Co pozostaje po człowieku, kiedy kończy się jego życie? Jak wyglądałaby opowieść o naszych miłościach, ambicjach, rozczarowaniach i popełnionych błędach, gdybyśmy mogli ją przedstawić z perspektywy kogoś, kto zna już zakończenie własnej historii? Takie pytania towarzyszą przygotowaniom do najnowszej premiery Teatru KTO, nad którą pracuje Krzysztof Babicki.
Reżyser sięga po „Antologię Spoon River” Edgara Lee Mastersa, jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł amerykańskiej poezji XX wieku. Powstała ponad sto lat temu książka składa się z poetyckich monologów zmarłych mieszkańców fikcyjnego miasteczka Spoon River. Spoczywający na miejscowym cmentarzu ludzie opowiadają o swoim życiu, odsłaniając prawdę o wydarzeniach, uczuciach i relacjach, które za życia pozostawały ukryte.
W krakowskim przedstawieniu ich historie zostaną opowiedziane za pomocą słowa, muzyki i ruchu scenicznego. Twórcy zapowiadają spektakl łączący tragikomedię z muzyczną opowieścią o ludzkich słabościach, niespełnionych pragnieniach i potrzebie bliskości.
Głosy zza grobu
Wydana w 1915 roku „Antologia Spoon River” przyniosła Edgarowi Lee Mastersowi literacką sławę. Autor stworzył zbiorowy portret niewielkiej amerykańskiej społeczności, której mieszkańcy dopiero po śmierci mogą swobodnie mówić o swoich doświadczeniach. Wśród bohaterów znajdują się ludzie różnych zawodów, pozycji społecznych i temperamentów, połączeni siecią rodzinnych, uczuciowych i sąsiedzkich zależności.
Każdy monolog odsłania fragment większej historii. Zmarli wspominają swoje małżeństwa, zdrady, niespełnione miłości, zawodowe porażki i ambicje, które zaważyły na ich losach.
Niejednokrotnie opowiadają o tych samych wydarzeniach z odmiennych perspektyw, ujawniając sprzeczności między tym, jak postrzegali siebie, a tym, jak zapamiętali ich inni.
Właśnie tę wielogłosowość zamierza wykorzystać Krzysztof Babicki, który odpowiada zarówno za scenariusz, jak i reżyserię krakowskiego przedstawienia. Bohaterowie „Umarłych ze Spoon River” powrócą na scenę, aby opowiedzieć o tym, czego nie zdążyli zrobić, czego żałują i co chcieliby jeszcze raz przeżyć.
W spektaklu pojawią się również czerwone nici, symbolizujące wzajemne powiązania ludzkich losów. Ich obecność ma przypominać o przypadkowych spotkaniach, podejmowanych decyzjach i konsekwencjach, które często ujawniają się dopiero po latach.
Muzyka Aleksandra Brzezińskiego
Istotną częścią przedstawienia będzie muzyka skomponowana specjalnie na potrzeby premiery przez Aleksandra Brzezińskiego, który odpowiada również za kierownictwo muzyczne.
Kompozytor przygotował kilkanaście utworów wykonywanych na żywo. Muzyka ma towarzyszyć opowieściom bohaterów, wydobywając z nich zarówno dramatyczne emocje, jak i ironię oraz gorzki humor. Poszczególne historie zostaną przedstawione także w formie śpiewanej, dzięki czemu literackie monologi zyskają dodatkowy wymiar.
Na scenie wystąpią muzycy: Aleksander Brzeziński, Damian Mielec i Jakub Nieć.
Za choreografię i ruch sceniczny odpowiada Eryk Makohon, scenografię przygotowuje Marek Braun, a kostiumy Jolanta Łagowska-Braun.
Siedmioro aktorów w opowieści o życiu i śmierci
W przedstawieniu wystąpi siedmioro aktorów: Anna Branny, Karolina Daniec-Franczyk, Aleksandra Konior-Gapys, Nina Potapowicz, Mieszko Syc, Karol Śmiałek oraz Jan Wróbel.
Twórcy zapowiadają spektakl, w którym przeplatać się będą historie pełne wzruszeń, humoru i życiowych paradoksów. Bohaterowie, uwolnieni od konieczności podtrzymywania pozorów, będą mogli wreszcie opowiedzieć o swoich doświadczeniach z całkowitą szczerością.
Literacki pierwowzór przedstawienia, mimo upływu ponad stu lat od publikacji, zachowuje aktualność. Masters pisał o ludzkiej potrzebie miłości, uznania i szczęścia, o społecznych konwenansach, niespełnionych ambicjach i trudnościach w porozumiewaniu się z najbliższymi. Jego bohaterowie często dopiero po śmierci znajdują słowa, których zabrakło im za życia.
Premiera w grudniu, specjalny pokaz w sylwestra
Premierowe przedstawienia „Umarłych ze Spoon River” zaplanowano na 18 i 19 grudnia 2026 roku o godz. 19.00.
Spektakl powróci na scenę Teatru KTO już 31 grudnia o godz. 20.00, podczas specjalnego wieczoru sylwestrowego. Kolejne pokazy odbędą się 2 i 3 stycznia 2027 roku o godz. 19.00.
Bilety na grudniowe premiery kosztują 120 zł. Można je kupić za pośrednictwem internetowego systemu sprzedaży Teatru KTO. Rezerwacje przyjmowane są również telefonicznie pod numerem 12 633 89 47 oraz pocztą elektroniczną: kasa@teatrkto.pl.
Portal „Teatr dla Wszystkich” jest patronem medialnym sezonu artystycznego 2026/2027 Teatru KTO w Krakowie.
„Umarli ze Spoon River” – realizatorzy i obsada
Autor: Edgar Lee Masters
Przekład: Michał Sprusiński
Scenariusz i reżyseria: Krzysztof Babicki
Muzyka i kierownictwo muzyczne: Aleksander Brzeziński
Choreografia i ruch sceniczny: Eryk Makohon
Scenografia: Marek Braun
Kostiumy: Jolanta Łagowska-Braun
Asystentka reżysera: Karolina Daniec-Franczyk
Producentka: Agnieszka Skowronek
Obsada: Anna Branny, Karolina Daniec-Franczyk, Aleksandra Konior-Gapys, Nina Potapowicz, Mieszko Syc, Karol Śmiałek, Jan Wróbel.
Zespół muzyczny: Aleksander Brzeziński, Damian Mielec, Jakub Nieć.
Premiera: 18 i 19 grudnia 2026 roku, godz. 19.00
Kolejne spektakle: 31 grudnia 2026 roku oraz 2 i 3 stycznia 2027 roku.