Fredro, Ibsen, Schab i Wyspiański wśród autorów goszczących na scenach w tym tygodniu.
Próba medialna „Dwunastu gniewnych ludzi” w Teatrze Współczesnym w Warszawie; fot. Barbara Ojrzeńska
Tydzień rozpoczynamy na największej scenie w Polsce. W poniedziałek 21 września o godz. 20.55 TVP1 pokaże premierowo „Wroga ludu” Henryka Ibsena w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej.
Reżyserka, po „Wizycie starszej pani”, wraca do Teatru Telewizji i tym razem sięga po klasykę, której pytania o prawdę, interes wspólnoty, władzę i mechanizmy działania opinii publicznej pozostają wyjątkowo aktualne.
Doktor Thomas Stockmann odkrywa, że woda w uzdrowisku, od którego zależy dobrobyt całego miasta, jest skażona. Kiedy próbuje ujawnić prawdę, szybko przekonuje się, że interes ekonomiczny, polityka i mechanizmy kształtowania opinii publicznej mogą okazać się silniejsze niż fakty. Bogajewska opowiada historię jednostki, która z człowieka przekonanego, że działa dla dobra wspólnoty, staje się dla tej samej wspólnoty tytułowym „wrogiem ludu”.
Jedna z najmocniejszych obsadowo premier tygodnia. Piotr Ratajczak bierze w warszawskim Teatrze Współczesnym na warsztat słynny tekst Reginalda Rose’a o dwunastu przysięgłych, którzy mają zdecydować o losie młodego człowieka oskarżonego o zabójstwo. W centrum pozostają odpowiedzialność, mechanizm zbiorowego osądu i moment, w którym jedna wątpliwość zaczyna rozsadzać pozorną pewność całej grupy.
W Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego Wojciech Urbański reżyseruje „Prezydentki” Wernera Schwaba – groteskowy, brutalny i językowo niezwykle charakterystyczny dramat o trzech kobietach żyjących na społecznych peryferiach. Erna, Greta i Maryjka rozmawiają o wierze, polityce, seksie, własnych pragnieniach i rozczarowaniach, próbując nadać jakiś porządek rzeczywistości, w której przyszło im żyć.
Erna, Greta i Maryjka spotykają się w kuchni i z perspektywy własnej, bardzo ciasnej codzienności próbują objaśnić sobie cały świat. Rozmawiają o religii, miłości, polityce, seksie i własnych niespełnieniach, a ich fantazje stopniowo prowadzą rozmowę w coraz bardziej brutalne rejony. Schwab łączy obsceniczność z metafizyką i groteskę z tragizmem, pokazując bohaterki, które desperacko próbują odnaleźć sens w rzeczywistości pozbawionej jakiegokolwiek trwałego porządku.
Michał Zadara ponownie wraca do Fredry – tym razem już jako dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Polskiego we Wrocławiu oraz reżyser jego nowej premiery. „Mąż i żona” to kolejna jego rozmowa z polskim komediopisarzem, prowadzona bez rezygnowania z oryginalnego języka Fredry, ale osadzona we współczesnym, zamożnym domu. Co ciekawe, spektakl ma zdublowaną obsadę: pięć postaci gra dziewięcioro aktorek i aktorów w zmieniających się konfiguracjach.
Wacław, jego żona Elwira, służąca Justysia i przyjaciel domu Alfred tworzą skomplikowany układ romansów, zdrad i wzajemnych manipulacji. Zadara zachowuje oryginalny język Fredry, ale przenosi bohaterów do współczesnego zamożnego domu, wydobywając spod komediowej intrygi opowieść o pożądaniu, samotności i poszukiwaniu sensu w relacjach. Zdublowana obsada sprawia dodatkowo, że układ sił i chemia pomiędzy postaciami mogą zmieniać się w zależności od konkretnego zestawu wykonawców.
Tego samego dnia w krakowskiej AST odbędzie się premiera spektaklu dyplomowego studentek i studentów IV roku Wydziału Aktorskiego. „Samosąd” Jakuba Skrzywanka jest inspirowany „Dwunastoma gniewnymi ludźmi” oraz udokumentowanymi przypadkami przestępstw popełnianych przez osoby nieletnie.
Jedenaścioro nastolatków dokonuje samosądu, kierując się własnym poczuciem sprawiedliwości i zasadami ustanowionymi przez grupę. Spektakl przygląda się temu, jak rodzi się zbiorowa przemoc i jak rzeczywistość kształtują dziś patostreamy, internetowe upokorzenia, brutalne virale czy pokazowe „wymierzanie sprawiedliwości”. Twórcy pytają również, co dzieje się z młodymi ludźmi w świecie, w którym prawo traci znaczenie, a dorośli przestają być dla nich wiarygodnym punktem odniesienia.
To premiera szczególna, bo związana z 70-leciem profesjonalnej działalności Teatru Maska w Rzeszowie. Teatr, który swoją zawodową historię liczy od 1956 roku, po raz pierwszy w ciągu tych siedmiu dekad mierzy się z „Weselem” Stanisława Wyspiańskiego.
Reżyseruje Justyna Łagowska – wybitna scenografka i pedagożka, która tym razem odpowiada również za scenografię i światło. Jubileuszowej premierze będzie towarzyszyła gala 70-lecia teatru.
Rzeszowska inscenizacja wraca do fundamentalnego pytania Wyspiańskiego o możliwość stworzenia wspólnoty przez ludzi, których dzielą doświadczenia, interesy, język i pamięć. Twórcy odczytują dramat także poprzez współczesność – rzeczywistość ponownie naznaczoną konfliktami, sporami o historię, granicami i poczuciem zagrożenia. Łagowska pyta, czy jesteśmy w stanie rozpoznać moment historyczny wtedy, gdy właśnie się wydarza, i czy takie rozpoznanie może jeszcze prowadzić do działania.
