Gdy miasto milknie, zaczyna się inna opowieść – pisania przez postaci porzucające społeczne konwenanse, utarte schematy, przemierzające – często tanecznym krokiem – ciemne zaułki i kluby budzące się do życia dopiero po zmierzchu. „Istoty Nocy”, projekt prezentowany w ramach UK/Poland Season 2025 podczas 25. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego BNP Paribas Nowe Horyzonty we Wrocławiu, to wielowymiarowy portret brytyjskiej kultury nocnej – pokazanej zarówno przez kino, jak i sztuki wizualne. Na program składają się filmy dokumentujące i reinterpretujące nocne życie na Wyspach, a także wystawa inspirowana estetyką klubowej scenografii i zbiorowej ekstazy.
Noc w brytyjskiej kulturze to przestrzeń wolności, ucieczki od systemu, eksperymentu z tożsamością. Koncert punkowy albo rave jako rytuał, klub jako miejsce oporu, parkiet jako polityczna scena. Poprzez filmy tworzone od lat 70. po dziś dzień, „Istoty Nocy” odsłaniają intymną i zbiorową pamięć o tym, jak po zmroku kształtowały się wspólnoty queerowe, subkultury muzyczne i jednostkowe akty oporu wobec systemu, języki buntu i estetyczne rewolucje.
W programie znajdą się m.in. kultowe: „Jubileusz” Dereka Jarmana, „Młodzi, czarni, zbuntowani” Isaaca Juliena, „Babylon” Franco Rosso, „Nadzy” Mike’a Leigha, „Beats” Briana Welsha, „Naga dusza” Carine Adler oraz najnowszy film Andrei Arnold – „Bird”. Zobaczymy również rzadko pokazywany, właśnie odrestaurowany „Nightshift” Robiny Rose – zaginiony klejnot awangardy, który zaskakuje aktualnością i energią.
Tę filmową opowieść dopełni wystawa „Kurtyna w górę!” w Studio BWA Wrocław (18 lipca – 28 września), która oddaje puls brytyjskiego życia nocnego ostatnich pięciu dekad. Widzowie znajdą się w przestrzeni przypominającej klub, wśród eksperymentalnych prac wideo, kolaży z materiałów found footage i innych artystycznych „dokufantazji”, które przedstawiają noc jako przestrzeń transformacji. Wystawa prowadzi od momentu przygotowań – nakładania makijażu, tworzenia alternatywnych tożsamości, przez doświadczenie nocy – taniec i trans, rave i burleskę, zmysłowość i wspólnotę. Na ekranach i w instalacjach zobaczymy prace m.in. Charlesa Atlasa, Evan Ifekoyi i Marka Leckey’a, a podczas wernisażu performansy twórców i twórczyń związanych z Wrocławiem. Całość wieńczy „Błogi zjazd”, hipnotyczna instalacja z grą wideo autorstwa Marcina Gawina, która pozwala pozostać w klubowym śnie jeszcze chwilę dłużej. W nocny rytm miasta wpisze się również „Clubspotting” – rajd rowerowy po mapie wrocławskich legend klubowych, zakończony imprezą z setem Tañ, DJ-ki związanej z londyńskim Rinse FM.
„Istoty Nocy” to propozycja dla tych, którzy pamiętają dźwięki drum’n’bassu pod skórą, pierwsze nielegalne imprezy i queerowe przestrzenie schowane za czarnymi zasłonami. To także zaproszenie dla nowych pokoleń, by zobaczyć, jak noc – choć efemeryczna – potrafiła na trwałe odmienić sztukę, miasto i relacje międzyludzkie.
Zapraszamy również na scenę klubową Nowych Horyzontów, gdzie 17 lipca w ramach „Istot nocy” zaprezentowane zostaną sety DJ-ów z UK: Mo Ayoub oraz Corran. Mo to szef wytwórni Cayata i głos BBC Radio 1 oraz Selector Radio, pasjonat globalnych brzmień, który promuje najciekawszych artystów undergroundowej sceny z całego świata. Natomiast Corran to pianistka, która zamieniła fortepian na DJ-kę, tworzy ciężkie, precyzyjnie skonstruowane sety inspirowane dubstepem, breakami i elektroniką przełomu wieków, prezentowane m.in. w The Berkeley Suite, Bongo Club i na festiwalu TRNSMT.
