Dwunastka Sprawiedliwych. Teatralny sezon 2025/2026 oczami Malwiny Kiepiel

Najlepsze przedstawienie

„Termopile polskie”, reż. Jan Klata, Teatr Narodowy w Warszawie

„Bracia Lehman” Stefano Massiniego, reż. Oskar Winiarski, Teatr Współczesny w Warszawie

„Nosferatu”, reż. Mariusz Grzegorzek, Teatr Wybrzeże w Gdańsku

„Wycinka Holzfällen” według Thomasa Bernharda, reż. Krystian Lupa, Teatr Polski w Podziemiu we Wrocławiu – wznowienie, które przywraca myślenie o teatrze artystycznym 

Najlepszy teatr

Teatr Narodowy w Warszawie

Teatr Wybrzeże w Gdańsku

Najlepsze wystawienie nowej polskiej sztuki

„Sublokatorka” na podstawie prozy Hanny Krall, reż. Maja Kleczewska, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie

Najlepsze wystawienie nowej sztuki obcojęzycznej

„Eks” Mariusa von Mayenburga, reż. Artur Tyszkiewicz, Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie

Najlepsza reżyseria

Kamil Białaszek, „Hamlet”, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie

Jan Klata, „Termopile polskie”, Teatr Narodowy w Warszawie

Najlepsza rola kobieca

Ewelina Żak, „Mała empiria”, reż. Anna Ilczuk, Teatr Studio w Warszawie

Anna Radwan, „Requiem dla snu”, reż. Jakub Skrzywanek, koprodukcja Teatru Studio w Warszawie i Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie

Natalia Bielecka jako Ofelia, „Hamlet”, reż. Jacek Jabrzyk, Teatr Zagłębia w Sosnowcu

Natalia Jesionowska, „Strach zżera duszę”, reż. Jędrzej Piaskowski, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach

Najlepsza rola męska

Mateusz Król, Szymon Roszak i Przemysław Kowalski jako bracia Lehman, „Bracia Lehman” Stefano Massiniego, reż. Oskar Winiarski, Teatr Współczesny w Warszawie

Mateusz Marczydło jako Kubuś, „Kubuś Fatalista i jego pan”, reż. Paweł Aigner, Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie

Sambor Czarnota, „Internat”, reż. Paweł Łysak, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

Jan Nosal, „Folwark zwierzęcy”, reż. Wojciech Kościelniak, Teatr Ludowy w Krakowie

Najlepsza kobieca rola drugoplanowa

Ewa Skibińska, „Hamlet”, reż. Kamil Białaszek, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie

Elżbieta Zajko, „Chłopki”, reż. Sławomir Narloch, Teatr Współczesny w Warszawie

Elżbieta Kępińska, „Między nami dobrze jest”, reż. Patryk Warchoł, Teatr Współczesny w Warszawie

Najlepsza męska rola drugoplanowa

Jerzy Radziwiłowicz, „Termopile polskie”, reż. Jan Klata, Teatr Narodowy w Warszawie

Oskar Hamerski  „Termopile polskie”, reż. Jan Klata, Teatr Narodowy w Warszawie

Cezary Studniak, „Krzyżacy”, reż. Jan Klata, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie 

Najlepsza adaptacja teatralna, dramaturgia lub scenariusz

„Chłopki” Joanny Kuciel-Frydryszak, adaptacja i reż. Sławomir Narloch, Teatr Współczesny w Warszawie

Anna Wakulik, tekst i dramaturgia spektaklu „Profesor”, inspirowanego książką Grzegorza Walczaka „Profesor. Jak genialny chemik z Kielc stał się bossem narkobiznesu”, reż. Jan Hussakowski, Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach

Najlepsza scenografia

Jagna Janicka, „Nosferatu”, reż. Mariusz Grzegorzek, Teatr Wybrzeże w Gdańsku

Justyna Łagowska, „Horacjusz”, reż. Andrzej Seweryn, Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie

Najlepsze kostiumy

Sławek Blaszewski, „Hamlet”, reż. Kamil Białaszek, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie

Mirek Kaczmarek, „Termopile polskie”, reż. Jan Klata, Teatr Narodowy w Warszawie

Najlepsza choreografia

Robert Bondara, „Androidy”, Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie

Najlepszy ruch sceniczny

Ewelina Adamska-Porczyk, „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, reż. Robert Talarczyk, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach

„Złe baśnie”, reż. Marcin Liber, Wrocławski Teatr Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego

Najlepsza muzyka

Paweł Mykietyn, „Europa”, reż. Krzysztof Warlikowski, Nowy Teatr w Warszawie

Najlepsza reżyseria światła

światło i atmosfera – „Ofiara Wilgefortis”, reż. Piotr Tomaszuk, Teatr Wierszalin w Supraślu

Maciej Igielski, „Androidy”,  Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie

Najlepsze wizualizacje

Natan Berkowicz, „Krzyżacy”, reż. Jan Klata, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie

Najciekawszy debiut reżysersko-aktorski

Oskar Winiarski – debiut reżyserski spektaklem „Bracia Lehman” Stefano Massiniego w Teatrze Współczesnym w Warszawie

Najlepsze przedstawienie teatru muzycznego

„Starzyński”, scenariusz i reż. Konrad Imiela, Teatr Syrena w Warszawie

„Beetlejuice”, Teatr Syrena w Warszawie

Najlepsze przedstawienie teatru lalkowego

Mało widziałam, ale chciałabym wyróżnić zagraniczny spektakl „Edith i ja” Yael Rasooly, zrealizowany we współpracy z norweskim Nordland Visual Theatre.

„Nosferatu – dziennik zarazy”, scenariusz i reż. Krzysztof Zemło, Teatr Łątek w Supraślu

Najlepsze przedstawienie Teatru Telewizji

„Pełna powaga” Oscara Wilde’a, reż. Tadeusz Kabicz

„Prałat”, reż. Marcin Liber

Najlepsze słuchowisko

„Himalaje” Dariusza Kortki i Marcina Pietraszewskiego, reż. Robert Talarczyk, Radio Katowice

Najlepszy spektakl taneczny

„Androidy”, choreografia Robert Bondara, Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie

Najlepszy dyplom

Nie potrafię wskazać w tym roku, za mało widziałam.

Najlepsza książka o teatrze

„Indie Grotowskiego” Koryny Dylewskiej, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2025

„Szekspir. Siedem grzechów głównych (z zarazą w tle)” Jerzego Limona, wydanie drugie, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2026

Największe rozczarowanie

Sposób procedowania i komunikowania projektu ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny.

Nie rozczarowuje sama ustawa, którą uważam za potrzebną. Polska, należąca do największych gospodarek świata, powinna zapewnić elementarne bezpieczeństwo socjalne artystom, których praca ma często charakter nieregularny i nie daje ciągłości ubezpieczenia zdrowotnego ani emerytalnego. Tym bardziej że koszty wprowadzenia proponowanego systemu nie są w skali budżetu państwa niemożliwe do udźwignięcia.

Rozczarowuje mnie natomiast polityczna nieskuteczność Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Najpierw przygotowano przepisy, a dopiero później zaczęto wyjaśniać społeczeństwu, po co są one potrzebne i komu mają służyćw sposób nieudolny – filmikami, które deprecjonowały de facto artystów. Zabrakło też  wcześniejszego przygotowania gruntu, przekonania decydentów i opinii publicznej oraz jasnego pokazania, że nie chodzi o finansowanie zamożnych gwiazd i celebrytów , lecz o pomoc osobom osiągającym niskie lub nieregularne dochody. Nieprzemyślane materiały z udziałem ministry kultury i przypadkowo wskazywanych artystów tylko ułatwiły przeciwnikom ustawy sprowadzenie całej sprawy do hasła „emerytury dla artystów”.

W polityce dobre intencje nie wystarczają. Liczy się także skuteczność: umiejętność budowania poparcia, tworzenia koalicji i przekonującego objaśniania podejmowanych decyzji. Wiedział o tym już Niccolò Machiavelli, kiedy w „Księciu” analizował mechanizmy zdobywania i utrzymywania władzy. Chodzi o prostą lekcję realizmu politycznego: projekt, którego nie potrafi się obronić, może przegrać bez względu na to, jak słuszna była stojąca za nim idea. Sposób prowadzenia tej sprawy przez resort kultury stał się dla mnie przykładem tego, jak brak strategii komunikacyjnej może zagrozić rozwiązaniu, na które środowisko artystyczne czeka od lat.