Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach zaprezentował plakat „Powrotu Odysa” w reżyserii Pawła Miśkiewicza. Premiera przedstawienia na podstawie dramatu Stanisława Wyspiańskiego i „Odysei” Homera odbędzie się 5 grudnia na Dużej Scenie. Dla reżysera, który pochodzi z Kielc, będzie to pierwsza realizacja w rodzinnym mieście. Spektakl otworzy premierowy repertuar pierwszego sezonu pod dyrekcją Jacka Jabrzyka.
Autorką plakatu jest Aleksandra Banaś. Przedstawienie powstaje w ramach sezonu 2026/2027, któremu towarzyszy hasło „Leci z nami pilot”. Paweł Miśkiewicz przygotowuje adaptację dramatu Wyspiańskiego, sięgając również do Homerowej „Odysei”. Twórcy zapowiadają opowieść o człowieku, który po dwudziestu latach wojny i tułaczki wraca do domu, ale nie potrafi odnaleźć się w rzeczywistości, którą zastał.
Odys dociera do Itaki jako człowiek naznaczony doświadczeniem wojny. Dawny świat przestał istnieć, a jego własna tożsamość uległa zmianie. Przedstawienie ma podejmować temat przeznaczenia, odpowiedzialności za przeszłość oraz zmieniających się modeli męskości. Istotną rolę w inscenizacji odegrają muzyka, choreografia i ruch sceniczny.
Miśkiewicz wraca do rodzinnego miasta
O planowanej realizacji informowaliśmy już 8 maja w artykule „Jacek Jabrzyk rozpoczyna dyrekcję w Kielcach od ambitnej premiery”. Zwracaliśmy wówczas uwagę na symboliczny wymiar tego przedsięwzięcia. Paweł Miśkiewicz pochodzi z Kielc, gdzie ukończył IV Liceum Ogólnokształcące. Następnie wyjechał do Krakowa, rozpoczynając studia w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej.
Jest absolwentem Wydziału Aktorskiego i Wydziału Reżyserii Dramatu krakowskiej PWST oraz teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako aktor przez wiele lat współpracował z Krystianem Lupą, występując w jego przedstawieniach w Starym Teatrze w Krakowie. W kolejnych latach skoncentrował się na reżyserii, obejmując między innymi stanowiska dyrektora artystycznego Teatru Polskiego we Wrocławiu i Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy.
Miśkiewicz należy do najbardziej rozpoznawalnych reżyserów polskiego teatru ostatnich trzech dekad. Jest laureatem Paszportu „Polityki” oraz Nagrody im. Konrada Swinarskiego.
Powrót do Kielc z dramatem Wyspiańskiego ma wymiar osobisty. Reżyser po latach pracy na najważniejszych polskich scenach przygotowuje pierwsze przedstawienie w mieście, w którym dorastał. Wybór tekstu opowiadającego o powrocie człowieka do miejsca, które pamięta z przeszłości, trudno uznać za przypadkowy.
Warto przypomnieć również historię samego dramatu na kieleckiej scenie. „Powrót Odysa” wystawiono w Teatrze Żeromskiego w 1958 roku, w reżyserii Ireny i Tadeusza Byrskich. Grudniowa premiera będzie zatem dopiero drugą realizacją tego utworu w historii teatru.
Wyspiański i Homer w interpretacji Miśkiewicza
„Powrót Odysa” należy do ostatnich dramatów Stanisława Wyspiańskiego. Autor napisał go w 1907 roku, w ostatnim okresie życia. Sięgając do antycznego mitu, stworzył opowieść o człowieku, który po latach przemocy i wojny próbuje odzyskać utracony porządek.
W dramacie Wyspiańskiego powrót do Itaki okazuje się doświadczeniem równie trudnym jak sama tułaczka. Odys musi zmierzyć się z konsekwencjami własnych czynów, pamięcią o przeszłości i świadomością, że dawnego życia nie sposób po prostu rozpocząć na nowo.
Kielecka inscenizacja ma również podejmować zagadnienie współczesnych modeli męskości. Bohater, którego Homer przedstawił jako wojownika, władcę i człowieka niezwykłej przebiegłości, zostanie skonfrontowany z pytaniami o własną tożsamość, siłę i odpowiedzialność.
Rozbudowany zespół twórców i wykonawców
Za adaptację i reżyserię odpowiada Paweł Miśkiewicz. Scenografię i kostiumy przygotowuje Barbara Hanicka, od lat współpracująca z reżyserem. Autorem muzyki jest Rafał Mazur, natomiast choreografię opracowuje Piotr Mateusz Wach. Reżyserią światła i wideo zajmuje się Marek Kozakiewicz.
Przy kostiumach współpracuje Karolina Merta, a za przygotowanie partii wokalnych odpowiada Monika Urlik. Asystentem reżysera jest Kuba Golla.
W obsadzie znaleźli się Joanna Kasperek, Mateusz Bernacik, Kuba Golla, Oskar Jarzombek, Jacek Mąka, Wojciech Niemczyk, Andrzej Plata, Łukasz Pruchniewicz i Dawid Żłobiński.
Gościnnie wystąpią Kuba Dyniewicz, Charles Rabenda, Dominika Kaniowska, Rozalia Urbanik i Leon Sokół.
W przedstawieniu wezmą również udział tancerze Szymon Dobosik, Michał Konopka i Dariusz Kowalewski. Muzykę na żywo wykona Tomasz Przetacznik. Inspicjentką i suflerką jest Klaudia Sobura.
Obecność zawodowych tancerzy oraz powierzenie choreografii Piotrowi Mateuszowi Wachowi wskazują, że ruch będzie istotnym elementem inscenizacji. Wach, związany z teatrem tańca i performansem, w swoich pracach często wykorzystuje fizyczność wykonawców jako jeden z podstawowych środków scenicznej ekspresji.
O składzie zespołu realizacyjnego i rozpoczęciu prób informowaliśmy również w sierpniu w artykule „Paweł Miśkiewicz wraca do Wyspiańskiego. Hanicka i Wach w zespole «Powrotu Odysa»”.
Pierwsza premiera nowej dyrekcji
„Powrót Odysa” będzie pierwszą premierą repertuarową przygotowaną pod dyrekcją Jacka Jabrzyka, który objął kierownictwo Teatru im. Stefana Żeromskiego 1 września 2026 roku.
Zaproszenie Miśkiewicza do współpracy było jedną z pierwszych decyzji repertuarowych nowego dyrektora. Wybór uznanego reżysera i wymagającego dramatu Wyspiańskiego zapowiada artystyczny kierunek, jaki Jabrzyk zamierza rozwijać na kieleckiej scenie.
Premiera odbędzie się 5 grudnia 2026 roku o godz. 19.00 na Dużej Scenie Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Przedstawienie rekomendowane jest widzom powyżej 15. roku życia.
Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach