W tegorocznym przeglądzie uczestniczyły zespoły amatorskie i twórcy niezależni z województwa podkarpackiego.
Jury doceniło wszystkie dziesięć przedstawień konkursowych, przyznając wyróżnienia za aktorstwo, interpretacje klasyki, rozwiązania inscenizacyjne i podejmowaną tematykę. Nagrodę Specjalną, o której zdecydowały głosy uczestników Konfrontacji, otrzymała Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA za spektakl „Polowanie” na podstawie dramatu Sławomira Mrożka.
Przez trzy dni, od 6 do 8 listopada, Centrum Młodzieży w Rzeszowie było miejscem spotkania podkarpackich środowisk teatralnych. Na scenie zaprezentowały się zespoły działające przy domach kultury, stowarzyszeniach i niezależnych grupach artystycznych. W programie znalazły się adaptacje klasycznych dramatów, współczesne teksty, komedie oraz przedstawienia przygotowane przez indywidualnych wykonawców. Wszystkie pokazy były dostępne bezpłatnie.
Szósta edycja Konfrontacji przyniosła werdykt, w którym jurorki zdecydowały się wyróżnić każdą z dziesięciu konkursowych prezentacji. Oceny dokonały Izabela Karwot, Mariola Łabno-Flaumenhaft i Barbara Wójcik-Wiktorowicz. W uzasadnieniach wskazały konkretne osiągnięcia zespołów i wykonawców, zwracając uwagę zarówno na jakość aktorstwa, jak i umiejętność wykorzystania różnych konwencji teatralnych.
Dziesięć przedstawień, dziesięć nagród jury
Wśród nagrodzonych znalazł się Teatr Baccalaureus, który zaprezentował „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. Jury przyznało zespołowi nagrodę za odwagę sceniczną. Dramat napisany w 1906 roku, przedstawiający mechanizmy mieszczańskiej obłudy i podwójnej moralności, pozostaje jednym z najczęściej wystawianych utworów polskiego repertuaru. Jego kolejna realizacja znalazła uznanie jurorów właśnie ze względu na sposób scenicznego zmierzenia się z tekstem.
Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA została nagrodzona za spektakl „Polowanie” na podstawie „Męczeństwa Piotra Oheya” Sławomira Mrożka. W uzasadnieniu jury podkreśliło zbudowane przez wykonawców kreacje sceniczne oraz stworzenie atmosfery charakterystycznego dla dramaturga absurdu.
Przedstawienie odwołuje się do groteskowego świata Mrożka, w którym pozornie niedorzeczne wydarzenia odsłaniają mechanizmy społecznej presji, ingerencji instytucji w życie jednostki i podporządkowania człowieka narzuconym regułom.
Nagrodę otrzymał również Teatr Sioło za „Żegnaj Don Kichocie”. Jurorki doceniły brawurę wykonawców, zabawę formą, oprawę plastyczną oraz autentycznie przekazany humor. Wyróżnienie objęło więc zarówno aktorską stronę przedstawienia, jak i jego rozwiązania inscenizacyjne.
Teatr S.A.N. został nagrodzony za „Zbawienie”. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na współczesny tekst utrzymany w konwencji mrożkowskiej oraz kreacje aktorskie. Obecność dwóch przedstawień nawiązujących do dramaturgii Sławomira Mrożka była jednym z charakterystycznych elementów tegorocznego programu. W przypadku GAFA inspiracją stał się konkretny utwór autora „Tanga”, natomiast w „Zbawieniu” jury dostrzegło pokrewieństwo współczesnego tekstu z jego sposobem przedstawiania rzeczywistości.
Joanna Prejzner, występująca ze spektaklem „7″, otrzymała nagrodę za bogaty wachlarz możliwości gry aktorskiej oraz wykonanie elementów kostiumograficznych. Wyróżnienie objęło umiejętności wykonawcze artystki i jej pracę nad wizualną stroną przedstawienia.
