Jedenaście przedstawień, zespoły teatralne z różnych części województwa podkarpackiego, monodramy, klasyka polskiego dramatu i współczesne teksty sceniczne. Wstęp na wszystkie spektakle jest bezpłatny.
Już w piątek, 6 listopada, rozpocznie się szósta edycja Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych, wydarzenia, które od 2021 roku gromadzi twórców teatrów amatorskich i niezależnych z całego regionu. Przez trzy dni na scenie Centrum Młodzieży w Rzeszowie zaprezentują się zespoły działające przy instytucjach kultury, stowarzyszeniach i lokalnych środowiskach artystycznych, a także wykonawcy przygotowujący indywidualne projekty teatralne.
Tegoroczny program obejmuje jedenaście prezentacji. Publiczność zobaczy przedstawienia inspirowane twórczością Gabrieli Zapolskiej, Sławomira Mrożka, Aleksandra Fredry i Witolda Gombrowicza, spektakle autorskie oraz monodramy. W Rzeszowie wystąpią zarówno grupy mające wieloletnie doświadczenie sceniczne, jak i zespoły reprezentujące młodsze pokolenie podkarpackich miłośników teatru.
Organizatorem wydarzenia jest Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, który od kilku lat konsekwentnie rozwija współpracę ze środowiskiem niezawodowym. Konfrontacje stanowią jeden z przykładów tej działalności, umożliwiając prezentację dorobku artystycznego zespołów pracujących często z dala od dużych ośrodków teatralnych.
Sześć lat budowania teatralnej wspólnoty
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne powstały w 2021 roku jako przedsięwzięcie realizowane przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej w ramach programu Przestrzenie Sztuki Teatr. Od początku organizatorzy zakładali, że wydarzenie będzie służyło integracji środowiska teatralnego województwa podkarpackiego, umożliwiając spotkania twórców niezależnych z zawodowymi artystami oraz prezentację ich pracy szerszej publiczności.
W kolejnych latach do Rzeszowa przyjeżdżały zespoły z Przemyśla, Jarosławia, Jasła, Dębicy, Ustrzyk Dolnych i innych miejscowości regionu. Wśród uczestników znajdowały się teatry dramatyczne, grupy młodzieżowe, zespoły posługujące się ruchem scenicznym, teatry poezji oraz artyści przygotowujący monodramy.
Konfrontacje mają formułę konkursową, a przedstawienia ocenia profesjonalne jury. Ważną częścią wcześniejszych edycji były również warsztaty i rozmowy po spektaklach. Uczestnicy mogli pracować nad interpretacją tekstu, ruchem scenicznym, emisją głosu i improwizacją, korzystając z doświadczenia zawodowych aktorów, reżyserów oraz pedagogów teatru.
Podczas czwartej edycji, zorganizowanej w listopadzie 2024 roku, warsztaty prowadzili między innymi Bożena Stasiowska-Chrobak, Ewa Mrówczyńska, Robert Żurek i Przemysław Buksiński. Przewodniczącą jury była wówczas Monika Adamiec, aktorka, reżyserka, wokalistka i performerka od lat związana ze środowiskiem teatralnym.
Wydarzenie zyskało dzięki temu charakter spotkania, podczas którego zespoły mogą skonfrontować własne doświadczenia z praktyką zawodowych twórców. Dla wielu uczestników jest to także możliwość poznania innych grup teatralnych, wymiany repertuaru i nawiązania współpracy wykraczającej poza sam przegląd.
Teatr amatorski ważną częścią życia kulturalnego regionu
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne przypominają o rozbudowanym środowisku teatrów niezawodowych, które od wielu lat funkcjonuje w województwie podkarpackim. Zespoły działające przy domach kultury, stowarzyszeniach i placówkach edukacyjnych przygotowują regularne premiery, uczestniczą w przeglądach i festiwalach, a w wielu miejscowościach są ważnymi organizatorami lokalnego życia artystycznego.
Wśród uczestników tegorocznej edycji znalazły się grupy z Przemyśla, Jarosławia, Radymna, Miejsca Piastowego i Korczyny. Reprezentują różne tradycje teatralne i sposoby pracy. Część zespołów sięga po klasyczny repertuar dramatyczny, inne przygotowują autorskie scenariusze, adaptacje literackie lub przedstawienia oparte na współczesnych tekstach.
Szczególnie interesująco zapowiada się obecność Teatru Fredreum z Przemyśla, związanego z Towarzystwem Dramatycznym im. Aleksandra Fredry. To środowisko o długiej tradycji, które od pokoleń podtrzymuje działalność teatralną w mieście. W tegorocznym programie zaprezentuje przedstawienie „Kropka w kropkę”.
Z Przemyśla przyjedzie również Teatr S.A.N. ze spektaklem „Zbawienie”. Jarosław będzie reprezentował Teatr Baccalaureus, który przygotował „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej, jeden z najważniejszych dramatów polskiego repertuaru.
Wśród uczestników znalazła się także Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA, działająca przy Gminnym Centrum Kultury i Bibliotece w Miejscu Piastowym. Zespół pokaże „Polowanie”, przedstawienie inspirowane „Męczeństwem Piotra Oheya” Sławomira Mrożka. Obecność tego tytułu w programie przypomina o aktualności groteskowego spojrzenia Mrożka na mechanizmy społecznej presji, podporządkowania i zbiorowego działania.
Korczyńska Grupa Teatralna Słoiki sięgnęła po „Pierwszą lepszą”, natomiast JIM BIM TEAM z Miejskiego Ośrodka Kultury w Radymnie zaprezentuje „Och Karol 2”.
