Poza głównym aktem

Tłumaczka sztuki irlandzkiego dramatopisarza Briana Friela, Anna Wołek, celowo zdecydowała się pozostawić oryginalny tytuł, nie szukając polskiego odpowiednika. W warszawskim Teatrze Współczesnym wieloznaczność określenia „afterplay” staje się kluczem do spektaklu kameralnego, bolesnego i bardzo ludzkiego.

Gdyby rozdzielić ten tytuł na dwa słowa, „Afterplay” oznaczałoby „po spektaklu”. Friel, nazywany „irlandzkim Czechowem”, tworzy sztukę po sztuce. Zastanawia się, co stało się z bohaterami „Wujaszka Wani” i „Trzech sióstr” po tym, gdy rosyjski dramatopisarz postawił ostatnią kropkę. Nie o prostą kontynuację dramatów Czechowa tu jednak chodzi. Ten wieloznaczny termin oddaje też kondycję postaci (Soni i Andrieja), których życie weszło w fazę następującą po „głównym akcie”. Przypadkowo spotykają się w podrzędnym barze w Moskwie jako ludzie dojrzali, doświadczeni życiem, wciąż jednak spragnieni bliskości, która nie nadchodzi.

Reżyser Bogdan Michalik oraz scenografka i kostiumografka Julia Skuratovata stworzyli czarno-białą przestrzeń, która podkreśla pustkę w życiu bohaterów. Cała dynamika spotkania Soni i Andrieja zamyka się w mikroprzestrzeni jednego kawiarnianego stolika i dwóch krzeseł. Pozostałe sprawiają wrażenie dawno nieużywanych. Znakomitym zabiegiem jest umieszczony w głębi sceny podświetlony prostokąt, w którym ospale przesuwają się rekwizyty – symbole minionych lat i świata Czechowa: pociąg, mewa, parasolka, dziecięcy wózek. Przenikają przestrzeń, by ostatecznie wrócić do punktu wyjścia – to doskonała metafora całego dramatu.