Korczyńska Grupa Teatralna „Słoiki” została nagrodzona za „Pierwszą lepszą”. Jury doceniło zabawę klasyką oraz współgranie współczesności z romantycznością. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na sposób zestawienia różnych konwencji i odniesień kulturowych, który stał się istotnym elementem przedstawienia.
Nagroda dla Doroty Białek za spektakl „Cicha jest noc” została przyznana za ponadczasowe wybrzmienie tekstu i stworzenie klimatu przedstawienia. Jurorki podkreśliły tym samym znaczenie interpretacji utworu oraz atmosfery budowanej podczas scenicznej prezentacji.
Teatr Fredreum otrzymał nagrodę za „Kropkę w kropkę”. Jury wyróżniło przedstawienie za podjęcie ważnego tematu międzypokoleniowego. Przemyski zespół, związany z Towarzystwem Dramatycznym im. Aleksandra Fredry, należy do najstarszych działających środowisk teatralnych w Polsce. Jego obecność w Konfrontacjach przypomina o wieloletniej tradycji amatorskiego ruchu teatralnego na Podkarpaciu.
JIM BIM TEAM został nagrodzony za przedstawienie „Och Karol 2″. W tym przypadku uzasadnienie jury było wyjątkowo zwięzłe: „za komediowy feminizm”. Jurorki doceniły sposób wykorzystania komediowej formy do przedstawienia tematyki związanej z relacjami między kobietami i mężczyznami.
Listę nagrodzonych zamyka Teatr Ad Hoc ze spektaklem „Dziób w dziób”. Jury przyznało zespołowi nagrodę za kompozycję przedstawienia, grę aktorską, pomysł oraz prawdę sceniczną. Wyróżnienie objęło zarówno konstrukcję spektaklu, jak i sposób realizacji przyjętych założeń artystycznych.
Medalion Wandy dla GAFA. Nagroda przyznana głosami uczestników
Oprócz dziesięciu nagród jury przyznano Nagrodę Specjalną wraz z Medalionem Wandy. O jej przyznaniu zdecydowały głosy uczestników VI Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych. Jedynym laureatem tego wyróżnienia została Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA z Miejsca Piastowego, która zaprezentowała „Polowanie”.
Zespół zakończył zatem tegoroczny przegląd z dwiema nagrodami. W ubiegłym roku GAFA również uczestniczyła w Konfrontacjach, prezentując spektakl „Sylwia”, za który otrzymała wyróżnienie.
Po ogłoszeniu tegorocznego werdyktu członkowie grupy podkreślili, że szczególną wartość ma dla nich uznanie pozostałych uczestników przeglądu.
„Nagroda specjalna to dla nas wyjątkowe wyróżnienie. Tym bardziej cieszy, że nasza praca, odwaga i pomysł na zmierzenie się z groteskowym światem Mrożka spotkały się z tak pięknym odbiorem” – napisali artyści GAFA w mediach społecznościowych.
Zespół pogratulował również wszystkim uczestnikom Konfrontacji, dziękując za spotkania i możliwość wymiany doświadczeń.
Nagrodzone „Polowanie” będzie można ponownie zobaczyć już 14 listopada w Domu Kultury w Miejscu Piastowym. Zaplanowano dwa przedstawienia, o godz. 18.00 i 20.00.
Od Zapolskiej i Mrożka po współczesne teksty
Tegoroczny program Konfrontacji pokazał różnorodność repertuaru wybieranego przez podkarpackie zespoły. Obok „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej i przedstawienia inspirowanego „Męczeństwem Piotra Oheya” Sławomira Mrożka pojawiły się realizacje odwołujące się do tradycji romantycznej, współczesna dramaturgia oraz spektakle komediowe.
Przedstawienia konkursowe prezentowano przez dwa dni. W piątek, 6 listopada, wystąpiły Teatr Fredreum, Dorota Białek, Teatr S.A.N., Joanna Prejzner i Teatr Sioło. W sobotę, 7 listopada, publiczność obejrzała spektakle GAFA, Teatru Baccalaureus, Korczyńskiej Grupy Teatralnej „Słoiki”, JIM BIM TEAM oraz Teatru Ad Hoc.
W niedzielę, 8 listopada, program uzupełnił pokaz Teatru M.D.K., czyli Młodych Dzielnych Kuropatw. Zespół zaprezentował „Operetę, czyli ptasią kaszankę” na podstawie „Historii” Witolda Gombrowicza. Przedstawienie znalazło się poza dziesiątką konkursowych prezentacji wymienionych w werdykcie.
Rozpiętość repertuarowa Konfrontacji pokazuje, że zespoły amatorskie i niezależne chętnie sięgają zarówno po teksty należące do kanonu polskiego dramatu, jak i po współczesne utwory. W tegorocznych uzasadnieniach nagród często powracały kwestie aktorskiej interpretacji, sposobu wykorzystania formy teatralnej oraz umiejętności budowania kontaktu z widzem.
Sześć lat spotkań podkarpackiego środowiska teatralnego
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne organizowane są przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie od 2021 roku. Przegląd powstał jako część działań realizowanych w ramach programu Przestrzenie Sztuki Teatr. Jego celem było stworzenie miejsca spotkania twórców niezależnych i amatorskich z zawodowym środowiskiem teatralnym oraz umożliwienie prezentacji przedstawień przygotowywanych poza instytucjonalnymi scenami.
Przez sześć edycji wydarzenie zgromadziło zespoły działające w różnych częściach województwa podkarpackiego. W Rzeszowie prezentowali się artyści między innymi z Przemyśla, Jarosławia, Jasła, Dębicy i Ustrzyk Dolnych. Tegoroczna edycja przyniosła również udział grup związanych z Radymnem, Miejscem Piastowym, Korczyną i Rakszawą.
Ważnym elementem Konfrontacji pozostaje możliwość kontaktu z zawodowymi artystami. Organizatorzy przewidują konsultacje z jury, warsztaty teatralne oraz spotkania służące wymianie doświadczeń. Dla zespołów pracujących na co dzień w lokalnych ośrodkach kultury udział w takim wydarzeniu oznacza możliwość skonfrontowania własnych metod pracy z doświadczeniami innych twórców, a także zaprezentowania dorobku przed publicznością spoza macierzystej miejscowości.
Podczas poprzednich edycji w programie znajdowały się zarówno przedstawienia zespołowe, jak i monodramy. W Konfrontacjach uczestniczyły grupy o wieloletnim doświadczeniu oraz wykonawcy rozpoczynający działalność sceniczną. Taka formuła pozwala organizatorom pokazywać różne oblicza podkarpackiego teatru niezawodowego.
Istotna pozostaje również ciągłość uczestnictwa. Część zespołów powraca do Rzeszowa z kolejnymi realizacjami, dzięki czemu można obserwować ich rozwój, zmiany repertuarowe i poszukiwania artystyczne. Wśród tegorocznych laureatów znajdują się grupy nagradzane także podczas wcześniejszych edycji, między innymi GAFA, Baccalaureus, Fredreum i Teatr S.A.N.
Szósta edycja zakończyła się przyznaniem nagród wszystkim dziesięciu konkursowym prezentacjom. Werdykt jury, obejmujący tak różne osiągnięcia jak odwaga sceniczna, interpretacja klasyki, komediowa forma czy podejmowanie tematów społecznych, dobrze oddaje charakter przeglądu, który gromadzi zespoły o odmiennych doświadczeniach i zainteresowaniach artystycznych.
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne odbywają się w ramach projektu „Nowe Przestrzenie Siemaszkowej”, realizowanego przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Projekt finansowany jest z budżetu Województwa Podkarpackiego.
