Dwadzieścia lat na scenie. Agnieszka Przepiórska i jej teatr bohaterek

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Dwadzieścia lat na scenie. Agnieszka Przepiórska i jej teatr bohaterek

24 listopada Agnieszka Przepiórska będzie obchodzić dwudziestolecie pracy artystycznej.

Opublikowano: 2026-11-17
archiwum Agnieszki Przepiórskiej

Aktorka, która przez lata stworzyła własny, rozpoznawalny teatr biograficzny, konsekwentnie przywraca pamięć o kobietach, których historie pozostawały na marginesie oficjalnych narracji. Barbara Sadowska, Zuzanna Ginczanka, Simona Kossak, Maria Skłodowska-Curie czy Irena K., ocalała z rzezi warszawskiej Ochoty, to bohaterki jej scenicznych opowieści. Każda z nich stała się dla Przepiórskiej okazją do rozmowy o pamięci, niezależności, przemocy i cenie osobistych wyborów.

24 listopada 2006 roku Agnieszka Przepiórska zadebiutowała na scenie Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu rolą Olgi w „Trzech siostrach” Antoniego Czechowa w reżyserii Piotra Rowickiego. Dwadzieścia lat później ma w dorobku role teatralne, nagradzane monodramy i autorskie przedsięwzięcia, dzięki którym wypracowała własne miejsce w polskim teatrze.

Jej droga zawodowa jest interesującym przykładem artystycznej samodzielności. Przepiórska zaczęła inicjować spektakle, wybierać bohaterki, szukać dramaturgów i reżyserów, z którymi mogłaby realizować ważne dla siebie tematy. Z czasem stworzyła repertuar oparty na biografiach kobiet, których doświadczenia pozwalają przyjrzeć się zarówno przeszłości, jak i współczesności.

W jej teatrze dokument spotyka się z literaturą, a historyczne świadectwa stają się materiałem do budowania postaci scenicznych. Przepiórska interesuje się człowiekiem, którego życie często zostało sprowadzone do kilku dat, wydarzeń i utrwalonych ocen. Szuka emocji, sprzeczności i osobistych doświadczeń, które umykają oficjalnym biografiom.

Aktorka, która stworzyła własny repertuar

Samodzielne inicjowanie projektów teatralnych wymaga konsekwencji i gotowości do podejmowania ryzyka. Trzeba znaleźć temat, przekonać do niego współpracowników, zdobyć środki na realizację i doprowadzić do spotkania z publicznością. Przepiórska od lat podejmuje się tej pracy, łącząc obowiązki aktorki z działalnością inicjatorki i współtwórczyni przedstawień.

Ważną rolę w jej artystycznej drodze odgrywa współpraca z dramaturgiem Piotrem Rowickim, autorem tekstów kilku jej spektakli. Powstające w ten sposób przedstawienia mają własną dramaturgię, opartą na interpretacji dokumentów, świadectw i biografii.

Wśród bohaterek Przepiórskiej znalazły się kobiety żyjące w różnych epokach i okolicznościach historycznych. Poetka Zuzanna Ginczanka, przyrodniczka Simona Kossak, działaczka opozycyjna i poetka Barbara Sadowska czy Maria Skłodowska-Curie reprezentują odmienne doświadczenia, ale w każdej z tych historii aktorka odnajduje temat, który pozostaje aktualny.

Interesuje ją również to, jak historia zapamiętuje kobiety i jak wiele z ich doświadczeń znika z publicznej opowieści. Jej spektakle pozwalają zobaczyć bohaterki w sytuacjach osobistych, w relacjach z bliskimi, wobec społecznych oczekiwań i wydarzeń, na które często miały ograniczony wpływ.

„Ocalone”. Pamięć o kobietach z Ochoty

Jednym z najważniejszych przedstawień w dorobku Przepiórskiej są „Ocalone” w reżyserii Mai Kleczewskiej, z tekstem Piotra Rowickiego. Spektakl powstał z potrzeby opowiedzenia o kobietach, które podczas pacyfikacji warszawskiej Ochoty w sierpniu 1944 roku doświadczyły przemocy seksualnej ze strony oprawców.

