W Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka w Łodzi trwają próby do „Klątwy” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Maxa Nowotarskiego.
"Klątwa", reż. M. Nowotatrski, Teatr Nowy im, K. Dejmka, fot. HaWa
Twórcy zadają aktualne pytania, poruszając się w uniwersalnym świecie – nawiązującym do antyku, a stworzonym przez Wyspiańskiego pod koniec XIX wieku.
Najczęściej dziś używamy słowa „ofiara” w odniesieniu do osoby skrzywdzonej. Czasem potocznie, może żartobliwie, mówimytak o kimś niezdarnym lub niezaradnym.
W znaczeniu zakorzenionym w starożytności lub Starym Testamencie określenie to odwołuje się do ofiary – często krwawej – składanej Bogu lub bóstwom w celu przebłagania lub wybłagania ochrony przed niebezpieczeństwem.
W Nowym Przymierzu (w realiach Nowego Testamentu) pojęcie to łączy się z aktem miłości i poświęcenia – wyrzeczeniem się czegoś cennego w imię wyższych wartości, dla dobra drugiego człowieka – w tym również poświęceniem samego siebie.
„Klątwa” ze względu na swoją tematykę nie doczekała się inscenizacji za życia autora. Kościół krakowski protestował przeciwko reporterskiej wnikliwości Wyspiańskiego, który postanowił zgłębić historię parafian z Gręboszowa. Plagę, która nawiedziła podtarnowską wieś, łączono z grzechem księdza i młodej parafianki. Niebywałą suszę trapiącą społeczność uważano za karę wymierzoną przez Boga.
Spektakl w reżyserii Maxa Nowotarskiego przedstawiać będzie motyw winy i kary, potępienia i odkupienia w szerokim kontekście. Stanie się uniwersalną opowieścią o człowieku i jego wyborach moralnych w sytuacjach granicznych. Będzie to historia osadzona nie w konkretnym miejscu czy czasie, lecz taka, która zdaje się wciąż powtarzać, od czasów starożytnych aż po dziś i jutro.
W świecie, w którym przenikają się religia, ludowe wierzenia i nieuchronność losu – w społeczności stojącej na granicy katastrofy – rozegra się dramat jednostki poddanej zbiorowemu ostracyzmowi.
Świat zbudowany na scenie – pełen symboli, kumulujący w sobie znaki zdarzeń dotykających mieszkańców wsi, pozostanie otwarty na wielość interpretacji i złożoność stanów, w jakich znajdują się postaci, a także emocji, jakie towarzyszyć będą widzom. Religijne śpiewy i muzyka sakralna zaproszą do uniwersalnej opowieści. Obserwowanie
wspólnoty z dramatu Wyspiańskiego wywoła skojarzenia z tym, jak współcześnie dokonujemy podziału na ofiary i winnych i skłoni do zadania pytań o to, jak dziś postrzegamy poświęcenie i czy potrafimy przebaczać.
Zespół twórców, którzy pracują nad przedstawieniem (oprócz reżysera – scenografka Julia Nowak oraz kompozytorka Andriana Jaroslava Sajenko), w czerwcu tego roku – pod koniec ubiegłego sezonu – przygotował szkic sceniczny w ramach projektu „Wyspiański od_nowa”. Ich etiuda – spośród trzech prezentacji – zdobyła najwięcej głosów publiczności i została najwyżej oceniona przez komisję konkursową. Finałem przedsięwzięcia pod hasłem „Wyspiański od_nowa” jest właśnie przygotowanie pełnowymiarowej produkcji na Małej Scenie przez nagrodzony w czerwcu zespół. Do współpracy przy spektaklu twórcy zaprosili Zuzannę Kasprzyk, która odpowiada za ruch sceniczny i choreografię. Premierę zobaczymy już 20 listopada 2026 r. na Małej Scenie.
Premiera: 20 listopada 2026 r. (piątek), godz. 19:15, Mała Scena
Kolejne spektakle:
21.11.2026 r. (sobota), godz. 19:15
22.11.2026 r. (niedziela), godz. 17:15
12.12.2026 r. (sobota), godz. 19:15
13.12.2026 r. (niedziela), godz. 17:15
Autor: Stanisław Wyspiański
Reżyseria: Max Nowotarski
Scenografia | kostiumy: Julia Nowak
Kompozytorka: Andriana Jaroslava Sajenko
Choreografia: Zuzanna Kasprzyk
Inspicjent/ asystent reżysera: Aleksander Kurtyka
Występują:
Paweł Audykowski (Sołtys)
Monika Buchowiec (Młoda)
Przemysław Dąbrowski (Ksiądz) Barbara Dembińska (Matka)
Łukasz Gosławski (Dzwonnik)
Malwina Jelistratow (Wieśniaczka) Damian Sosnowski (Pustelnik)
Matylda Wojsznis (Dziewka)
Bartłomiej Kotwica (gościnnie) (Parobek)