Od Zapolskiej i Mrożka po Gombrowicza
Różnorodność repertuarowa jest jedną z najciekawszych cech tegorocznych Konfrontacji. W ciągu trzech dni publiczność będzie mogła zobaczyć przedstawienia odwołujące się do klasyki polskiej literatury dramatycznej, współczesnej komedii, groteski i teatru autorskiego.
„Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej, wystawiana przez Teatr Baccalaureus, należy do utworów, które od ponad wieku pozostają obecne na polskich scenach. Historia rodziny Dulskich, obnażająca obłudę mieszczańskiej moralności i mechanizmy społecznego zakłamania, daje wykonawcom możliwość zmierzenia się z wyrazistymi postaciami oraz precyzyjnie skonstruowanymi konfliktami.
Z kolei „Męczeństwo Piotra Oheya” Sławomira Mrożka, stanowiące literacką podstawę przedstawienia grupy GAFA, pozwala przyjrzeć się absurdalnym mechanizmom władzy i zbiorowości. Groteskowa historia człowieka, którego prywatne życie zostaje podporządkowane interesom innych, od lat inspiruje kolejne pokolenia twórców teatralnych.
W niedzielę zaprezentuje się Teatr MDK, czyli Młode Dzielne Kuropatwy, ze spektaklem „Opereta, czyli ptasia kaszanka”, przygotowanym na podstawie „Historii” Witolda Gombrowicza. Twórczość autora „Ferdydurke” i „Operetki”, oparta na analizie społecznych form, relacji władzy i ludzkich zachowań, stanowi wymagający materiał dla scenicznych interpretacji.
W programie znalazły się także monodramy Doroty Białek „Cicha jest noc” i Joanny Prejzner „7”, a ponadto przedstawienia Teatru Sioło i Teatru Ad Hoc. Obecność indywidualnych prezentacji obok spektakli zespołowych pozwoli publiczności przyjrzeć się różnym sposobom budowania teatralnej opowieści.
Spotkanie z publicznością i zawodowymi artystami
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne od początku służą również rozwojowi umiejętności uczestników. W poprzednich edycjach organizatorzy zapewniali zespołom możliwość konsultacji z profesjonalnym jury, udziału w warsztatach i rozmowach dotyczących prezentowanych przedstawień.
Taka formuła ma istotne znaczenie dla grup działających poza zawodowym obiegiem teatralnym. Ich członkowie często łączą pracę artystyczną z nauką, zatrudnieniem lub innymi obowiązkami, a przygotowanie kolejnych premier wymaga wielomiesięcznej pracy. Możliwość występu przed publicznością spoza własnej miejscowości oraz spotkania z profesjonalistami pozwala rozwijać działalność i zdobywać nowe doświadczenia.
Organizowane przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej Konfrontacje wpisują się w szerszą działalność instytucji na rzecz edukacji teatralnej, wspierania lokalnych środowisk artystycznych i upowszechniania kultury. Program Przestrzenie Sztuki Teatr, w ramach którego wydarzenie rozwijało się od pierwszej edycji, zakładał między innymi zwiększanie dostępu do działań artystycznych oraz współpracę instytucji zawodowych z twórcami niezależnymi.
Tegoroczna edycja pozwoli zobaczyć, jak różnorodny repertuar przygotowują podkarpackie zespoły i w jaki sposób korzystają z literatury dramatycznej, własnych doświadczeń oraz współczesnych form teatralnych.
Wszystkie przedstawienia odbędą się w Centrum Młodzieży w Rzeszowie. Organizatorzy zapraszają mieszkańców miasta i regionu do udziału w wydarzeniu. Wstęp na spektakle jest bezpłatny.
Program VI Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych
6–8 listopada 2026 roku
Miejsce: Centrum Młodzieży w Rzeszowie
Wstęp wolny
Piątek, 6 listopada
Godz. 16.00–20.30
Teatr Fredreum – „Kropka w kropkę”
Towarzystwo Dramatyczne im. Aleksandra Fredry FREDREUM w Przemyślu.
Dorota Białek – „Cicha jest noc”
Prezentacja indywidualna.
Teatr S.A.N. Przemyśl – „Zbawienie”
Stowarzyszenie Teatr S.A.N.
Joanna Prejzner – „7”
Prezentacja indywidualna.
Teatr Sioło – „Żegnaj Don Kichocie”
Sobota, 7 listopada
Godz. 13.00–20.00
Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA – „Polowanie”
Spektakl na podstawie „Męczeństwa Piotra Oheya” Sławomira Mrożka.
Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Miejscu Piastowym.
Teatr Baccalaureus – „Moralność pani Dulskiej”
Na podstawie dramatu Gabrieli Zapolskiej.
Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu.
Korczyńska Grupa Teatralna Słoiki – „Pierwsza lepsza”
JIM BIM TEAM – „Och Karol 2”
Miejski Ośrodek Kultury w Radymnie.
Teatr Ad Hoc – „Dziób w dziób”
Niedziela, 8 listopada
Godz. 12.30
Teatr MDK, czyli Młode Dzielne Kuropatwy – „Opereta, czyli ptasia kaszanka”
Spektakl na podstawie „Historii” Witolda Gombrowicza.
VI Podkarpackie Konfrontacje Teatralne
Termin: 6–8 listopada 2026 roku
Miejsce: Centrum Młodzieży w Rzeszowie
Organizator: Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie
Wstęp: bezpłatny na wszystkie spektakle
Szczegółowe informacje o wydarzeniu można znaleźć na stronie internetowej Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie.