Spektakle, działania performatywne i wydarzenia w przestrzeni miasta to tylko część programu Teatralnego Festiwalu Lokalnych Opowieści ZA//GŁĘBIE organizowanego przez Teatr Zagłębia w Sosnowcu, który rozpoczyna się już w najbliższy piątek.
Ważnym elementem tegorocznej, pierwszej edycji będą debaty poświęcone pamięci, historii lokalnej, literaturze pogranicza i roli sztuki w opowiadaniu doświadczeń, które często nie trafiają do oficjalnych narracji.
Program rozmów został pomyślany jako przestrzeń spotkania twórców, badaczy i publiczności wokół pytań o to, jak dziś opowiadać historie miejsc, społeczności i ludzi żyjących na styku kultur, języków i przemian społecznych.
Jedna z debat poświęcona będzie teatrowi jako formie archiwum. Punktem wyjścia stanie się pytanie o to, czy teatr może przechowywać pamięć równie skutecznie jak tradycyjne archiwa. Rozmowa dotyczyć będzie historii istniejących poza oficjalnymi zapisami: obecnych we wspomnieniach, opowieściach i doświadczeniach lokalnych społeczności. Uczestnicy zastanowią się także nad etycznym wymiarem pracy z dokumentem i cudzą pamięcią.
Do udziału w spotkaniu zaproszono osoby od lat zajmujące się teatrem dokumentalnym i praktykami opartymi na pamięci społecznej: Igę Gańczarczyk – dramaturżkę, reżyserkę i wykładowczynię AST w Krakowie, współpracującą m.in. z Krystianem Lupą, Agnieszką Holland i Anną Smolar, autorkę tekstu „Środula. Krajobraz Mausa” zrealizowanego w Teatrze Zagłębia; Ewę Mikułę – dramaturżkę i reżyserkę pracującą na styku teatru dokumentalnego, pamięci i narracji społecznych, realizującą projekty międzynarodowe poświęcone językowi i tożsamości oraz Jakuba Tabisza – twórcę spektakli dokumentalnych i dyrektora artystycznego festiwalu Teatru na Faktach, od lat związanego z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego.
Kolejna debata skoncentruje się wokół literatury pogranicza rozumianej nie tylko jako przestrzeń styku kultur czy języków, ale także jako obszar naznaczony doświadczeniem przemysłu, transformacji i społecznych zmian. Rozmowa dotyczyć będzie tego, jak współczesna literatura opisuje doświadczenie życia pomiędzy historiami, tożsamościami i pamięcią miejsc, które wymykają się jednoznacznym definicjom.
Uczestniczkami spotkania będą: Aneta Prymaka-Oniszk – reporterka i autorka nagradzanych książek poświęconych pamięci, historii i wymazywanym narracjom pogranicza oraz Marta Tomczok – badaczka zajmująca się pamięcią o przemyśle ciężkim oraz społecznymi i środowiskowymi konsekwencjami uprzemysłowienia, autorka książki „Blizny. Krajobrazy po przemyśle”. Debaty poprowadzi Joanna Maria Płonka, pedagożka Teatru Zagłębia.
Debaty staną się integralną częścią festiwalu, który od początku budowany jest wokół lokalnych historii, doświadczeń mieszkańców i pytań o wspólnotę, bo ZA//GŁĘBIE nie jest wyłącznie wydarzeniem artystycznym, ale także próbą stworzenia przestrzeni do rozmowy o pamięci, transformacji i współczesnej tożsamości regionu.
Projekt współfinansowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji), Priorytet FESL.10.00 – Fundusze Europejskie na transformację, Działanie FESL.10.24 – Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji.
Teatr Zagłębia