W Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka w Łodzi powstaje „Klątwa” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Maxa Nowotarskiego. Przedstawienie jest finałem projektu „Wyspiański od_nowa”, w którym publiczność i komisja konkursowa wybrały szkic sceniczny przeznaczony do rozwinięcia w pełnowymiarowy spektakl.
Od konkursowej etiudy do premiery
W czerwcu, w poprzednim sezonie artystycznym, w ramach projektu „Wyspiański od_nowa” zaprezentowano trzy szkice sceniczne. Najwyżej oceniona głosami publiczności i komisji konkursowej została etiuda przygotowana przez reżysera Maxa Nowotarskiego, scenografkę Julię Nowak oraz kompozytorkę Andrianę Jaroslavę Sajenko. Nagrodą była możliwość realizacji pełnowymiarowego przedstawienia na Małej Scenie Teatru Nowego.
Zwycięski zespół pracuje teraz nad listopadową premierą. Do współpracy dołączyła Zuzanna Kasprzyk, która odpowiada za ruch sceniczny i choreografię. Julia Nowak przygotowuje scenografię i kostiumy, a Andriana Jaroslava Sajenko komponuje muzykę. Inspicjentem i asystentem reżysera jest Aleksander Kurtyka.
Wspólnota szuka winnych
Punktem wyjścia dla dramatu Wyspiańskiego była historia parafian z Gręboszowa. Pogłoski o wydarzeniach we wsi dotarły do Krakowa: niezwykłą suszę, która dotknęła mieszkańców, uznawano za karę za grzech księdza i młodej parafianki. Tematyka „Klątwy” budziła sprzeciw krakowskiego Kościoła. Utwór nie doczekał się inscenizacji za życia autora.
Wyspiański ukazał społeczność zagrożoną katastrofą, szukającą przyczyn nieszczęścia i osób, które można za nie obwinić. Religia, ludowe wierzenia i przekonanie o nieuchronności losu wpływają na decyzje bohaterów. W centrum tej opowieści znajduje się jednostka poddana zbiorowemu ostracyzmowi.
W łódzkiej inscenizacji ważną rolę odegrają religijne śpiewy i muzyka sakralna. Twórcy odnoszą dramat do powracających od starożytności mechanizmów wykluczenia i obarczania winą. Przyglądają się temu, jak wspólnota wskazuje ofiary i winnych, jak rozumie poświęcenie oraz czy potrafi przebaczać. W tych pytaniach szukają także związku utworu Wyspiańskiego ze współczesnością.
Obsada i termin premiery
W roli Młodej wystąpi Monika Buchowiec, a Księdza zagra Przemysław Dąbrowski. Na scenie zobaczymy również Pawła Audykowskiego jako Sołtysa, Barbarę Dembińską jako Matkę, Łukasza Gosławskiego jako Dzwonnika, Malwinę Jelistratow jako Wieśniaczkę, Damiana Sosnowskiego jako Pustelnika i Matyldę Wojsznis jako Dziewkę. Gościnnie w roli Parobka wystąpi Bartłomiej Kotwica.
Premiera „Klątwy” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Maxa Nowotarskiego odbędzie się 20 listopada 2026 roku na Małej Scenie Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi.
Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi