List intencyjny w tej sprawie podpisali 4 listopada 2026 roku prezydent miasta Piotr Krzystek i marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. Budowa ma zakończyć się do końca 2030 roku.
fot. Teatr Współczesny w Szczecinie
Szczecin będzie mógł ubiegać się o 100 mln zł ze środków europejskich na budowę nowej siedziby Teatru Współczesnego na Łasztowni. Wcześniej teatr czeka etapowa wyprowadzka i działalność w pomieszczeniach tymczasowych. Instytucja przyjmuje porozumienie z nadzieją, jednocześnie upomina się o zachowanie zespołu, repertuaru i ciągłości grania.
Zgodnie z ogłoszonymi ustaleniami za przygotowanie i realizację inwestycji odpowiada Miasto Szczecin. Samorząd województwa ma zapewnić możliwość ubiegania się o 100 mln zł z programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021–2027. Na obecnym etapie mowa zatem o deklaracji współpracy i możliwości pozyskania dofinansowania. Podpisanie listu intencyjnego poprzedza rozstrzygnięcia dotyczące przyznania środków.
Jak wyjaśnił Olgierd Geblewicz, wskazana pula pieniędzy była pierwotnie planowana na inwestycje w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Wsparcie budowy teatru ma umożliwić rozwiązanie problemów lokalowych obu instytucji. Współczesny otrzymałby własną siedzibę, a muzeum mogłoby wykorzystać zwolnione pomieszczenia w gmachu przy Wałach Chrobrego do realizacji swoich planów inwestycyjnych.
Skalę przedsięwzięcia pokazuje szacunek opublikowany po rozstrzygnięciu konkursu architektonicznego w marcu 2026 roku: 285 mln zł netto. Tę kwotę podał również sam teatr. Jest to wcześniejszy szacunek inwestycji, który trzeba odróżnić od ostatecznej wartości zamówienia na roboty budowlane. Zapowiadane 100 mln zł pokryłoby tylko część kosztów.
W komunikacie opublikowanym po podpisaniu listu Teatr Współczesny wyraził zadowolenie z podjętych działań. Jednocześnie wyraźnie zaznaczył, że najbliższe lata wiążą się z obawami o warunki pracy i dalsze funkcjonowanie instytucji.
„Cieszymy się z podjętych kroków i wierzymy, że deklarowane wsparcie pozwoli na płynne przeprowadzenie całego procesu. Nie ukrywamy jednak obaw o jego przebieg” – czytamy w stanowisku teatru.
Instytucja oczekuje wywiązania się ze złożonych deklaracji i takiego przeprowadzenia przenosin, które pozwoli ochronić zarówno działalność artystyczną, jak i relację z publicznością. Wskazuje przy tym konkretne sprawy:
„Kluczowe jest dla nas zapewnienie ciągłości grania, zachowanie unikalnego charakteru repertuaru, utrzymanie obecnego składu zespołu oraz pielęgnowanie dotychczasowego, wysokiego poziomu artystycznego Teatru”.
To stanowisko dotyczy całego okresu poprzedzającego otwarcie nowego budynku. Zachowanie repertuaru wymaga odpowiednich warunków technicznych, miejsca na próby i dekoracje oraz możliwości regularnego prezentowania przedstawień. Dla zespołu równie istotna będzie przewidywalność pracy w kolejnych sezonach.
Najbliższe terminy dotyczą opuszczania obecnych pomieszczeń. Według komunikatu miasta dotychczasowa umowa najmu przestrzeni w Muzeum Narodowym wygasa 31 grudnia 2026 roku. Miasto deklaruje przygotowanie siedziby tymczasowej oraz zapewnienie warunków do dalszej działalności teatru.
Opublikowany harmonogram przewiduje kilka etapów:
Między ostatnią z tych dat a planowanym zakończeniem budowy upłynie około dwóch i pół roku. Przygotowanie działalności poza obecną siedzibą będzie więc zadaniem obejmującym kilka sezonów artystycznych. Przeniesienie warsztatów i magazynów jeszcze przed wyprowadzką pozostałych części instytucji dodatkowo wymaga skoordynowania produkcji przedstawień, transportu dekoracji i pracy sceny.
Termin końca 2030 roku dotyczy zakończenia inwestycji. We wcześniejszych wypowiedziach władz miasta, relacjonowanych w kwietniu przez portal wSzczecinie.pl, rozpoczęcie działalności w nowej siedzibie zakładano na wiosnę 2031 roku.
Pojawiła się również informacja o możliwym miejscu dalszej działalności Sceny Nowe Sytuacje, znanej wcześniej jako Malarnia. Jak podał 4 listopada portal wSzczecinie.pl, rozważane jest przeniesienie jej do Cielętnika, czyli Bałtyckiego Portu Kultury na Łasztowni.
Dyrektorka Wydziału Kultury Urzędu Miasta Szczecin Marta Dziomdziora potwierdziła w rozmowie z portalem, że scena pozostanie w dotychczasowym miejscu do końca bieżącego sezonu. Według jej relacji plany na sezon 2027/2028 przedstawiono dyrekcji teatru i spotkały się one z aprobatą. Wypowiedź dotycząca Cielętnika wskazuje jednak na rozważaną lokalizację.
