Plakat Olgi Siemaszko powstał w 1951 r. do sztuki „Pan Stonka” Ireny Brudnickiej i Stanisława Mioduszewskiego, granej w warszawskim Teatrze Guliwer, a także podczas pokazów wyjazdowych w ramach kampanii przedwyborczej Frontu Narodowego.
Praca stanowi przykład wykorzystania estetyki dziecięcej ilustracji do popularyzowania treści politycznych oraz świadectwo tego, jak kampanie propagandowe tamtych czasów przenikały do teatru dla dzieci.
Kompozycja podzielona jest na trzy strefy. Górną część zajmuje rozbudowane liternictwo z dominującym napisem „Pan Stonka” , środkową – przedstawienie tytułowego szkodnika na spadochronie, a dolną – scena rozgrywająca się na polu ziemniaków z udziałem kreta i biedronki. Ozdobne kotary umieszczone w narożach przywodzą na myśl kurtynę, a centralna kompozycja z umieszczonymi po bokach bohaterami tworzy rodzaj teatralnej sceny.
Tytułowy Pan Stonka ukazany na pierwszym planie jest reprezentantem armii najeźdźców. W tle widoczne są liczne małe spadochrony, sugerujące masowy desant szkodników. Przedstawienie w stylu pogodnej, dziecięcej ilustracja nabiera tym samym politycznego kontekstu.
Stonka została pokazana z charakterystycznymi paskami na odwłoku, a cylinder i frak nadają jej cechy obcego przybysza, odróżniając od pozostałych bohaterów na polu ziemniaków. Na dole po lewej widoczny jest kret z opryskiwaczem oznaczonym napisem „Azotox”, czyli środkiem owadobójczym wykorzystywanym do zwalczania stonki. Po prawej biedronka trzyma niewielką lampę, pomocną zapewne przy poszukiwaniu szkodników. Te szczegóły wzbogacają scenę, odsyłając do fabuły spektaklu i rzeczywistych metod zwalczania stonki.
Siemaszko nie dążyła do realistycznego przedstawienia zwierząt, lecz poddała je zabawnej antropomorfizacji: mają ludzkie gesty, mimikę i stroje, zachowując jednocześnie cechy swoich gatunków. Lądujący na spadochronie Pan Stonka to humorystyczny obraz propagandy o „amerykańskim szkodniku”, która przez lata funkcjonowała w przestrzeni publicznej.
Bożena Pysiewicz
