Odpamiętywanie kobiecości

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Odpamiętywanie kobiecości

O „Bezwstydnej” w reżyserii Darii Kopiec w Teatrze Polskim w Bydgoszczy pisze Aram Stern.

Opublikowano: 2026-11-18
fot. Natalia Kabanow
Ocena recenzenta/tki: (7/10) – dobry

Wielka siła „Bezwstydnej” tkwi w choreografii, muzyce, scenografii i kostiumach – to plastyka i dźwięki podają główny ton przedstawieniu i organizują jego niezwykły klimat – ale czy spektakl równie porywa w fabule i warstwie słownej?

Najnowszy projekt Darii Kopiec powstał z inspiracji książką z gatunku literatury rozwojowej i motywacyjnej, „Biegnącej z wilkami” Clarissy Pinkoli Estés – ponadpięćsetstronicowego leksykonu opisującego kobiecą psychikę, w którym autorka, jak często to się dzieje w tego typu publikacjach, ucieka w psychologiczny dydaktyzm. Ten również uwiera w scenariuszu Darii Kopiec (dramaturgia: Martyna Lechman) i sprawia, że interpretacja reżyserki momentami traci zamierzoną głębię w ukazaniu kryzysu głównej bohaterki.

Artystka Mira (Dagmara Mrowiec-Matuszak) pojawia się w momencie zmiany, zmęczona ciągłym kontrolowaniem siebie w życiu, w którym istotne miejsce zajmuje konflikt między autentycznością a społecznymi konwenansami, strachem przed chwilą odpoczynku, dającą oddech na przeżycie spraw wypartych, na odpamiętywanie swojej kobiecości. Przez wychowanie i normy społeczne narzucające jej kanon kobiecości Mira czuła się nimi spętana. I tu w opowieści naszej bohaterki pojawia się też temat wolności wewnętrznej i duchowego wyzwolenia, a także odkrywania, jak wiele znaczą akceptacja samej siebie i próby pisania swojej własnej historii.

By wejść w pełni w „noc duszy”, w trakcie której nieodwracalnie zniknie jej dotychczasowy sposób pojmowania siebie, Mira wpada w pułapkę opowieści o sobie samej poprzez narrację bohaterów baśni Andersena i braci Grimm, historie przekazywane ustnie z mitów i legend. Jako „Dzika Kobieta” zaczyna pojmować, że urodziła się jako Bogini Matka, Ziemia, Śmierć i Zbieraczka Kości, by teraz opiekować się Życiem i Śmiercią, wszystkimi fazami istnienia.

Wielka siła „Bezwstydnej” tkwi w choreografii, muzyce, scenografii i kostiumach – to plastyka i dźwięki podają główny ton przedstawieniu i organizują jego niezwykły klimat – ale czy spektakl równie porywa w fabule i warstwie słownej?

Najnowszy projekt Darii Kopiec powstał z inspiracji książką z gatunku literatury rozwojowej i motywacyjnej, „Biegnącej z wilkami” Clarissy Pinkoli Estés – ponadpięćsetstronicowego leksykonu opisującego kobiecą psychikę, w którym autorka, jak często to się dzieje w tego typu publikacjach, ucieka w psychologiczny dydaktyzm. Ten również uwiera w scenariuszu Darii Kopiec (dramaturgia: Martyna Lechman) i sprawia, że interpretacja reżyserki momentami traci zamierzoną głębię w ukazaniu kryzysu głównej bohaterki.

Artystka Mira (Dagmara Mrowiec-Matuszak) pojawia się w momencie zmiany, zmęczona ciągłym kontrolowaniem siebie w życiu, w którym istotne miejsce zajmuje konflikt między autentycznością a społecznymi konwenansami, strachem przed chwilą odpoczynku, dającą oddech na przeżycie spraw wypartych, na odpamiętywanie swojej kobiecości. Przez wychowanie i normy społeczne narzucające jej kanon kobiecości Mira czuła się nimi spętana. I tu w opowieści naszej bohaterki pojawia się też temat wolności wewnętrznej i duchowego wyzwolenia, a także odkrywania, jak wiele znaczą akceptacja samej siebie i próby pisania swojej własnej historii.

