Jubileuszowa „Lalka też Człowiek”. Znamy program 20. edycji festiwalu

Jeden z najważniejszych w Polsce festiwali poświęconych teatrowi lalek dla dorosłych obchodzi dwudziestolecie. Od 9 do 17 października 2026 roku w Warszawie odbędzie się XX Międzynarodowy Festiwal Teatru Lalek i Animacji Filmowych dla Dorosłych „Lalka też Człowiek”. W jubileuszowym programie znalazły się przedstawienia z Polski, Hiszpanii, Chile, Włoch, Rumunii, Słowacji, Danii i Niemiec, premiera, wydarzenia filmowe i warsztatowe. Teatr dla Wszystkich po raz kolejny jest patronem medialnym festiwalu.

„Lalka też Człowiek” od dwóch dekad konsekwentnie przypomina o czymś, co wciąż nie dla wszystkich jest oczywiste: teatr lalek nie kończy się wraz z dzieciństwem widza. Animacja przedmiotu, materii, lalki czy formy plastycznej może być samodzielnym językiem współczesnego teatru, przeznaczonym dla dorosłej publiczności. Festiwal pokazuje zarówno przedstawienia odwołujące się do tradycyjnych technik lalkarskich, jak i realizacje sytuujące się znacznie bliżej eksperymentu, teatru formy i sztuk wizualnych. Tak jego ideę od początku określają sami organizatorzy.

Tegoroczna edycja ma znaczenie szczególne. Dwadzieścia lat działalności oznacza nie tylko jubileusz, ale również dwadzieścia lat budowania w Warszawie miejsca dla teatru lalek adresowanego świadomie do dorosłej publiczności. Festiwal zachował przy tym formułę międzynarodowego konkursu. Jury przyznaje m.in. nagrody za najlepszy spektakl, kreację aktorską i kreatywność.

Warto też zwrócić uwagę na międzynarodową rangę wydarzenia. „Lalka też Człowiek” otrzymał EFFE Label / Remarkable Arts Festival na lata 2026–2027, europejskie wyróżnienie dla festiwali artystycznych. Informację o wyróżnieniu podaje także Polska-Japońska Akademia Technik Komputerowych, której studenci ponownie uczestniczą w filmowej części wydarzenia.

Od Chodaczyńskiego zaczęła się „Lalka też Człowiek”

Za festiwalem stoi Unia Teatr Niemożliwy, od lat zajmująca się przede wszystkim teatrem lalek dla dorosłych. Zespół rozumie przy tym pojęcie lalki bardzo szeroko: jako przedmiot, znak, symbol i materię ożywianą na scenie. Organizacja ma za sobą prezentacje przedstawień w wielu krajach Europy, a także w Stanach Zjednoczonych.

Pomysłodawcą wydarzenia i jego wieloletnim dyrektorem generalnym jest Marek b. Chodaczyński – reżyser, animator kultury, założyciel i prezes Unii Teatr Niemożliwy. W latach 2011–2015 był również prezydentem polskiego ośrodka międzynarodowej organizacji lalkarskiej POLUNIMA. Dyrektorem organizacyjnym festiwalu jest Marek Żurawski.

Organizatorem XX edycji jest Unia Teatr Niemożliwy. Festiwal jest dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz m.st. Warszawy.

Od Hiszpanii po Danię. Dziewięć dni teatru

Jubileusz rozpocznie się 9 października w Domu Kultury KADR. O godz. 18.45 zaplanowano uroczyste otwarcie festiwalu, a już kwadrans później pierwszy spektakl zagraniczny: „The Puppeteer, the Double, and the Shadow” Toniego Rumbau z Hiszpanii.

10 października o godz. 17.00 w KADR-ze pokazane zostanie przedstawienie „To mały krok dla człowieka, ale dla lalki…” Liliany Kłos z białostockiej Filii Akademii Teatralnej. O godz. 18.00 odbędzie się natomiast premiera „Mayday”, przygotowana przez Unię Teatr Niemożliwy i Davida Zuazolę, artystę pochodzącego z Chile.

„Mayday” będzie można zobaczyć ponownie 11 października o godz. 18.00. Wcześniej, o godz. 14.00, zaplanowano „Pustynną Karawanę” – pokaz filmu dokumentalnego i spotkanie z Katarzyną Sęk. Tego samego wieczoru o godz. 18.00 i 20.00 w Ośrodku Kultury Ochoty wystąpi włoska Compagnia Dromosofista ze spektaklem „Antipodi”.

Dzień później, 12 października, „Antipodi” zostanie pokazane jeszcze dwukrotnie w Ośrodku Kultury Ochoty. Spektakl o godz. 11.00 przeznaczony jest dla mieszkańców domów pomocy społecznej, natomiast pokaz o godz. 19.00 został zarezerwowany dla publiczności OKO. To kontynuacja ważnego elementu programu festiwalu, który od lat uwzględnia działania umożliwiające kontakt ze sztuką osobom mającym utrudniony dostęp do życia kulturalnego.

13 października festiwal przeniesie się m.in. do Teatru Ochoty. O godz. 16.00 i 18.00 rumuński Theatre Merlin pokaże „Okno / The Window”. O godz. 20.00 w Instytucie Teatralnym wystąpi Agata Kucińska ze spektaklem „Hałas”.

Kolejny wieczór, 14 października, przyniesie polską propozycję: o godz. 19.00 w Pałacu Szustra Teatr Scena 96 zaprezentuje „Nie ma Filozofii…”.

15 października o godz. 19.00 w Służewskim Domu Kultury wystąpi słowacki Odivo Theatre ze spektaklem „Light Eater”.

Bardzo mocno zapowiada się 16 października. O godz. 15.00 oraz 17.00 w Instytucie Teatralnym pokazany zostanie „Quacksalver” duńskiego Sofie Krog Teater, natomiast o godz. 20.00 do Służewskiego Domu Kultury przyjedzie włoski Teatro del Drago ze spektaklem „Golem”.

Finał konkursowej części festiwalu przypadnie na 17 października. W Pałacu Szustra o godz. 12.00 odbędzie się pokaz powarsztatowy, a o godz. 17.00 niemiecki duet Lehmann und Wenzel zaprezentuje „Eurydike” w Służewskim Domu Kultury. Na godz. 19.00 zaplanowano ogłoszenie werdyktu jury i zakończenie festiwalu.

PROGRAM XX FESTIWALU „LALKA TEŻ CZŁOWIEK”

9 października

• 18.45 – uroczyste otwarcie festiwalu, Dom Kultury KADR, Sala Broadway
• 19.00 – „The Puppeteer, the Double, and the Shadow”, Toni Rumbau, Hiszpania, Dom Kultury KADR, Sala Broadway

10 października

• 17.00 – „To mały krok dla człowieka, ale dla lalki…”, Liliana Kłos, Akademia Teatralna w Białymstoku, Dom Kultury KADR, Sala Broadway
• 18.00 – PREMIERA „Mayday”, Unia Teatr Niemożliwy i David Zuazola, Polska/Chile, Dom Kultury KADR, Sala Marzyciel

11 października

• 14.00 – „Pustynna Karawana”, film dokumentalny i spotkanie z Katarzyną Sęk, Dom Kultury KADR, Sala Broadway
• 18.00 – „Mayday”, Unia Teatr Niemożliwy i David Zuazola, Polska/Chile, Dom Kultury KADR, Sala Marzyciel
• 18.00 i 20.00 – „Antipodi”, Compagnia Dromosofista, Włochy, Ośrodek Kultury Ochoty

12 października

• 11.00 – „Antipodi”, pokaz wyłącznie dla mieszkańców DPS, Ośrodek Kultury Ochoty
• 19.00 – „Antipodi”, pokaz zarezerwowany dla OKO, Ośrodek Kultury Ochoty

13 października

• 16.00 i 18.00 – „Okno / The Window”, Theatre Merlin, Rumunia, Teatr Ochoty
• 20.00 – „Hałas”, Agata Kucińska, Polska, Instytut Teatralny

14 października

• 19.00 – „Nie ma Filozofii…”, Teatr Scena 96, Polska, Pałac Szustra

15 października

• 19.00 – „Light Eater”, Odivo Theatre, Słowacja, Służewski Dom Kultury

16 października

• 15.00 i 17.00 – „Quacksalver”, Sofie Krog, Dania, Instytut Teatralny
• 20.00 – „Golem”, Teatro del Drago, Włochy, Służewski Dom Kultury

17 października

• 12.00 – pokaz powarsztatowy, Pałac Szustra
• 17.00 – „Eurydike”, Lehmann und Wenzel, Niemcy, Służewski Dom Kultury
• 19.00 – ogłoszenie werdyktu jury i zakończenie festiwalu

To jednak nie definitywny koniec jubileuszu. 20 i 21 października w Kinie Kultura odbędą się pokazy filmów studentów Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych oraz filmów nagrodzonych na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Animowanych Animator 2026. 

Organizatorzy zapowiadają również, że na godzinę przed niemal każdym wieczornym spektaklem prezentowany będzie spektakl „The Journey” czeskiego Teatru Katarina w technice Lambe Lambe. To kameralna forma teatru animacji przeznaczona dla pojedynczych lub bardzo niewielkich grup widzów.

Po dwudziestu latach „Lalka też Człowiek” pozostaje festiwalem o wyrazistym profilu, niepróbującym podporządkowywać teatru lalek żadnej „dziecięcej” etykiecie. I właśnie dlatego Teatr dla Wszystkich po raz kolejny obejmuje wydarzenie patronatem medialnym. W październiku będziemy festiwalowi przyglądać się szczególnie uważnie.

XX Międzynarodowy Festiwal Teatru Lalek i Animacji Filmowych dla Dorosłych „Lalka też Człowiek”
9–17 października 2026, Warszawa
Pokazy filmowe: 20–21 października, Kino Kultura
Organizator: Unia Teatr Niemożliwy
Dyrektor generalny: Marek b. Chodaczyński
Dyrektor organizacyjny: Marek Żurawski
Festiwal dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz m.st. Warszawy.