Wojciech Leśniewski w teatralnej lalce ożywia postać swojego dziadka. Konstytuuje jego bytność w nowej formie, niejako powtarzając za Vinciane Despret: „Zmarli są martwi tylko wtedy, gdy się ich pogrzebie”. Indywidualna opowieść staje się uniwersalną historią za sprawą formy, która odbija to, czego się boimy lub w co wierzymy.
Gdy mucha nie daje ci spokoju, odganiasz ją machnięciem dłoni. Tym gestem Wojciech Leśniewski zaczyna swój monodram, zwracając uwagę na siłę sprawczości tego prostego ruchu. Ta scena wprowadza do spektaklu pierwszą postać – Śmierć, od której główny bohater, Tadeusz, nie może się już opędzić.
Spektakl jest oszczędny w środkach. Scenografia ogranicza się do łóżka i czterech par butów, z których pomocą aktor wprowadza na scenę kolejne postacie. Kilka reflektorów rzuca ciepłe, rozproszone światło na wybrane fragmenty sceny Teatru Szkolnego ATB. Lalka o jednolitej fakturze przedstawiająca Tadeusza kolorystycznie stapia się z białym łóżkiem i pościelą, w której się znajduje. Mimo formalnej surowości na scenie panuje dramaturgiczny tłok. Aktor jest animatorem lalki, jednocześnie wchodząc w buty kolejnych członków rodziny opiekujących się bliskim. Wojciech Leśniewski z wrażliwością buduje świat rodzinnych relacji i zależności.
Na scenie pojawiają się kolejne postacie, chcąc spędzić z mężem, ojcem czy dziadkiem fragment dnia – jednego z wielu w ciągu ostatnich dwunastu lat choroby. Dramaturgię buduje kolejność postaci wprowadzanych na scenę. Każda z nich wnosi osobną dynamikę i tonację. Otwierająca spektakl rozmowa Tadeusza ze Śmiercią, początkowo nieco manieryczna i podszyta patosem, wprowadza atmosferę thrillera. Ustawia też perspektywę widowni na kolejne interakcje, bowiem dla Tadeusza jest to ostatni dzień życia.
Napięcie tej sceny rozładowuje pojawienie się kolejnej postaci – młodego opiekuna medycznego. Ta krótka interakcja wnosi komizm i pozwala widzom złapać oddech, prowadząc do kolejnej relacji, równie zabawnej, lecz w bardziej refleksyjnym tonie. Tu żona karmi umierającego mężczyznę, uparcie wciskając w niego kęsy raz za razem, tak jakby kolejna łyżka miała odmienić los bohatera. Jednocześnie za komiczną sytuacją kryje się złość i bezradność wobec cierpienia małżonka. Zjedzony do końca obiad zdaje się ostatnim bastionem sprawczości tej kobiety.
Zupełnie inny ton wnoszą odwiedziny syna Tadeusza i rozmowa przez telefon z wnukiem. Wraca emocjonalny ciężar, wybrzmiewa refleksja nad przemijalnością i lękiem przed utratą bliskiej osoby. Tak samo jak na początku, tu także język spektaklu opiera się na subtelnościach, na wspólnym nuceniu Maryli Rodowicz i rzuconym na pożegnanie prostym „czekaj na mnie”.
W ostatniej scenie łóżko pozostaje puste – wdzierające się do sali ATB światło ze szkolnego korytarza staje się cichą obietnicą. Nadzieją, że poza przestrzenią pokoju jest jednak coś więcej.
Wykorzystanie w przedstawieniu lalki, fizyczność gry aktorskiej, elementy pantomimy – tworzą język teatru formy wykraczający poza indywidualną opowieść. Lalka staje się odbiciem zarówno lęków, jak i nadziei widza. Wojciech Leśniewski sprawnie żonglując kolejnymi rolami, nie pozwala widzowi zapomnieć o teatralnej umowności. Formalny dystans nie wyklucza jednak emocjonalnego zaangażowania. Oszczędność środków i subtelność języka scenicznego pozwalają skupić uwagę na geście aktora i emocjach, które za nim stoją. Osobista historia rodziny staje się opowieścią o doświadczeniu każdego z nas.
Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Filia w Białymstoku