psychologiczne bohaterów.
„Teatr mroku”, podkreślony wysmakowaną scenografią Andrea D’Odorico, sięga głęboko – do ludzkiego serca. Sposób, w jaki choreograf buntuje się wobec sztucznej doskonałości ruchu, nadaje baletowi siłę i wymowność. W jego dziele obecna jest zarówno ludowa estetyka, jak i inspiracje tańcem współczesnym oraz innymi formami sztuki.
W roli Medei występuje wielka gwiazda flamenco, Eva Yerbabuena. Artystka emanuje surową, pierwotną energią, a w tańcu nieustannie podejmuje ryzyko, przesuwając granice możliwości ciała. Jej interpretacja – pełna wyobraźni i poetyckiego napięcia – szokuje i zachwyca zarazem.
Cały zespół tancerzy, wsparty solistami, ożywia historię miłości, zdrady i zemsty, zacierając międzykulturowe granice. To wyjątkowy spektakl muzyczno-taneczny, urzekający żywą akcją, grą gitar flamenco i potęgą orkiestry. Klimat widowiska dopełnia sugestywna gra świateł.
Hiszpański Balet Narodowy (BNE) pod dyrekcją Rubéna Olmo prezentuje na scenie Teatro Real magię i rzeczywistość w harmonijnym połączeniu perfekcji technicznej i emocjonalnej ekspresji. Swoboda interpretacji muzyki i ruchu, tak charakterystyczna dla twórczości José Granero, wciąż wzrusza, pozostając przykładem doskonałości w świecie flamenco i hiszpańskiego baletu
