Z odpowiedzi przekazanych redakcji Teatr dla Wszystkich przez Adriana Biernackiego, rzecznika prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, wynika, że zakończono wymagany ustawą etap opiniowania kandydatury oraz przyjęto treść umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności teatru i program działania dyrektora. Kolejnym krokiem będzie podpisanie tej umowy.
Odpowiedzi organizatora porządkują również stan procedury oraz po raz pierwszy pokazują pełną skalę finansowania jednej z najważniejszych instytucji kultury w regionie – od rosnącej dotacji podmiotowej, przez wielomilionowe dotacje celowe, po rekordowe środki inwestycyjne przeznaczone m.in. na budowę Nowej Sceny.
Procedura jeszcze trwa
W ostatnich dniach pojawiły się informacje dotyczące kolejnej kadencji Jana Nowary na stanowisku dyrektora Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Odpowiedzi przekazane redakcji Teatr dla Wszystkich przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego doprecyzowują jednak aktualny stan prowadzonej procedury i pokazują, że nie została ona jeszcze formalnie zakończona.
Jak wyjaśnia organizator teatru, podstawę prawną stanowi ustawa z 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
„Zgodnie z ustawą z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej Organizator może powołać dyrektora instytucji kultury bez przeprowadzenia procedury konkursowej.”
Jednocześnie ustawa nakłada obowiązek zasięgnięcia opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, działających w instytucji organizacji związkowych oraz właściwych stowarzyszeń zawodowych i twórczych.
Jak poinformował Adrian Biernacki, Zarząd Województwa Podkarpackiego skorzystał z tej możliwości i rozpoczął procedurę ponownego powołania Jana Nowary na stanowisko dyrektora Teatru im. Wandy Siemaszkowej na kolejny okres trzech sezonów artystycznych – od 1 września 2026 roku do 31 sierpnia 2029 roku.
16 czerwca 2026 roku Zarząd Województwa Podkarpackiego podjął uchwałę w sprawie przyjęcia treści umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Teatru im. Wandy Siemaszkowej oraz programu jego działania.
Nie oznacza to jednak zakończenia całej procedury.
„Obecnie trwa procedura podpisywania umowy.”
Jak wyjaśnia urząd, kolejnym etapem będzie podpisanie dokumentu przez osoby reprezentujące Województwo Podkarpackie oraz Jana Nowarę.
Siedem opinii w sprawie kandydatury
Jednym z ustawowych elementów procedury było uzyskanie opinii podmiotów wskazanych w ustawie.
Urząd Marszałkowski poinformował redakcję, że zwrócił się w tej sprawie do siedmiu instytucji i organizacji:
- Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
- Międzyzakładowej Komisji Związku Zawodowego Aktorów Polskich przy Teatrze im. Wandy Siemaszkowej,
- Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” przy Teatrze im. Wandy Siemaszkowej,
- Związku Artystów Scen Polskich,
- Towarzystwa Kultury Teatralnej w Rzeszowie,
- Towarzystwa Dramatycznego im. Aleksandra Fredry „Fredreum” w Przemyślu,
- Stowarzyszenia Podkarpacki Teatr Muzyczny Halka.
Wszystkie podmioty przekazały swoje stanowiska.
Jak poinformował rzecznik Urzędu Marszałkowskiego, pięć opinii było pozytywnych. Jedna nie zgłaszała zastrzeżeń wobec kandydatury Jana Nowary, wskazując jednocześnie, że właściwszym rozwiązaniem byłoby przeprowadzenie konkursu. Jedna opinia opowiedziała się za zastosowaniem procedury konkursowej.
Program po formalnym powołaniu
Redakcja zwróciła się również o udostępnienie programu działania przygotowanego przez Jana Nowarę oraz przedstawienie jego najważniejszych założeń.
Na obecnym etapie nie jest to jednak możliwe.
„Program działania Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie zostanie podany do publicznej wiadomości w terminie 7 dni od dnia powołania dyrektora instytucji, zgodnie z art. 15 ust. 5a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.”
Oznacza to, że dokument zostanie opublikowany dopiero po zakończeniu całej procedury powołania.
Podobnie wygląda kwestia stanowiska samorządu wobec kolejnej kadencji Jana Nowary. Na pytanie redakcji o komentarz Marszałka Województwa Podkarpackiego urząd odpowiedział, że:
„Stanowisko Marszałka Województwa Podkarpackiego w tej sprawie będzie prezentowane przy okazji briefingu prasowego, który planowany jest w sierpniu br.”
Finansowanie, które pokazuje skalę wsparcia dla teatru
Odpowiedzi przekazane naszej redakcji przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego pokazują jednak znacznie więcej niż sam stan procedury związanej z ponownym powołaniem dyrektora. Po raz pierwszy przedstawiono pełne zestawienie środków przekazywanych Teatrowi im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie zarówno na bieżącą działalność, realizację przedsięwzięć artystycznych, jak i inwestycje.
Z przedstawionych danych wynika, że samorząd województwa w ostatnich latach systematycznie zwiększa finansowanie instytucji, traktując ją jako jedną z najważniejszych placówek kultury w regionie.
Coraz wyższa dotacja podmiotowa
Podstawą funkcjonowania Teatru im. Wandy Siemaszkowej pozostaje coroczna dotacja podmiotowa przekazywana przez Samorząd Województwa Podkarpackiego.
Jak poinformował Urząd Marszałkowski, w 2024 roku wyniosła ona 9 042 179 zł, rok później wzrosła do 11 023 865 zł, natomiast w budżecie na 2026 rok zaplanowano już 12 575 058,16 zł.
Oznacza to, że w ciągu zaledwie dwóch lat wysokość podstawowego finansowania teatru wzrosła o blisko 39 procent. W przypadku miasta liczącego niespełna 200 tysięcy mieszkańców jest to poziom finansowania pokazujący, że samorząd konsekwentnie wzmacnia swoją największą scenę dramatyczną.