25. Międzynarodowy Festiwal Filmowy BNP Paribas Nowe Horyzonty potrwa od 17 do 27 lipca 2025 we Wrocławiu (oraz online do 3 sierpnia). Wystawa – od 18 lipca do 28 września.
Szczegóły programu filmowego można znaleźć tutaj: www.nowehoryzonty.pl/artykul.do?id=3253
Więcej informacji o wystawie: https://bwa.wroc.pl/wydarzenie/kurtyna-w-gore-scena-artystyczna-mff-bnp-paribas-nowe-horyzonty/
UK/Poland Season 2025 – sztuka jako przestrzeń dialogu
UK/Poland Season 2025 to szeroko zakrojony program wydarzeń artystycznych zrealizowanych w partnerstwie, pomiędzy instytucjami w Polsce i UK, którego celem jest umocnienie więzi między Wielką Brytanią i Irlandią Północną a Polską poprzez sztukę. Program obejmuje ponad 100 wydarzeń w 40 miastach obu krajów, angażujących teatry, galerie, instytucje edukacyjne i artystki i artystów różnych dziedzin. Wydarzenia w Polsce organizowane są przez British Council, a w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przez Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Kultury Polskiej w Londynie oraz British Council. Organizację Sezonu w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej wsparło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych w Polsce.
Wybrane wydarzenia UK/Poland Season 2025 w Polsce:
- „Changes. Wystawa prac z kolekcji British Council” – wspólny projekt gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia i The Box w Plymouth, gdzie zobaczymy prace z kolekcji British Council. Projekt czerpie z kontekstów Polski i UK badając niestabilność jako element łączący oba kraje w obliczu nowych wyzwań politycznych, zmian klimatycznych, migracji, konfliktów oraz kwestii wolności i niezależności.
- „Jak to jest?” („What Is It Like?”) – to wystawa grupowa, gościnnie kuratorowana przez Helen Starr, przygotowana przez Centrum Sztuki WRO we współpracy z arebyte Gallery. Projekt bada naturę subiektywnej vs. obiektywnej rzeczywistości, analizując rolę AI we współczesnym świecie.
- „Sonic Playgrounds” – to projekt o solidarności i wzajemnej pomocy: Remont Pomp wspólnie z kompozytorem Brianem Irvinem tworzą nowe dzieło audiowizualne, które zostanie zaprezentowane po raz pierwszy w ramach większej realizacji artystycznej w Belfaście, z udziałem Ulster Orchestra i innych grup muzycznych z Irlandii Północnej. Następnie performance zostanie zaprezentowany w Gdańsku.
- IN THE DEPTH: Nowa Brytyjska Muzyka oraz Sztuka Eksperymentalna i Awangardowa – Projekt skupia się na brytyjskiej kulturze eksperymentalnej prezentowanej w ramach Festiwalu Avant Art 2025 w Warszawie i Wrocławiu. W programie znajdują się koncerty, filmy i warsztaty. Projekt jest realizowany we współpracy z międzynarodowymi partnerami, takimi, jak Capsule, znanej z organizacji prestiżowego festiwalu Supersonic.
Wybrane wydarzenia w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej:
- Muzyka – polska muzyka pojawi się na najważniejszych brytyjskich festiwalach muzycznych w tym Edinburgh International Festival, jednym z najbardziej prestiżowych festiwali muzyki, teatru, tańca i opery na świecie, EFG London Jazz Festival, Huddersfield International Contemporary Music Festival czy Edinburgh Jazz and Blues Festival.
- Sztuki wizualne – we wrześniu Golden Thread Gallery w Belfaście pokaże wystawę „Nadzieja Radykalna” prezentującą dzieła współczesnych polskich artystów i artystek z kolekcji Galerii Arsenał w Białymstoku.
- Fotografia – w The Photographers’ Gallery w Londynie podziwiać będzie można twórczość Zofii Rydet, autorki monumentalnego „Zapisu socjologicznego”.
- Literatura – od7 do 15 listopada, we współpracy z British Library oraz Cine Lumiere, Instytut Francuski, odbędzie się święto jednego z najbardziej wpływowych pisarzy w Polsce, Josepha Conrada – Joseph Conrad Festival.
fot. Nowe Horyzonty
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