Sprawa dotyczy jednej ze scen. Przygotowanie pełnego zaplecza tymczasowego wymaga także rozwiązania kwestii pozostałych przestrzeni do grania, prób, pracy technicznej i przechowywania dekoracji. W komunikacie o podpisaniu listu intencyjnego nie przedstawiono kompletnego planu rozmieszczenia tych funkcji.
Decyzję o budowie siedziby na Łasztowni ogłoszono 30 kwietnia 2025 roku. We wrześniu tego samego roku rozpoczął się międzynarodowy konkurs architektoniczny, organizowany przy udziale Stowarzyszenia Architektów Polskich. Wyniki ogłoszono 13 marca 2026 roku.
Zwyciężyła warszawska pracownia SAAW. Do konkursu zgłosiło się 140 pracowni, a ostatecznie jury oceniało 43 prace. Autorzy zwycięskiej koncepcji otrzymali pierwszą nagrodę w wysokości 300 tys. zł oraz zaproszenie do przygotowania dokumentacji projektowej.
Umowę z pracownią podpisano w maju 2026 roku. Obejmuje ona pełną dokumentację oraz nadzór autorski nad realizacją inwestycji. W komunikacie dotyczącym zawarcia umowy miasto podało, że projektowanie potrwa dwa lata, a następnie zostanie ogłoszony przetarg na roboty budowlane. Za nadzór nad przedsięwzięciem odpowiada spółka Szczecińskie Inwestycje Miejskie.
Teatr ma powstać przy Nabrzeżu Celnym, w sąsiedztwie planowanego Mostu Kłodnego. Zwycięska koncepcja dzieli kompleks na dwa budynki, pomiędzy którymi znajdzie się ogólnodostępna przestrzeń z zielenią.
W podłużnym gmachu głównym zaplanowano Dużą Scenę i Scenę Kameralną wraz z zapleczem technicznym, pracowniami i magazynami. Drugi budynek ma skupiać działalność społeczną i edukacyjną. Przewidziano w nim Scenę Społeczną, sale warsztatowe i konferencyjne, teatrotekę oraz pokoje gościnne dla artystów. Koncepcję uzupełnia wieża widokowa.
Architekci odwołali się do portowej zabudowy Łasztowni. W projekcie pojawiają się elewacje z czernionej stali i opalanego drewna, a także duże przeszklenia. Plac między budynkami ma służyć spotkaniom, wypoczynkowi i wydarzeniom plenerowym. Zaplanowano możliwość otwierania na niego Sceny Społecznej oraz kieszeni scenicznych głównego budynku.
Wśród rozwiązań środowiskowych wymieniono zielone dachy, ogrody deszczowe, zatrzymywanie wody opadowej oraz odzyskiwanie energii z wentylacji.
Program nowej siedziby przewiduje:
Zaplecze ma obejmować garderoby, sale prób, pracownie, magazyny, pomieszczenia warsztatowe i biura. W założeniach uwzględniono dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, bawialnię dla dzieci, strefę odprężenia dla osób neuronietypowych oraz bufet. Zaplanowano także parking podziemny.
Ograniczenia obecnych pomieszczeń wskazywał przy rozstrzygnięciu konkursu dyrektor naczelny Mirosław Gawęda, mówiąc o trudnościach organizacyjnych i technicznych. Dyrektor artystyczny Michał Buszewicz zwracał uwagę na możliwość planowania działalności w dłuższej perspektywie, zmieniania relacji między sceną a widownią i rozwijania nowych form teatralnych.
Przygotowania obejmują już rozpoznanie warunków, w których będzie działać przyszły teatr. Miasto poinformowało o badaniach akustycznych prowadzonych na działce w różnych porach dnia i nocy.
Pomiary mają ustalić rzeczywisty poziom hałasu oraz jego źródła. Wstępne obserwacje wskazują, że poza ruchem na Trasie Zamkowej trzeba uwzględnić działalność pobliskiego przemysłu i ruch statków. Badania prowadzone są w ośmiu punktach odpowiadających narożnikom dwóch planowanych budynków; obejmują również rejestrację całodobową.
Za badania i projekt akustyczny odpowiada pracownia PAK. Wyniki, uzupełnione o zapowiedziane badania wibroakustyczne, mają posłużyć do opracowania ochrony przed hałasem docierającym z otoczenia oraz drganiami przenoszonymi przez grunt.
Teatr Współczesny jako samodzielną instytucję powołano 1 stycznia 1976 roku. Jego pierwsza premiera odbyła się 13 marca tego samego roku, a pierwszym dyrektorem był Maciej Englert. W 2026 roku instytucja obchodzi więc pięćdziesięciolecie działalności. Przez cały ten czas korzystała z siedziby w budynku Muzeum Narodowego, którą sama określa jako tymczasową.
List intencyjny określa kierunek współpracy samorządów przy inwestycji. Przed nimi pozostają decyzje o finansowaniu, przygotowanie budowy i organizacja przeprowadzek. Z perspektywy teatru najpilniejsze będzie ustalenie warunków pracy na najbliższe sezony: dostępnych sal, zaplecza, terminów adaptacji oraz środków potrzebnych na funkcjonowanie w okresie przejściowym.
Właśnie temu służy przypomnienie o ciągłości grania, zachowaniu zespołu i charakteru repertuaru. Powodzenie inwestycji będzie można ocenić również po tym, w jakiej kondycji artystycznej i organizacyjnej Teatr Współczesny rozpocznie działalność na Łasztowni.
