Przedstawienie na podstawie sztuki niemieckiego dramatopisarza Milana Gathera będzie miało premierę 8 listopada o godz. 17.00 w Domu Kultury „Klub Skolwin” w Szczecinie.
fot. Krzysztof Kuźnicki
O chorobach otępiennych coraz częściej mówi się w kontekście starzejącego się społeczeństwa, opieki nad seniorami i sytuacji ich rodzin. Znacznie rzadziej zwraca się uwagę na dzieci, które również doświadczają konsekwencji tych chorób. Właśnie im poświęcony jest spektakl „Babcia Basia – co było?” w reżyserii Marty Łągiewki.
Bohaterami sztuki są babcia Basia i jej wnuk Bartek. Chłopiec często odwiedza babcię po szkole, spędza z nią czas i słucha jej opowieści. Pewnego wieczoru kobieta zaczyna jednak zapominać, kim jest i kim była. Bartek postanawia pomóc jej odzyskać wspomnienia. Wspólnie próbują odtworzyć historię jej życia, wracając do ludzi, miejsc i wydarzeń, które przez lata tworzyły jej biografię.
Sztuka Milana Gathera, przetłumaczona przez Iwonę Nowacką, przybliża młodym widzom doświadczenie demencji, pokazując je poprzez codzienną relację babci i wnuka. Autor skupia się na tym, co dzieje się z rodzinnymi więziami, kiedy jedna z bliskich osób stopniowo traci pamięć. Przedstawienie przeznaczone jest dla dzieci od ósmego roku życia, ale jego twórcy kierują je również do dorosłych.
Marta Łągiewka przyznaje, że po przeczytaniu tekstu od razu zdecydowała, że chciałaby przenieść go na scenę. Zainteresował ją sposób, w jaki autor opowiada o chorobie, unikając przy tym nadmiernego komplikowania historii.
„Po przeczytaniu „Babci Basi – co było?” od razu zakochałam się w tym tekście i poczułam, że bardzo chciałabym go zrealizować na deskach teatralnych” – mówi reżyserka.
„Uznałam, że warto rozmawiać z dziećmi na trudne tematy, zwłaszcza, że z chorobami otępiennymi najmłodsi również mają do czynienia, bo choruje babcia, dziadek czy prababcia. Tekst Milana Gathera chociaż dotyka trudnego tematu, pokazuje tę chorobę w bardzo przystępny sposób. Najważniejsze jednak, że uwrażliwia na drugiego człowieka”.
Przygotowania do spektaklu poprzedziły rozmowy reżyserki z rodzinami osób cierpiących na choroby otępienne. Łągiewkę interesowało przede wszystkim to, jak najmłodsi reagują na zmiany zachodzące w zachowaniu dziadków oraz w jaki sposób dorośli wyjaśniają im przyczyny tych zmian.
„Te rozmowy były dla mnie bardzo cenne, szczególnie, że dzięki nim poznałam również perspektywę dziecka-jak dziecko odbiera tę chorobę, jak dorośli rozmawiają o niej z najmłodszymi. Ogromnym wsparciem przy produkcji spektaklu była dla mnie rownież Kinga Konieczny -prezeska fundacji „Co z mamą?”, która wspiera bliskich osób chorujących na Alzheimera”.
Fundacja „Co z mamą?”, której prezeską jest Kinga Konieczny, zajmuje się wspieraniem bliskich osób chorujących na chorobę Alzheimera. Jej zaangażowanie w przygotowania do spektaklu pozwoliło uwzględnić doświadczenia rodzin, które na co dzień mierzą się z konsekwencjami chorób otępiennych.
Do współpracy przy przedstawieniu zaproszono również uczniów klasy trzeciej Szkoły Podstawowej nr 44 w Skolwinie. Dzieci, pod opieką wychowawczyni Jolanty Perepeczy, pełniły funkcję klasy eksperckiej. Poznały temat sztuki, uczestniczyły w próbach i dzieliły się z realizatorami swoimi spostrzeżeniami.
Dzięki temu twórcy mogli na bieżąco obserwować reakcje dzieci na przedstawianą historię. Udział uczniów miał także wymiar edukacyjny. Rozmowy prowadzone podczas spotkań dotyczyły pamięci, starzenia się i rodzinnych wspomnień.
„Mam nadzieję, że dzięki tym spotkaniom razem z Przemkiem Walichem, który w spektaklu wcieli się w rolę babci Basi, zachęciliśmy również dzieci do tego, żeby zadawały swoim dziadkom jak najwięcej pytań o ich życie, gdzie pracowali, jak spędzali wolny czas” – podkreśla Marta Łągiewka.
W tytułową postać wciela się Przemysław Walich, któremu na scenie partneruje Marta Łągiewka. Za scenografię odpowiada Katarzyna Banucha, muzykę przygotował Adam Kabaciński, a multimedia Anna Wiśniewska i Krzysztof Kuźnicki. Autorem oprawy graficznej jest Michał Łągiewka.
„Babcia Basia – co było?” powstaje w ramach Stypendium Twórczego Miasta Szczecin. Realizację finansuje Miasto Szczecin w ramach projektu „Premierowy Skolwin – na naszych oczach”.
Premiera odbędzie się 8 listopada 2026 roku o godz. 17.00 w Domu Kultury „Klub Skolwin”. Spektakl przeznaczony jest dla widzów od ósmego roku życia.
Autorem sztuki jest Milan Gather, a jej polski przekład przygotowała Iwona Nowacka przy wsparciu Goethe-Institut. Prawa do utworu reprezentują Drei Masken Verlag oraz Agencja Dramatu i Teatru ADiT.
Realizatorzy:
Autor: Milan Gather
Przekład: Iwona Nowacka
Reżyseria: Marta Łągiewka
Scenografia: Katarzyna Banucha
Muzyka: Adam Kabaciński
Multimedia: Anna Wiśniewska, Krzysztof Kuźnicki
Grafika: Michał Łągiewka
Obsada: Przemysław Walich, Marta Łągiewka
