„Za wolno” po pięciu latach trafia do telewizji. Premiera Teatroteki Jakuba Roszkowskiego w TVP

Pięć lat po realizacji „Za wolno” Szymona Jachimka w reżyserii Jakuba Roszkowskiego doczeka się premiery telewizyjnej. Spektakl powstał w 2021 roku w ramach projektu TEATROTEKA Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. 15 września zostanie po raz pierwszy pokazany w telewizji. TVP zapowiada go w swoim repertuarze jako premierę.

Sam Roszkowski przypomniał w mediach społecznościowych, że realizacja powstała jeszcze w czasie pandemii. „Wspomnienie z czasów pandemii nagle po pięciu latach w telewizji” – napisał, zapowiadając emisję. Długi odstęp między powstaniem spektaklu a jego telewizyjną premierą jest tu szczególnie ciekawy, bo „Za wolno” opowiada właśnie o presji tempa, konieczności nieustannego działania i przymusie opowiedzenia się po którejś ze stron.

Bohater tekstu Szymona Jachimka jest trzydziestokilkuletnim inteligentem, którego pewnego ranka odwiedzają tajemnicze postaci. Zarzucają mu, że nie bierze udziału w powszechnym współzawodnictwie, pozostaje z boku i jak sugeruje tytuł, żyje zbyt wolno. Mężczyzna zostaje poddany swoistemu treningowi, który ma zmusić go do określenia własnej tożsamości, zajęcia stanowiska i włączenia się do walki.WFDiF określa utwór jako groteskowy portret współczesnego polskiego inteligenta, wskazując również na ironiczne odniesienia do „Kartoteki” Tadeusza Różewicza i „Procesu” Franza Kafki.

Tekst Jachimka został wyróżniony w konkursie dramaturgicznym Stowarzyszenia Autorów ZAiKS w 2020 roku. Rok później został zrealizowany w Teatrotece – projekcie łączącym współczesną dramaturgię z językiem filmu i telewizji.

W głównej roli wystąpił Mariusz Zaniewski. Towarzyszą mu Wiktor Loga-Skarczewski, Monika Frajczyk, Marcin Gaweł, Katarzyna Figura, Anna Ilczuk, Rafał Rutkowski, Magdalena Kuta, Grzegorz Falkowski i Helena Zawistowska. Figura gra Depresję, Ilczuk – Żonę, Rutkowski – Prezentera, a tajemnicze postaci ingerujące w życie bohatera tworzą między innymi Loga-Skarczewski, Frajczyk i Gaweł.

Za zdjęcia odpowiada Adam Palenta, scenografię przygotował Mirosław Kaczmarek, kostiumy Konrad Parol, a muzykę Dominik Strycharski. Montaż jest dziełem Jakuba Motylewskiego, za choreografię odpowiada Maciej Prusak. Charakteryzację przygotowali Milena Jura i Marcin Rodak, realizacją dźwięku zajęli się Aleksandra Pniak i Aleksander Musiałowski. Opiekę artystyczną nad projektem sprawował Maciej Wojtyszko, producentem był Zbigniew Domagalski.

„Za wolno” we wrześniu 2024 roku spektakl pokazano podczas 49. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, w ramach obchodów 75-lecia WFDiF. W kwietniu 2025 roku odbył się jego pokaz w Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy w Warszawie, połączony ze spotkaniem z twórcami. Produkcja wróciła również na ekran w czerwcu 2026 roku w ramach cyklu „Wytwórnia Otwarta”.

Dopiero teraz „Za wolno” trafia jednak do regularnej emisji telewizyjnej. Oficjalny repertuar Teatru Telewizji TVP zapowiada premierę 15 września 2026 roku o godz. 18.00.

I chyba trudno wymyślić dla tej realizacji bardziej przewrotną historię: spektakl zatytułowany „Za wolno”, opowiadający o człowieku oskarżanym o pozostawanie w tyle, sam potrzebował pięciu lat, by dotrzeć do szerokiej telewizyjnej publiczności.

TVP Kultura