Jednak – co szczególnie wyraźnie wynika z odpowiedzi urzędu – dotacja podmiotowa stanowi jedynie część środków trafiających do teatru.
Ponad trzy miliony złotych rocznie na działalność artystyczną
Niezależnie od środków przeznaczanych na bieżące funkcjonowanie instytucji Teatr im. Wandy Siemaszkowej otrzymuje również wysokie dotacje celowe finansujące konkretne przedsięwzięcia artystyczne i programowe.
W 2024 roku ich łączna wartość wyniosła 2 475 000 zł, w roku 2025 wzrosła do 3 346 637 zł, natomiast w planie na 2026 rok zapisano 3 100 000 zł.
Środki te przeznaczane są przede wszystkim na organizację najważniejszych wydarzeń realizowanych przez teatr.
W 2024 roku samorząd sfinansował między innymi:
- Międzynarodowy Dzień Teatru wraz z premierą spektaklu „Lalka” – 300 tys. zł,
- 62. Rzeszowskie Spotkania Teatralne – 3. Festiwal Arcydzieł – 980 tys. zł,
- Scenę Wędrowną – 480 tys. zł,
- obchody 80-lecia Sceny Dramatycznej w Rzeszowie – 555 tys. zł,
- program „Przestrzenie Sztuki – Teatr” – 160 tys. zł.
Rok później wysokość wsparcia jeszcze wzrosła.
W 2025 roku teatr otrzymał środki między innymi na:
- Międzynarodowy Dzień Teatru wraz z premierą spektaklu „Ford” – 300 tys. zł,
- 63. Rzeszowskie Spotkania Teatralne – 4. Festiwal Arcydzieł – 1,35 mln zł,
- Scenę Wędrowną – 700 tys. zł,
- program „Przestrzenie Sztuki – Teatr” – 160 tys. zł,
- ministerialny program „Klasyka 3.0” – 836 637 zł.
Także plan finansowy na 2026 rok przewiduje utrzymanie wysokiego poziomu wsparcia działalności artystycznej.
Zaplanowano środki na:
- Międzynarodowy Dzień Teatru wraz z premierą spektaklu „Tango” – 340 tys. zł,
- 64. Rzeszowskie Spotkania Teatralne – 5. Festiwal Arcydzieł – 1 mln zł,
- Scenę Wędrowną – 700 tys. zł,
- projekt Nowe Przestrzenie Siemaszkowej – 370 tys. zł,
- Literacki Festiwal Teatru Siemaszkowej „Międzysłów Karpat” – 60 tys. zł,
- program „Klasyka 3.0” – 630 tys. zł.
Z przedstawionych danych wynika, że samorząd finansuje nie tylko codzienne funkcjonowanie instytucji, lecz także jej najważniejsze przedsięwzięcia artystyczne, festiwale oraz projekty edukacyjne i repertuarowe.
Rekordowy program inwestycyjny
Jeszcze większą uwagę zwracają środki przeznaczane na rozwój infrastruktury teatru.
O ile w latach 2024 i 2025 dotacje majątkowe utrzymywały się na poziomie około jednego miliona złotych rocznie, o tyle plan na 2026 rok zakłada już wydatki w wysokości 5 583 836 zł.
To ponad pięciokrotnie więcej niż dwa lata wcześniej.
Największą pozycję stanowi budowa Nowej Sceny Teatru im. Wandy Siemaszkowej, na którą w 2026 roku zaplanowano 4 003 370 zł.
Równolegle samorząd przeznaczy środki na:
- dostosowanie budynków teatru do przepisów ochrony przeciwpożarowej – 906 tys. zł,
- rozwój infrastruktury multimedialnej w ramach projektu „SŁYSZĘ, WIDZĘ, DOŚWIADCZAM” – 240 tys. zł,
- doposażenie pracowni akustycznej i multimedialnej – 124 tys. zł,
- doposażenie pracowni elektrycznej – 108 tys. zł,
- opracowanie dokumentacji technicznej dotyczącej instalacji kanalizacyjnej i piwnic budynku,
- zakup serwera, oprogramowania, licencji oraz nowego sprzętu informatycznego.
W latach 2024–2025 finansowane były również m.in. modernizacja dachu i elewacji budynku Małej Sceny, modernizacja systemu klimatyzacji, wymiana oświetlenia na energooszczędne źródła LED, zakup sprzętu komputerowego, mikrofonów oraz rozpoczęcie inwestycji związanej z budową Nowej Sceny.
Jedna z kluczowych instytucji kultury regionu
Pełne zestawienie przekazane redakcji przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego pokazuje, że wsparcie dla Teatru im. Wandy Siemaszkowej nie ogranicza się wyłącznie do zapewnienia bieżącego funkcjonowania instytucji.
Obok rosnącej dotacji podmiotowej teatr korzysta z wielomilionowych dotacji celowych przeznaczanych na działalność artystyczną i organizację najważniejszych wydarzeń, a równocześnie realizowany jest szeroki program inwestycyjny obejmujący zarówno modernizację istniejącej infrastruktury, jak i budowę Nowej Sceny.
Na zakończenie procedury związanej z ponownym powołaniem Jana Nowary trzeba jednak jeszcze poczekać. Jak wynika z odpowiedzi organizatora, kolejnym etapem będzie podpisanie umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności teatru oraz program działania dyrektora. Dopiero po formalnym powołaniu program zostanie opublikowany, a – jak zapowiedział Urząd Marszałkowski – stanowisko Marszałka Województwa Podkarpackiego w tej sprawie zostanie przedstawione podczas planowanego w sierpniu briefingu prasowego.
UMWP