By wejść w pełni w „noc duszy”, w trakcie której nieodwracalnie zniknie jej dotychczasowy sposób pojmowania siebie, Mira wpada w pułapkę opowieści o sobie samej poprzez narrację bohaterów baśni Andersena i braci Grimm, historie przekazywane ustnie z mitów i legend. Jako „Dzika Kobieta” zaczyna pojmować, że urodziła się jako Bogini Matka, Ziemia, Śmierć i Zbieraczka Kości, by teraz opiekować się Życiem i Śmiercią, wszystkimi fazami istnienia.


W wypełnionym ziemią tzw. Świętym Kręgu Życia północnoamerykańskich Indian, Mira zasadzi nasiono – i to wokół niego rozpocznie się baśniowa opowieść o niej: pełna ceremoniałów Królowej Matki (gościnnie w Bydgoszczy po ponad dwóch dekadach Anna Bonna) i jej syna Króla (Paweł L. Gilewski), strachów i żartów Diabła (Mirosław Guzowski), przejmującego tańca płodności Bezrękiej (Katarzyna Pawłowska), dobrodusznego Rybaka (Kacper Kurcius) i opiekującej się Mirą pięknym śpiewem Karusi (Anja Bieżyńska).

Daria Kopiec organizuje uwagę widza tak, by historia nie koncentrowała się wyłącznie na postaci Miry, która nie tylko staje się obserwatorką baśniowych postaci, lecz także próbuje „wejrzeć w siebie” w monologach Króla – syna pogrobowca, i młodego Rybaka, w ich odpamiętywaniu męskości. W spektaklu Kopiec słowo odpamiętywanie ma symboliczno-rytualne przesłanie, przywracające to, co przeżyte, do uzyskania stanu pełni życia; pozwala pojąć naturalny cykl życia i śmierci.

Tak, jak już wspomniano – jednym z największych atutów przedstawienia jest choreografia wykreowana przez Michała Przybyłę, która nie konkuruje z tekstem ani nie opowiada historii równolegle do aktorów. Ruch sceniczny w „Bezwstydnej” jest jakby cyrkulacją powietrza wokół Świętego Kręgu Życia – tworzy układ, który sam uczestniczy w dramaturgii, dookreśla transformację Miry i jest jej częścią. Aranżacja spójnych, okrężnych sekwencji ruchów, które współgrają z muzyką i emocjami bohaterów, wprowadza widzów w świat baśni i przejmującą choreograficznie ekspresyjną scenę porodu w wykonaniu Katarzyny Pawłowskiej.

Można się było spodziewać, że w najnowszym spektaklu Darii Kopiec także muzyka odegra ważną rolę. Jej kompozytorzy Aleksandra Gronowska i Michał Litwiniec pięknie „mieszają” i muzykę etniczną z elektroniczną, i ambientową z pieśniami, którymi podkreślają magiczny świat, w jakim znalazła się Mira.

Przestrzeni scenicznej nie przytłacza również ascetyczna scenografia Darii Kopiec: poza wielkim kręgiem ziemi, kilkoma pieńkami, cynkowymi wiadrami i kośćmi zwierząt przytwierdzonymi do łańcuchów – nic nie odwraca uwagi od kolejnych scen. Wartością są także precyzyjnie wykonane kostiumy, zaprojektowane przez Patrycję Fitzet, pełne etnicznych odniesień do kultury Indian i kości – sygnują aspekt życia oraz śmierci, tak często wywoływany w „Bezwstydnej”, jak choćby w finałowym monologu Kobiety Szkieletu (Dagmara Mrowiec-Matuszak).

Doskonały zespół aktorski Teatru Polskiego w Bydgoszczy z bardzo dobrymi, wręcz „antropopoznawczymi” kreacjami Dagmary Mrowiec-Matuszak i Katarzyny Pawłowskiej (w znaczeniu zanurzenia w postaci i szczególnego związku mentalnego aktorek z ich bohaterkami) gwarantuje spektaklowi Darii Kopiec sukces frekwencyjny. Tym zaś widzom, dla których rozwój osobisty stał się modnym hasłem, może zaoferować „nieskończoną ilość treści obiecujących sukces, szczęście i spełnienie”. Nie każda bowiem bezwstydna (patrz: uwolniona) kobieta potrafi sama odkryć w sobie La Que Sabe, Tę, Która Wie…

Teatr Polski w Bydgoszczy

Kategorie:


Cytat Dnia

„Premiera mocna jak cios szpadą. Nieczysta gra czystym uczuciem”

Sylwia Krasnodębska o „Niebezpiecznych związkach”, reż. Przemysław Stippa; „Gazeta Polska Codziennie”, 17.11.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL