Historyczna scena w historycznej przebudowie. Pozostał jedynie szkielet, zaraz ruszą prace budowlane.
fot. Grzegorz Michałowski
Występowali tu Pola Raksa, Janusz Gajos, Leon Niemczyk, Barbara Połomska czy Michał Szewczyk. Na tej scenie prezentowane były spektakle w reżyserii Jana Klaty, Zbigniewa Zapasiewicza, Krystyny Jandy czy Grzegorza Jarzyny w ramach Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych, tutaj odbywały się prapremiery sztuk Juliusza Machulskiego i światowa prapremiera „Imagine” w reżyserii Krystiana Lupy. Obecnie po budynku i Dużej Scenie Teatru Powszechnego przy Legionów 21 w Łodzi pozostały jedynie szkielet i ściany…
Wszystko za sprawą realizacji ogromnej, historycznej inwestycji. Teatr realizuje finansowany przez Miasto Łódź i Unię Europejską projekt „Teatr Powszechny w Łodzi – Europejskie Centrum Komedii i Edukacji Teatralnej”. Wykonawcą największego w historii Teatru projektu modernizacji jest Budimex S.A., który został wyłoniony w przetargu. Przebudowa Dużej Sceny i budynku jednego z najchętniej odwiedzanych teatrów dramatycznych zakończy się w 2028 roku.
– Jesteśmy w miejscu, które stanie się jednym z najważniejszych adresów kulturalnych w Łodzi – i to dosłownie w samym sercu wielkiej zmiany. Za nami etap, który zawsze robi największe wrażenie: zakończyliśmy wszystkie prace wyburzeniowe. Z całego gmachu Teatru Powszechnego został dziś jego szkielet i fasada – wszystko, co było w środku, przeszło do historii. Ale już dziś widać, że z tego „szkieletu” wyrośnie coś naprawdę wyjątkowego – teatr na europejskim poziomie, który będzie przyciągał widzów z całego regionu i spoza niego. Jestem przekonana, że jeszcze nie raz będziemy tu wracać, obserwując, jak ta wizja staje się rzeczywistością, a osobiście już dziś nie mogę się doczekać momentu, kiedy zamiast dźwięku maszyn budowlanych usłyszymy tu brawa – podkreśla prezydent Łodzi Hanna Zdanowska.
– Urzeczywistnia się wielkie marzenie o nowoczesnym Teatrze Powszechnym. Najpierw zbudowaliśmy Małą Scenę (która działa już kilkanaście lat), a teraz niemal od podstaw powstaje Duża Scena – mówi dyrektorka Teatru Powszechnego w Łodzi Ewa Pilawska.
– Europejskie Centrum Komedii będzie rozwinięciem Polskiego Centrum Komedii, będzie „laboratorium” poszukiwań współczesnej estetyki komediowej. Dzięki projektowi teksty sztuk komediowych będą miały artystycznie dużo większe możliwości realizacji scenicznych. Dotychczasowa Duża Scena była wyjątkowo trudna, miała długą i płaską widownię na około 450 miejsc, co zmuszało do szerokiego i określonego grania, stosowania bardzo wyrazistych środków. Inwestycja obejmuje przebudowę całego budynku Teatru (z wyłączeniem Małej Sceny), zmianę układu widowni Dużej Sceny na bardziej amfiteatralną oraz dostosowanie architektoniczne budynku. Nowy, amfiteatralny układ na 400 miejsc zmieni sposób prezentacji i stworzy możliwości mówienia bardziej współczesnym językiem komedii. Teatr po modernizacji będzie nowoczesny pod względem technologicznym, pozbawiony barier oraz dostosowany dla osób ze szczególnymi potrzebami i niepełnosprawnościami – podkreśla Ewa Pilawska.
– Powstanie także niezbędna część administracyjna, dzięki której cały Zespół będzie „u siebie” – do tej pory dla administracji wynajmujemy mieszkania w kamienicy obok. Po tej inwestycji Teatr Powszechny będzie miał nie tylko wyraźne logo artystyczne, na które zapracowaliśmy, ale także całą infrastrukturę, która będzie służyć przez dekady kolejnym pokoleniom – zauważa Ewa Pilawska.
– Zakończył się pierwszy etap prac, czyli etap prac rozbiórkowych, które rozpoczęły się w sierpniu 2025. Pozostał jedynie szkielet budynku Teatru, w tym częściowo ściany, które będą wymagały wzmocnienia. Teraz wykonawca przejdzie do realizacji właściwych prac budowlanych w oparciu o projekt techniczny. Konieczne będzie uwzględnienie analizy stanu fundamentów Teatru odkrytych w wyniku prac rozbiórkowych. Wszystkie prace idą zgodnie z harmonogramem – mówi Witold Nykiel, kierownik projektu Teatr Powszechny w Łodzi – Europejskie Centrum Komedii i Edukacji Teatralnej”.
