W Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie zakończyła się jubileuszowa, XXV edycja Programu Stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Gaude Polonia”.
fot. Danuta Matloch, MKiDN
21 lipca, dyplomy ukończenia programu odebrało 48 młodych twórczyń i twórców z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Armenii oraz Czech, którzy przez ostatnie sześć miesięcy realizowali w Polsce autorskie projekty artystyczne pod opieką wybitnych polskich mentorów.
Dla środowiska teatralnego tegoroczna edycja miała szczególne znaczenie. Spośród wszystkich uczestników programu aż dziewięcioro reprezentowało teatr, co uczyniło tę dziedzinę jedną z najliczniej reprezentowanych podczas jubileuszowej odsłony „Gaude Polonia”. Stypendyści rozwijali swoje projekty we współpracy z polskimi teatrami, uczelniami artystycznymi i instytucjami kultury, korzystając z doświadczenia uznanych reżyserów, dramaturgów, krytyków i badaczy teatru.
Dyplomy uczestnikom wręczył podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marek Krawczyk. Podczas uroczystości, w imieniu ministry Marty Cienkowskiej, wręczył również Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Bogumile Berdychowskiej – wieloletniej koordynatorce programu „Gaude Polonia”, publicystce i ekspertce zajmującej się historią Ukrainy oraz relacjami polsko-ukraińskimi.
– Kultura jest jednym z pierwszych celów każdego systemu, który chce odebrać ludziom wolność. Dlatego od ponad dwóch dekad poprzez program „Gaude Polonia” budujemy coś więcej niż ścieżki rozwoju artystycznego. Budujemy zaufanie, współpracę i trwałe więzi między ludźmi – podkreślał podczas gali Marek Krawczyk. Jak zaznaczył, ponad 1050 przyznanych dotąd stypendiów to ponad 1050 historii pokazujących, że solidarność zaczyna się od konkretnych działań, a absolwenci programu współtworzą dziś życie artystyczne swoich krajów i rozwijają międzynarodowe projekty.
Program „Gaude Polonia”, realizowany od 2003 roku przez Narodowe Centrum Kultury, jest jednym z najważniejszych narzędzi międzynarodowej współpracy kulturalnej Polski. Skierowany jest do młodych twórców i twórczyń z państw Europy Środkowo-Wschodniej oraz krajów Partnerstwa Wschodniego, którzy przez pół roku realizują własne projekty artystyczne w Polsce pod opieką wybitnych polskich mentorów.
Wśród dziedzin objętych programem znajdują się m.in. teatr – wraz z krytyką teatralną – film, literatura, muzyka, sztuki wizualne oraz ochrona dziedzictwa. Każdy ze stypendystów otrzymuje zakwaterowanie, miesięczne stypendium w wysokości 5 tys. zł brutto oraz środki na realizację projektu artystycznego.
W jubileuszowej edycji programu uczestniczyło 48 twórców i twórczyń z pięciu państw: Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Armenii oraz Czech. Najliczniejszą grupę stanowili artyści z Ukrainy (29 osób) i Białorusi (16), a pozostałe stypendia otrzymali przedstawiciele Gruzji, Armenii i Czech. Wśród uczestników znaleźli się reprezentanci różnych dziedzin kultury, w tym także teatru, który w tegorocznej edycji reprezentowało dziewięcioro stypendystów realizujących swoje projekty we współpracy z polskimi mentorami i instytucjami artystycznymi.
W gronie tegorocznych stypendystów znalazł się również gruziński reżyser Davit (Data) Tavadze, który w trakcie pobytu w Polsce przygotował spektakl „Anioł zagłady” w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie. Premiera przedstawienia odbyła się 12 czerwca podczas 46. Warszawskich Spotkań Teatralnych i stała się jednym z najgłośniejszych wydarzeń końcówki sezonu, pokazując, że program „Gaude Polonia” przekłada się nie tylko na rozwój indywidualnych projektów artystycznych, ale także na konkretne realizacje obecne w repertuarze polskich scen.
Od początku istnienia programu przyznano już 1058 stypendiów. Blisko trzy czwarte z nich trafiło do twórców z Ukrainy, a niemal jedna piąta do artystów z Białorusi. W gronie absolwentów znaleźli się m.in. poeta Serhij Żadan, kompozytorka Kateryna Hrywul, dyrygent Aleksander Humala czy reżyser Wahram Mchitarian. Wielu uczestników do dziś współpracuje z polskimi instytucjami kultury, tworząc wspólne spektakle, koncerty, wystawy i projekty artystyczne, które pozostają trwałym efektem programu.
