W sobotę 6 grudnia Teatr Ludowy w Krakowie zaprezentuje „Uroczystość” – spektakl, który staje się pierwszym punktem obchodów jubileuszu 70-lecia sceny.
fot. Jeremi Astaszow
Inscenizacja Małgorzaty Bogajewskiej, oparta na tekście Bo hr. Hansena, rozwija znany już z filmu Thomasa Vinterberga dramat rodzinny w kierunku psychologicznego rytuału, w którym to, co niewypowiedziane, w końcu przebija się na powierzchnię.
Premiera odbywa się w ramach projektu „Przebudzenia”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dla Teatru Ludowego – instytucji o wielowarstwowej historii – staje się także symbolicznym otwarciem jubileuszu siedmiu dekad działalności.
Przedstawienie jest również częścią programu XVIII Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Boska Komedia.
„Uroczystość” zaczyna się od pozornie niewinnego gestu: Christian, jeden z uczestników rodzinnego jubileuszu, przygotowuje dla ojca dwie mowy – zieloną i żółtą. Ojciec wybiera zieloną. Ten wybór uruchamia lawinę.
Mowa, która miała być hołdem, staje się aktem oskarżenia. Z rodzinnej celebracji tworzy się ceremonia, podczas której na scenę wychodzą lata przemilczeń, win i narastających wyrw w relacjach. Jak piszą twórcy:
„Toast przeplata się z oskarżeniami, śmiech z przerażeniem, a rodzinne sekrety wychodzą na światło dzienne z całą swoją brutalnością”.
Spektakl stawia pytania fundamentalne:
Czy prawda daje ukojenie? Komu? Ofiarom czy winnym?
Czy można odbudować więź, jeśli przez lata była zbudowana na kłamstwie?
Co zostaje z rodziny, jeśli jej fundamentem była manipulacja?
Bogajewska nie idzie w stronę rekonstrukcji filmowego pierwowzoru. Buduje własną strukturę – pełną napięć, symboli, powracających gestów. „Uroczystość” staje się opowieścią o odpowiedzialności i o granicy, którą trzeba przekroczyć, by odzyskać własny głos.
Spektakl przeznaczony jest dla widzów dorosłych i zawiera treści dotyczące przemocy seksualnej.
Twórcy:
Adaptacja sceniczna: Bo hr. Hansen
Przekład: Elżbieta Frątczak-Nowotny
Reżyseria i dramaturgia: Małgorzata Bogajewska
Scenografia i kostiumy: Justyna Elminowska
Muzyka: Bartłomiej Woźniak
Improwizacje muzyczne: Antoni Włosowicz
Choreografia: Maćko Prusak
Reżyseria światła: Dariusz Pawelec
Współpraca dramaturgiczna: Piotr Franasowicz, Tadeusz Łomnicki
Asystentka reżysera: Marta Bizoń
Asystentka dramaturga: Inka Budzianowska
Asystentka scenografki: Emilia Sarga
Inspicjentka: Anita Wilczak–Leszczyńska
Suflerka: Martyna Rezner
Obsada:
Helge Klingenfeldt: Piotr Pilitowski
Else: Marta Bizoń
Christian: Piotr Franasowicz
Michael: Patryk Palusiński
Helene: Justyna Litwic
Mette: Roksana Lewak
Sviatoslav: Vitalik Havryla (gościnnie)
Dziadek Johan: Kajetan Wolniewicz
Babcia Freya: Małgorzata Krzysica
Pia: Maria Chojnacka
Kim (pianista): Antoni Włosowicz
Olle: Paweł Kumięga
Lars: Ryszard Starosta
Michelle: Michalina Dworzaczek
Wuj Leif: Piotr Piecha
Helmuth von Sacks: Tadeusz Łomnicki
Inge: Małgorzata Kochan
Bent: Jacek Wojciechowski
Sara: Jagoda Pietruszkówna
Poul Preben: Krzysztof Górecki (gościnnie)
Frederika: Barbara Szałapak (gościnnie)
Na wiolonczeli: Julia Bednarska / Karina Krychun
Statyści:
Zbigniew Antczak, Krzysztof Galski, Adrian Gorczyca, Jan Kwas, Krystian Stanecki, Wiesław Stolarz, Dawid Tomczyk, Kacper Windak, Grzegorz Postrożny
Premiera odbywa się w ramach obchodów 70-lecia Teatru Ludowego, sceny o niezwykle złożonej historii.
Teatr otwarto w 1955 r. w Nowej Hucie. W pierwszych latach — pod kierownictwem Krystyny Skuszanki, Jerzego Krasowskiego i Józefa Szajny — stał się jedną z najbardziej nowatorskich scen w Polsce. Pokazywał teatr polityczny, zaangażowany, często prowokacyjny. W latach 60. i 70. przeszedł przemiany, dostosowując repertuar do zmieniającej się publiczności robotniczej, ale nie rezygnując z klasyki i współczesnych dramatów.
W latach 90. kierownictwo Jerzego Fedorowicza odnowiło relację teatru z lokalną społecznością i wprowadziło szeroki program edukacyjny „Terapia przez sztukę”. Kolejne dekady przyniosły rozwój Sceny pod Ratuszem, nowe projekty dramaturgiczne oraz udział w festiwalach międzynarodowych.
Od 2016 r. dyrekcję prowadzi Małgorzata Bogajewska, otwierając teatr na nowe języki sceniczne, reinterpretacje klasyki i projekty partycypacyjne.