– Najważniejsze jest to, że prace idą zgodnie z planem, bez opóźnień, dokładnie tak, jak zakładaliśmy. A mówimy o inwestycji wyjątkowej – największej w historii Teatru Powszechnego w Łodzi – zauważa prezydent Łodzi.
– Przeprowadzenie tak dużej inwestycji to wielkie wyzwanie z punktu widzenia organizacyjnego. Do końca lipca 2025 musieliśmy całkowicie wyprowadzić się z Legionów 21. Kosztowało to nas wspólnie z zespołem technicznym i administracyjnym dużo energii, ale wszystko poszło zgodnie z planem – z wielkim wsparciem Pani Prezydent Hanny Zdanowskiej, za które dziękuję. Zakończyliśmy sezon w lipcu, a nowy rozpoczęliśmy we wrześniu, czyli terminowo w sposób nieodczuwalny dla Teatru i widzów – jedynie zespół aktorski miał o dwa tygodnie dłuższy urlop – mówi dyrektorka Teatru Powszechnego.
– W czasie, gdy przy Legionów trwają prace budowlane, my nie tylko nie przestajemy grać, ale mamy dwie sceny tymczasowe. Zachowujemy ciągłość pracy Zespołu, grania, premier, utrzymujemy wspólnotę z publicznością. Gramy w dwóch miejscach na scenach tymczasowych – w Expo Łódź przy Al. Politechniki 4 oraz w Pieter Smit przy Nowogrodzkiej 2b. Widzowie uczą się drogi do nowych siedzib, ale już teraz możemy powiedzieć, że nas nie zawiedli. Udało się ocalić tkankę artystyczną, przenosimy spektakle w taki sposób, aby zachować ich kształt z naszych scen. Działamy tak, aby widzowie nie odczuli różnicy w jakości naszej pracy w nowych okolicznościach. Oczywiście, sceny tymczasowe to całkiem inne przestrzenie niż nasza Duża Scena, są niższe i płytsze, mają inne możliwości technologiczne. Również scenografie premier powstają zawsze dla konkretnej przestrzeni, nie wiadomo, czy będzie można je przenieść na Legionów po modernizacji, dlatego ten sezon musiałam planować bardzo rozważnie, z uwzględnieniem naszej tymczasowej sytuacji – zaznacza Ewa Pilawska.
– Dzięki wsparciu Funduszy Europejskich możemy zrealizować projekt o wartości blisko 60 milionów złotych, który realnie zmieni oblicze tego miejsca. To inwestycja w kulturę, edukację, ale też w wizerunek Łodzi jako miasta otwartego, nowoczesnego i przyjaznego. Trzymam mocno kciuki za Panią Dyrektor i cały zespół Teatru, bo to dla nich niełatwy czas – mówi Hanna Zdanowska.
Projekt w kluczowy sposób przyczyni się do rewitalizacji społecznej, rozwoju nowoczesnej edukacji kulturowej, ułatwiania dostępu do kultury, partycypacji społecznej i zwiększenia atrakcyjności turystycznej Łodzi – zgodnie ze strategią Miasta Łodzi. Realizacja projektu „Teatr Powszechny w Łodzi – Europejskie Centrum Komedii i Edukacji Teatralnej” to kolejny etap rozwoju Teatru, który prowadzi dyrektorka Ewa Pilawska – dzięki jej staraniom i wizji oddana do użytku w 2012 roku została Mała Scena Teatru. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie autorskie projekty Ewy Pilawskiej – między innymi Polskie Centrum Komedii i konkurs „Komediopisanie”, Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych, edukacja kulturowa i cykl „Dziecko w sytuacji”, Teatr dla niewidomych i słabo widzących oraz cała koncepcja „Teatru blisko ludzi”. Te projekty merytoryczne i artystyczne pozwoliły także na otrzymanie z Unii Europejskiej dofinansowania na modernizację Dużej Sceny i budynku w trybie pozakonkursowym. To potwierdzenie znaczenia i roli Teatru Powszechnego.
Projekt pod nazwą: Teatr Powszechny w Łodzi – Europejskie Centrum Komedii i Edukacji Teatralnej
Projekt dofinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Regionalnego – Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021 – 2027
Wartość projektu:
Całkowita wartość projektu: 59 926 055,00 zł
Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 26 952 813,40 zł
Dofinansowanie ze środków Miasta Łodzi: 32.876,850,00 zł