Przez dziesięciolecia ich historie pozostawały w cieniu opowieści o Powstaniu Warszawskim. Wojenne doświadczenia kobiet, zwłaszcza te związane z gwałtami i przemocą seksualną, rzadko znajdowały miejsce w oficjalnych obchodach i historycznych narracjach.

Przepiórska przywołuje postać Ireny K., która jako dwunastoletnia dziewczynka przeżyła wydarzenia na Zieleniaku, miejscu kaźni mieszkańców Ochoty. Jej historia staje się świadectwem doświadczenia, którego konsekwencje pozostają z człowiekiem przez całe życie.

„Ocalone” podejmują temat pamięci o przemocy wojennej i milczenia, które przez lata otaczało jej ofiary. Przedstawienie stawia również pytania o sposób opowiadania historii i odpowiedzialność wobec tych, którzy przez dziesięciolecia pozostawali niewysłuchani.

To jeden z tych spektakli, w których zainteresowanie Przepiórskiej kobiecymi biografiami łączy się z potrzebą przywracania pamięci o wydarzeniach trudnych do opisania i przedstawienia.

Maria Skłodowska-Curie. Kobieta za wielkim nazwiskiem

W przedstawieniu „Maria Skłodowska-Curie. Doświadczenie”, wyreżyserowanym przez Justynę Łagowską na podstawie tekstu Piotra Rowickiego, Przepiórska przygląda się jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii nauki.

Skłodowska-Curie funkcjonuje w zbiorowej świadomości przede wszystkim jako dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, odkrywczyni polonu i radu, uczona, która dokonała przełomu w badaniach nad promieniotwórczością. Jej biografia zawiera jednak znacznie więcej niż historię naukowych osiągnięć.

Przepiórską interesuje kobieta, która musiała walczyć o możliwość kształcenia, samodzielność i uznanie w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Ważne są również jej życie osobiste, relacje, ambicje i doświadczenie straty.

Przedstawienie pozwala przyjrzeć się Skłodowskiej-Curie z perspektywy jej własnych wyborów i okoliczności, w których przyszło jej żyć. W tej biografii pojawiają się pytania o cenę niezależności, społeczne oczekiwania wobec kobiet i prawo do realizowania własnych ambicji.

Spektakl powstał w Teatrze Starym w Lublinie, w koprodukcji z Domem Spotkań z Historią.

Barbara Sadowska, Zuzanna Ginczanka, Simona Kossak

Wśród postaci, którym Agnieszka Przepiórska poświęciła swoje przedstawienia, ważne miejsce zajmują Barbara Sadowska, Zuzanna Ginczanka i Simona Kossak.

Każda z nich żyła w innych okolicznościach i mierzyła się z odmiennymi doświadczeniami. Łączy je niezależność, wyrazista osobowość i biografia, w której sprawy osobiste splatają się z historią.

Barbara Sadowska, poetka i działaczka opozycyjna, była matką Grzegorza Przemyka, śmiertelnie pobitego przez milicjantów w 1983 roku. Jej życie zostało naznaczone tragedią syna i walką o prawdę o jego śmierci. W opowieści Przepiórskiej ważna pozostaje również sama Sadowska, jej twórczość, przekonania i doświadczenia.

Zuzanna Ginczanka, poetka o niezwykłej wrażliwości językowej, zamordowana podczas Zagłady, jest bohaterką, której życie i twórczość przez wiele lat pozostawały niedostatecznie obecne w polskiej pamięci literackiej. Jej historia pozwala mówić o wykluczeniu, tożsamości, antysemityzmie i przemocy, która przerwała życie młodej artystki.

Simona Kossak, przyrodniczka związana z Puszczą Białowieską, reprezentuje jeszcze inny rodzaj niezależności. Wybrała życie blisko natury, poświęcając się badaniom i ochronie zwierząt. Jej biografia pokazuje kobietę, która konsekwentnie realizowała własną wizję życia, często wbrew oczekiwaniom otoczenia.

Przepiórska wybiera bohaterki o silnych osobowościach, ale pozostawia w ich portretach miejsce na słabość, niepewność i wewnętrzne sprzeczności. Dzięki temu ich historie zachowują ludzki wymiar.

