Spektakl „Szara strefa” w Instytucie Grotowskiego

Punktem wyjścia dla warstwy dramatycznej spektaklu są wywiady przeprowadzone z osobami queerowymi, kobietami oraz osobami heteronormatywny z doświadczeniem wojskowym. Ich zróżnicowane historie i perspektywy splatają się z archetypami postaci Achillesa i Patroklosa, Ateny, Ariadny oraz Minotaura.

Warstwa performatywna spektaklu opiera się na świadomym zacieraniu granic pomiędzy różnymi estetykami i językami ruchu. Konwencja drag show spotyka się tu z kontemplacyjną i organiczną formą butō, dynamiczny voguing z ekspresją Tecktonika, a psychologiczny realizm z ruchem autentycznym i improwizacją.

Co się dzieje z twoją tożsamością, gdy do twojego domu gwałtownie wkracza wojna? Jakich wyborów musisz dokonać w obliczu kryzysu, a co w sytuacji, gdy każdy dzień staje się cichą walką o prawo do bycia widzialnym? 

Kiedy pojawia się ranny, wszystko dookoła jest we krwi, śmierdzi, my to zmywamy. Tylko umyliśmy, a tu następny ranny, i znowu wszystko we krwi”. Rany po minach bywają lekkie, a bywają takie, że to po prostu przejebane, w stylu oderwanych jelit albo jak oderwało nogę i trzyma się ona na tkance tłuszczowej. Musisz jakoś ogarnąć tę nogę, oderwać deski ze skrzynek po amunicji i przymotać resztki nogi do tej deski. A krew leje się wszędzie. Kiedy pojawia się ranny, wszystko dookoła jest we krwi, śmierdzi, my to zmywamy. Tylko umyliśmy, następny ranny, znowu wszystko we krwi. Tak tu wygląda życie. Ot, na przykład jesz sobie i nagle pod nogami widzisz kawałek ludzkiej kości.

„Szara strefa”  jest zaproszeniem do spojrzenia na proces samoakceptacji nie jako na osiągnięty raz na zawsze punkt docelowy, lecz jako nieustanną drogę. To poruszająca opowieść o próbach odnalezienia własnego głosu pomiędzy tym, co dziedziczone, a tym, co świadomie wybrane; między społeczną normą a wolnością jednostki. 

Inspirując się również tekstami starożytnych dramatów, twórcy spektaklu szukają odpowiedzi na pytania o granice odwagi i poświęcenia, płynność ról społecznych, opór wobec władzy oraz przekraczanie narzuconych norm. Dialog między osobistym świadectwem a mitem pozwala ukazać tożsamość jako zjawisko ponadczasowe, nieustannie kształtowane w relacji między jednostką a otaczającym ją światem.

Ciało jako język opowieści

Warstwa performatywna spektaklu opiera się na świadomym zacieraniu granic pomiędzy różnymi estetykami i językami ruchu. Tradycja drag show spotyka się tu z kontemplacyjną i organiczną formą butō, dynamiczny voguing z ekspresją Tecktonika, a psychologiczny realizm z ruchem autentycznym i improwizacją. Przenikające się estetyki tworzą spójną przestrzeń sceniczną, w której ciało staje się podstawowym nośnikiem znaczeń, wyrażając to, co często wymyka się słowom i jednoznacznym definicjom.

Link do trailera: https://www.youtube.com/watch?v=Sc6eQ5nN8cI

Reżyseria, reżyseria światła Mariia Lisovska

Asystentka reżysera Nadiia Khrapenko
Dramaturgia i zbieranie wywiadów Mariia Lisovska, Nadiia Khrapenko, Vasylyna Martseniuk, Vladyslav Nesterchuk, Yoki Ziemnicki
Muzyka (kompozycja i wykonanie) Helga Szczebykina
Wideo/przygotowanie projekcji Paweł Zieliński
Zdjęcia Yuliia Sanina
Występują Vasylyna Martseniuk, Vladyslav Nesterchuk, Yoki Ziemnicki, Stefaniia Cherba

W spektaklu wykorzystano fragmenty wywiadów, „Antygony” Sofoklesa,  wiersza Maksyma Kryvcova, tekstów Łesi Ukrainki oraz teksty własne.

Teatr Netvor – interdyscyplinarny zespół artystyczny i społeczność skupiona wokół człowieka, jego wrażliwości i twórczego potencjału. Działalność grupy koncentruje się na tworzeniu przestrzeni sprzyjającej odwadze, rozwojowi, szczerej wymianie myśli oraz refleksji nad różnorodnymi wymiarami człowieczeństwa. 

Zespół realizuje spektakle, projekty edukacyjne i integracyjne, angażuje się w popularyzację ukraińskiego kontekstu kulturowego w Europie oraz podejmuje działania na rzecz przeciwdziałaniu dyskryminacji.

Spektakl powstał na podstawie performansu, który zajął I miejsce podczas Ponaduczelnianego Przeglądu Performansu w 2025 r. Nagrodą była realizacja pełnoprawnego spektaklu, którego premiera odbędzie się w 2026 r.

czw. 19.11.2026, 19:00, Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

Instytut im. Jerzego Grotowskiego