W Warszawie kultura coraz wyraźniej przestaje być obszarem doraźnych decyzji, a zaczyna funkcjonować jako element długofalowej polityki miejskiej.
fot. Lidia Popiel
W ostatnich miesiącach wyraźnie widać przesunięcie akcentów: z zarządzania bieżącego na inwestycje infrastrukturalne, które mają zabezpieczyć funkcjonowanie instytucji kultury na kolejne dekady. Informacje publikowane przez Aldonę Machnowską-Górę, zastępczynię prezydenta m.st. Warszawy odpowiedzialną za kulturę, układają się w opowieść o mieście, które traktuje kulturę jako trwały element swojej struktury.
Najbardziej zaawansowaną i symbolicznie istotną inwestycją pozostaje nowa siedziba Sinfonii Varsovii na Kamionku. To projekt, który od lat funkcjonował w sferze planów, a dziś wchodzi w fazę realizacyjną. Zakończenie pierwszego etapu inwestycji zaplanowano na wiosnę 2026 roku – trwają prace wykończeniowe, odbiory techniczne oraz zakup wyposażenia. Jak zapowiada Aldona Machnowska-Góra, już w maju możliwa będzie inauguracja programu artystycznego nowej siedziby. Równolegle miasto przygotowuje się do kolejnego kroku – rozstrzygnięcia przetargu na budowę pełnowymiarowej sali koncertowej. W tej perspektywie pojawia się także symboliczny horyzont: Konkurs Chopinowski na Kamionku w 2030 roku.
Drugim kluczowym projektem jest budowa nowej siedziby TR Warszawa przy Placu Centralnym – w bezpośrednim sąsiedztwie Teatru Dramatycznego i Teatru Studio. To inwestycja, która ma nie tylko znaczenie artystyczne, ale także urbanistyczne. Futurystyczna bryła teatru wpisuje się w plan przekształcania centrum Warszawy w spójną przestrzeń kultury. Realizacja pierwszego etapu inwestycji ma zakończyć się na początku sierpnia 2026 roku, a kolejne etapy mają być prowadzone bez zwłoki. W tej perspektywie pojawia się realne pytanie o premierę w nowej siedzibie w 2029 roku.
Równie istotna – choć długo odkładana – jest sprawa nowej siedziby Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich. To instytucja o wyjątkowej historii, głęboko wpisana w tożsamość Warszawy, która przez lata funkcjonowała w warunkach tymczasowości. W pierwszych tygodniach 2026 roku miasto planuje podpisać umowę z wykonawcą prac w budynku przy ul. Kasprzaka 22, gdzie Teatr Żydowski ma znaleźć swoją stałą siedzibę. To decyzja, która zamyka wieloletni etap prowizorium i daje instytucji realną stabilność.
Na mapie inwestycji pojawia się również Teatr Ateneum, którego sytuacja lokalowa od lat pozostaje problematyczna. Obecna siedziba znajduje się na terenie nienależącym do miasta, co znacząco ogranicza możliwości modernizacji i rozwoju. Jak zapowiada Aldona Machnowska-Góra, trwają prace nad uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Powiśla Północnego, który umożliwi budowę nowej siedziby teatru przy ul. Jaracza 5. To ważny sygnał: miasto próbuje rozwiązywać strukturalne problemy instytucji.
Ważnym elementem tej samej strategii jest także modernizacja istniejącej infrastruktury, czego przykładem jest planowana wymiana oświetlenia w ośmiu stołecznych teatrach. Na ten cel miasto przeznaczy 13 mln zł. Inwestycja obejmie m.in. Teatr Dramatyczny, Nowy, Powszechny, Studio, TR Warszawa, Rampę na Targówku, Romę i Teatr Współczesny. Nowoczesne, energooszczędne oświetlenie ma nie tylko poprawić warunki pracy i zmniejszyć liczbę usterek, ale przede wszystkim obniżyć koszty funkcjonowania instytucji – energia elektryczna pozostaje jednym z najbardziej obciążających budżety teatrów wydatków. Po zakończeniu inwestycji teatry uzyskają tzw. białe certyfikaty, co pozwoli na szybszy zwrot poniesionych nakładów.
Warszawa w końcu zaczęła inwestować w kulturę odpowiedzialnie i systemowo – zarówno w nowe budynki, jak i w modernizację istniejącej infrastruktury. To polityka, która nie sprowadza kultury do wydarzeń i premier, lecz traktuje ją jako element miejskiego krwiobiegu: wymagający stabilnych fundamentów, przewidywalnych decyzji i myślenia w perspektywie kilkunastu lat.