Polski teatr biograficzny w Madrycie

Spektakle Agnieszki Przepiórskiej trafiają również do zagranicznej publiczności. W listopadzie aktorka prezentowała swoje przedstawienia w madryckim Teatro de la Abadía, przybliżając hiszpańskim widzom historie Barbary Sadowskiej i Zuzanny Ginczanki.

Obie biografie są mocno osadzone w polskiej historii XX wieku. Opowieść o matce Grzegorza Przemyka przywołuje rzeczywistość represji politycznych w PRL, a historia Ginczanki prowadzi do doświadczenia Zagłady i prześladowań ze względu na żydowskie pochodzenie.

Prezentowanie tych spektakli poza Polską pozwala spojrzeć na ich bohaterki z szerszej perspektywy. Doświadczenia przemocy, utraty bliskich, wykluczenia czy walki o godność pozostają zrozumiałe niezależnie od narodowego i historycznego kontekstu.

Zagraniczne prezentacje są również potwierdzeniem, że wypracowana przez Przepiórską formuła teatru biograficznego może funkcjonować w różnych przestrzeniach kulturowych.

Dwadzieścia lat pracy. Własna droga w teatrze

Jubileusz Agnieszki Przepiórskiej skłania do przyjrzenia się także sytuacji aktorek w polskim teatrze. Szczególnie tych, które po latach pracy zawodowej chcą nadal rozwijać swój repertuar i podejmować nowe wyzwania.

Przepiórska znalazła własny sposób na budowanie artystycznej niezależności. Jej działalność pokazuje, jak wiele możliwości otwiera się przed aktorką, która sama inicjuje projekty i ma wpływ na wybór tematów, współpracowników oraz kształt powstających przedstawień.

W ciągu dwudziestu lat stworzyła repertuar, którego rozpoznawalną cechą stało się zainteresowanie kobiecymi biografiami. Współpracowała z reżyserami i dramaturgami reprezentującymi różne języki teatralne, zdobywała nagrody, prezentowała spektakle w Polsce i za granicą.

Jej artystyczna droga pozostaje otwarta. Nadal poszukuje nowych tematów i możliwości rozwoju, także poza sceną teatralną.

Dwadzieścia lat temu zaczynała od roli Olgi w Czechowowskich „Trzech siostrach”. Dziś sama współdecyduje o tym, jakie historie trafiają na scenę i kto otrzymuje w nich głos. Właśnie ta konsekwencja w budowaniu własnego repertuaru wydaje się jednym z najważniejszych osiągnięć jej dotychczasowej pracy.

Najbliższe spektakle Agnieszki Przepiórskiej

27 listopada 2026
„Maria Skłodowska-Curie. Doświadczenie”
Prom Kultury, Warszawa

28–29 listopada 2026
„Ocalone”
Teatr Powszechny, Warszawa

12, 13 i 15 grudnia 2026
„Maria Skłodowska-Curie. Doświadczenie”
Teatr Powszechny, Warszawa

Twórcy spektakli

„Maria Skłodowska-Curie. Doświadczenie”

  • Reżyseria: Justyna Łagowska

  • Tekst: Piotr Rowicki

  • Produkcja: Teatr Stary w Lublinie

  • Koprodukcja: Dom Spotkań z Historią

„Ocalone”

  • Reżyseria: Maja Kleczewska

  • Tekst: Piotr Rowicki

  • Produkcja: Dom Spotkań z Historią

Prom Kultury w Warszawie

Teatr Powszechny w Warszawie

Kategorie:


Cytat Dnia

„»Ostatnie kuszenie Chrystusa. Ewangelia Wątpliwości« to jeden z najbardziej wstrząsających, ale i najtrudniejszych, spektakli, jakie zostały w ostatnich latach na tej scenie, nie mającej litości dla widzów, zaprezentowane…”

Janusz M. Paluch o „Ostatnim kuszeniu Chrystusa. Ewangelii Wątpliwości”, reż. Michał Telega; „Kraków i Świat”, 16.11.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL