Slide
previous arrow
next arrow
Wierzymy, że musimy być lepsi - Teatr dla Wszystkich

Wierzymy, że musimy być lepsi

Na afiszu

Wierzymy, że musimy być lepsi

O spektaklu „Złe baśnie” w reż. Marcina Libera we Wrocławskim Teatrze Pantomimy pisze Adam Kamiński.

Opublikowano: 2026-01-11
fot. Natalia Kabanow/WTP

Ocena Recenzenta:

Marcin Liber, reżyser spektaklu Złe baśnie, zabiera widzów w podróż do korzeni baśni Braci Grimm, pokazując ich pierwotną, brutalną wersję, w której zło i przemoc są wszechobecne, a historie nie mają pomyślnego zakończenia. Oryginały, pierwsze wydania utworów Braci Grimm, były surowe, pełne absurdu, bliższe literaturze sowizdrzalskiej. Pokazywały świat w czerni i bieli, w którym kobiety odgrywały silne role, a morały nie zawsze były oczywiste.

Spektakl ma przerwać milczenie wokół trudnych tematów, zachęcając do konfrontacji z prawdą – podobnie jak w baśni o Sinobrodym, gdzie odkrywa się zakazaną komnatę. Aktorzy wcielają się w mroczne postacie, a choreografia wraz z muzyką tworzą niepokojące, wręcz klinczowe sytuacje, w których klimat destabilizuje życiowe wybory. Wszechobecne zło aktywnie niszczy więzi i rozbija relacje międzyludzkie. Bez zdolności do współodczuwania każda interakcja staje się grą o sumie zerowej – aby jedna osoba mogła wygrać, druga musi stracić.

Spektakl Złe baśnie wchodzi w dialog z teoriami Bruno Bettelheima, zawartymi w jego książce Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni. Trudno stwierdzić, czy to intencjonalne, czy tylko przypadek. Bettelheim, słynny austriacki psychoterapeuta, uważał, że dzieci potrzebują drastycznych elementów w baśniach, aby oswoić lęki i zrozumieć istnienie zła w bezpiecznych warunkach. Spektakl, eksponując mroczne aspekty opowieści, realizuje tę funkcję, nie uciekając od brutalności. Złe baśnie wizualizują to, co Bettelheim nazywał „wewnętrznymi konfliktami” – lęk przed porzuceniem czy rywalizację rodzeństwa, nadając im współczesną, często groteskową formę.

Ważnym elementem przedstawienia jest wrocławski zespół THVN, grający mroczną mieszankę gatunków metalowych, którą sami określają mianem „basement black metal”. Muzyka jest pełna nienawiści, bólu i nihilistycznego spojrzenia na świat – stanowi fundament brzmienia, nasycony jadem i mrokiem.

W artykule pod znamiennym tytułem Te straszne baśnie Braci Grimm Andrzej Krzemiński przywołuje „orgię okrucieństwa”, odnotowując w zbiorze baśni „wszędzie krew, gwałt i śmierć”. Krew w baśniach Braci Grimm funkcjonuje zarówno dosłownie, jak i symbolicznie – w kontekście fizjologicznym, magicznym czy popkulturowym, gdzie może mieć moc ożywiania. Jest potężnym symbolem życia i śmierci, winy i oczyszczenia, ale też przemocy, namiętności i granicy między światami.

 

Scenografia Mirka Kaczmarka w Złych baśniach wykorzystuje motyw krwi i czerwieni jako silny środek ekspresji, związany z estetyką brutalizmu i antyestetyki. Dekoracje wchodzą w interakcję z widzem, a krew służy do budowania niemal fizjologicznego napięcia. Artysta często rezygnuje z tradycyjnej dekoracyjności na rzecz mocnych akcentów znaczeniowych. Przykładem jest polski pawilon na 11. Quadriennale w Pradze (2007), wykonany z pleksiglasu w kolorze magenty, interpretowany jako ironiczny, niepokorny komentarz do tożsamości narodowej.

Choreografię przygotował duet Hashimotowiksa: Paulina Jaksim i Katarzyna Kulmińska. Połączenie tańca współczesnego z estetyką i energią kultury klubowej, zwłaszcza mocnego, industrialnego techno, daje przerysowane, napięte ruchy mięśniowe, łamiące naturalne linie ciała. Intensywne, fizyczne gesty uwalniają od codzienności, wprowadzając poczucie euforii i nieskończonej egzystencji. Duet regularnie współpracuje z Marcinem Liberem, tworząc choreografie do spektakli takich jak Dramat rodzaju męskiego, Rzeźnia numer pięć czy Marat/Sade (Wrocławski Teatr Współczesny). Ich twórczość łączy taniec współczesny, performans i kulturę klubową, często przy użyciu muzyki techno i nowoczesnych technologii, promując futurystyczny, odważny styl.

Wszechstronność zespołu Wrocławskiego Teatru Pantomimy opiera się na połączeniu tradycyjnej szkoły mimu z nowoczesnym warsztatem performatywnym. Zespół współpracuje z reżyserami reprezentującymi odmienne estetyki – od teatru dramatycznego po choreografię i instalacje performatywne. Mimowie mistrzowsko łączą sugestywne kreowanie światów z precyzją fizyczną, używając gestu i ciszy do budowania pełnych narracji. Teatr stale ewoluuje, balansując między tradycją a eksperymentem, a ruch staje się językiem opowiadania o świecie.

Niektóre heroiczne zachowania bohaterów Złych baśni można odczytać jako sposoby radzenia sobie z trudnymi sytuacjami w rodzinie. Metaforyczność opowieści nie nazywa wprost dysfunkcji, bo nie jest to potrzebne. Wszystkie baśnie dają nadzieję na zmianę losu – dzięki naszej wewnętrznej autentyczności możliwe jest dokonanie czegoś pozytywnego.

„Walka z poważnymi trudnościami jest w życiu nieunikniona, jest ona nieodłączną częścią istnienia ludzkiego – ale jeśli się nie ucieka przed nią, lecz niewzruszenie stawia czoło niespodzianym i często niesprawiedliwym ciosom, pokonuje się wszelkie przeszkody i w końcu odnosi zwycięstwo” – przekonuje Bettelheim. Dokładnie taka refleksja nasuwa się po obejrzeniu przedstawienia Złe baśnie. Umiejętność odnajdywania nadziei jest dziś cechą bezcenną.

https://pantomima.wroc.pl/przedstawienia/zle-basnie

Kategorie:

Cytat Dnia

„[…] idziemy do teatru i okazuje się, że literatura ze swoim porównaniem homeryckim, heksametrem, nadmiarowym nasyceniem historii bohaterami i zdarzeniami może mieć swoją sceniczną egzemplifikację, która mocniej działa na odbiorcę niż starożytny grecki epos w najlepszym tłumaczeniu”

PikWroclaw.pl o „Odysei”, reż. Małgorzata Warsicka; 27.01.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL