Lekcje człowieczeństwa

Josef jest już stary. Rozmawia z Rosą – żoną, z którą spędził niemal całe życie. Byli z sobą tak długo, że trudno już im było oddzielić miłość od przyzwyczajenia, wdzięczność od nagromadzonych pretensji, a czułość od bólu.

Przedstawienie jest rozmową tych dwojga – jedną długą rozmową albo bardzo wieloma krótkimi. Rozmową możliwą już tylko w pamięci Josefa, a jednocześnie złożoną ze słów, które mogły padać między nimi przez dziesiątki lat. Wszystkie te słowa, ale też wszystkie stoły i krzesła, przy których kiedyś siedzieli, składają się na wspólne życie Josefa i Rosy.

Scenografia Agaty Dudy-Gracz jest prosta i malarska. Biel stołu i jasnej części sceny otacza czerń, z której wynurzają się krzesła – cmentarzysko wspólnych chwil. To one, razem z grą punktowych świateł (Katarzyna Łuszczyk), przesuwają historię w stronę snu, czyśćca i ostatnich przebłysków pamięci bohatera.

Nad stołem wisi groteskowa „zła koza”, przywołująca obrazy Marca Chagalla. Jest metaforą tego, co przez całe życie psuło bohaterom krew: dawnych krzywd i pokoleniowej traumy, poczucia niesprawiedliwości i bólu, którego Josef nigdy nie potrafił pozostawić za sobą.

Bohaterowie wracają do dawnych wydarzeń, wypominają sobie krzywdy, próbują je wyjaśniać albo po prostu jeszcze raz opowiedzieć własną wersję życia. Josefa i Rosę grają Daniel Olbrychski i Anna Romantowska – dwoje wielkich aktorów, którzy stworzyli role jednocześnie barwne, realne i poetyckie, dopełniające się i pozostające w stałym, intymnym połączeniu. Towarzyszą im Maja Kleszcz i Wojciech Krzak – wykonują muzykę na żywo, a jednocześnie stanowią młodsze odbicia głównych bohaterów. Dzięki temu przeszłość nie jest tylko przywoływana w rozmowie, lecz przez cały czas rozgrywa się obok nich.