Jerzy Szaniawski – dramaturg zapomniany?

16 marca o godz. 12.00 na Wojskowym Cmentarzu Powązkowskim, w 140. rocznicę urodzin (10 lutego) i 56. rocznicę śmierci Jerzego Szaniawskiego – dramaturga, pisarza – aktorzy Teatru Dramatycznego w Płocku spotkają się, by uczcić przy grobie pamięć swojego Patrona.

Znakiem pamięci o tym wielkim pisarzu będzie również krótkie wystąpienie teatrologa i krytyka prof. Jadwigi Jakubowskiej-Opalińskiej, podczas którego przypomniana będzie biografia twórcy „milczącego”, ale znanego z subtelnej analizy psychologicznej, klimatu tajemnicy oraz stworzenia postaci profesora Tutki.           

Twórczość Jerzego Szaniawskiego jest naznaczona zarówno sukcesami w dwudziestoleciu międzywojennym, samotnością oraz kryzysem w czasach stalinowskich.

Teatr Dramatyczny w Płocku z Jerzym Szaniawskim związany jest od niemal pierwszych lat swojego istnienia. Z inicjatywy dyrektora Jana Skotnickiego, w piątym roku działalności (1980), płocka Scena przybiera imię Jerzego Szaniawskiego. Z tej okazji w holu Teatru odsłonięto tablicę upamiętniającą Patrona, którą wykonał plastyk teatralny. Od wielu lat płaskorzeźba Patrona w wejściu do Teatru wita widzów.            

Siedem lat później w roku 1987 kolejna instytucja na Mazowszu obiera na swojego patrona Jerzego Szaniawskiego – Szkoła Podstawowa w Jadwisinie, mieszcząca się niedaleko dworku w Zegrzynku, gdzie mieszkał pisarz. Dziś obie te instytucje współpracują ze sobą.

W wywiadzie dla Polskiego Radia z początku lat 60. pisarz wspomniał, że ceni takich odbiorców swoich utworów, którzy chcą – jak to określił – “zaprzyjaźnić się z nimi” i wciąż na nowo je odczytywać. I tak jest w przypadku naszej wspólnej idei, kultywowania pamięci o tym wybitnym dramaturgu. Traktujemy ją również jako istotny element budowania naszej tożsamości narodowej i pielęgnowania historii regionu.

Serdecznie zapraszamy

Dyrekcja i Zespół

Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku

Sztuki Jerzego Szaniawskiego zrealizowane w Teatrze Dramatycznym w Płocku

 Most

Premiera: 1979-05-13

Reżyseria: Alicja Choińska

Żeglarz

Premiera: 1980-01-26

Reżyseria: Jan Skotnicki

Dwa teatry

Premiera: 1984-12-01

Reżyseria: Jerzy Stępniak

Służbista

Premiera: 1986-02-16

Reżyseria: Aleksandrowicz Miriam

Zaszczepiłem mu tego motylka, panowie

wg „Opowiadań Profesora Tutki” Jerzego Szaniawskiego 

Premiera: 2000-04-06

Adaptacja i reżyseria: Marek Mokrowiecki

Ptak

Premiera: 2000-10-01

reżyseria: Jan Skotnicki

Żeglarz

Premiera: 2012-03-25

Reżyseria: Maciej Kowalewski

Zegarek

(Performatywne czytanie )

2 grudnia 2016

Dwa teatry

Premiera: 2019-04-07

Reżyseria: Marek Mokrowiecki

Papierowy kochanek

Premiera: 2021-11-06

Reżyseria: Paweł Paszta

Lekkoduch

Premiera: 2023-10-07

Reżyseria: Jan Tomaszewicz

W 2020 r., w 50. rocznicę śmierci Jerzego Szaniawskiego płocki Teatr zrealizował czteroodcinkowy film „Szaniawski, dramaturg zapomniany?”. Pomysłodawcą, autorem scenariusza i reżyserem filmu jest Marek Mokrowiecki.

Część pierwsza to dokumentalna opowieść o dworku rodziny Szaniawskich, szkole w Jadwisinie noszącej Jego imię i piastującej tradycję o spuściźnie Szaniawskiego oraz wspomnienia mieszkańców Jadwisina. Wzięli w niej udział pedagodzy z Jadwisina, członkowie Stowarzyszenia Zegrzynek Szaniawskiego. Zdjęcia kręcono w plenerach spalonego dworku. Film pokazano w Jadwisinie, Legionowie, Warszawie, i Toruniu.

Część druga i trzecia „Nie wszystko się kończy z zapadnięciem kurtyny” to rozmowa reżysera z prof. Jadwigą Jakubowską-Opalińską o twórczości Szaniawskiego i kręcona w kampusie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu rozmowa z prof. Radosławem Siomą o percepcji dramaturgii Szaniawskiego we współczesnym teatrze.

Zdjęcia do części czwartej realizowane były w Teatrze Dramatycznym w Płocku w konwencji „teatru przy stoliku”. Prezentują one fragmenty zapomnianych, mało grywanych obecnie sztuk Szaniawskiego: „Murzyn”, „Papierowy kochanek”, „Ewa”, „Lekkoduch”, „Kowal, pieniądze i gwiazdy”. Dwie z nich – „Papierowy kochanek” i „Lekkoduch” weszły do repertuaru teatru.

Film prezentowany był w okresie pandemii na stronie internetowej Teatru:

Teatr w Płocku