Plakat Joanny Górskiej i Jerzego Skakuna (Homework) do sztuki Sarah Kane „Łaknąć” w reż. Katarzyny Minkowskiej zaprojektowany dla Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi.
Joanna Górska, Jerzy Skakun (Homework), „Łaknąć” Sarah Kane, Teatr Jaracza w Łodzi, 2026
Plakat Joanny Górskiej i Jerzego Skakuna (Homework) do sztuki Sarah Kane „Łaknąć” w reż. Katarzyny Minkowskiej zaprojektowany dla Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi.
Plakat do sztuki „Łaknąć” Sarah Kane, przygotowany przez studio Homework (Joanna Górska, Jerzy Skakun) w reżyserii Katarzyny Minkowskiej (2026) dla Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi, opiera się na mocnym, fizjologicznym obrazie. W rozmytej twarzy, widzianej przez zaparowaną, pokrytą kroplami wody szybę, dominują intensywnie czerwone usta i język. Szklana bariera, znajdująca się bardzo blisko widza, oddziela przedstawioną postać od patrzącego. Jest zarazem wizualnym filtrem, który zniekształca twarz, zamieniając ją w niewyraźny, anonimowy kontur.
Centralny motyw ust i języka przywołuje różne funkcje ludzkiego ciała: mówienie, pocałunek, przyjmowanie pokarmu. W dramacie Kane te znaczenia nakładają się na siebie, a potrzeba kontaktu z drugim człowiekiem splata się z fizycznością, pragnieniem, cierpieniem i doświadczeniem przemocy. Cielesność obrazu ma niepokojący, niemal biologiczny wymiar, a czerwone usta stają się wizualnym odpowiednikiem tytułu, znakiem przerażającego głodu.
Oryginalny angielski tytuł „Crave”, pochodzący od czasownika „to crave”, oznacza silne pragnienie, niemal fizyczny przymus, którego niezaspokojenie może prowadzić do desperacji i cielesnego bólu. Polskie słowo „łaknąć” zachowuje biologiczny wymiar tego głodu, a jednocześnie pozwala odczytać go metaforycznie – jako głód drugiego człowieka, spotkania, miłości, sensu istnienia.
Zaprezentowana na plakacie twarz sprawia wrażenie realnej obecności człowieka. Efekt ten uzyskano dzięki fotografii potraktowanej malarsko: czerwień rozlewa się na powierzchni, jasny błękit tworzy chłodne tło, a krople wody rozbijają kontury i wprowadzają dodatkowy rytm. Powiększone usta i zniekształcona twarz, widziana przez zaparowaną szybę, tworzą obraz człowieka zamkniętego i odizolowanego, choć łaknącego kontaktu. Ujawnia się tu jedno z głównych napięć dramatu Sarah Kane: intensywna potrzeba bliskości zderza się z niemożnością jej osiągnięcia.
Ta pozorna bliskość pozostaje w sprzeczności z psychologicznym oddaleniem przedstawionej postaci. W kontekście inscenizacji Katarzyny Minkowskiej, która umieszcza bohaterów w przestrzeni miasta, w nieustannym ruchu i zgiełku, motyw ten można odczytać jako metaforę samotności wśród ludzi. Prywatne doświadczenia cierpienia i pragnień zostają skonfrontowane ze światem, który nie zatrzymuje się, by je dostrzec.
Duży, czarny tytuł „Łaknąć”, umieszczony w dolnej części plakatu, jest mocnym dopełnieniem kompozycji i ważnym komunikatem treściowym, podkreślonym przez skalę i wyrazistość typografii.
W rozmowie o projekcie Górska i Skakun zwracali uwagę na poetycki, wizualny charakter tekstu Kane oraz atmosferę spektaklu Katarzyny Minkowskiej. Projektanci uczestniczyli w próbie spektaklu i rozmawiali z reżyserką, poznając jej interpretację dramatu jako opowieści o młodych ludziach żyjących w wielkim mieście, którzy mimo fizycznej bliskości innych pozostają samotni i nie potrafią się z sobą naprawdę spotkać.
Warto spojrzeć na ten projekt również w kontekście twórczości studia Homework. Ich plakaty oparte są często na pojedynczym, syntetycznym motywie, który staje się nośnikiem wielowarstwowych znaczeń. Charakterystyczne dla ich twórczości jest poszukiwanie wyrazistego znaku, łączenie obrazu z czytelną typografią oraz budowanie napięcia pomiędzy dosłownością a symbolicznym znaczeniem przedstawienia.
Górska i Skakun przygotowali plakat do „Łaknąć” już wcześniej, w 2009 r., dla Teatru Polskiego w Bydgoszczy, gdzie odbyła się polska prapremiera dramatu w reżyserii Łukasza Chotkowskiego. W projekcie sprzed siedemnastu lat artyści wykorzystali motyw białych larw, bezpośrednio nawiązujący do jednego z najbardziej drastycznych obrazów z tekstu Kane. W plakacie z 2026 r. znakiem pragnienia, pożądania i potrzeby wypowiedzenia własnego doświadczenia są usta i język.
W dramacie Kane padają słowa: „Jeśli stracę głos, jestem skończony”. W tym świetle usta i język na plakacie łączą wymiar cielesny z komunikacyjnym, stając się obrazem potrzeby, której nie sposób zaspokoić, choć głos, który dzięki nim się wydobywa, jest warunkiem istnienia.
Bożena Pysiewicz
