13 września przypada 70. rocznica śmierci Edmunda Wiercińskiego – aktora, reżysera, inscenizatora, współtwórcy Reduty Osterwy, jednego z najważniejszych artystów i intelektualistów teatru XX w.
Zdj. z archiwum rodziny Wiercińskich
Z tej okazji przypominamy, że Instytut Sztuki Polskiej
Akademii Nauk przygotował cykl wydarzeń w ramach Roku Wiercińskich,
dedykowanego Edmundowi i jego żonie Marii – wybitnej aktorce, reżyserce i
pedagożce. Obchody potrwają od września 2025 do grudnia 2026 r.
Pierwszym akordem programu będzie wystawa „Wiercińscy – album nieteatralne”, która zostanie otwarta już wkrótce – 26 września o godz. 13.00 w siedzibie Instytutu przy ul. Długiej 28. Ekspozycja poświęcona jest nie ich twórczości scenicznej, lecz życiu prywatnemu i rodzinnemu. W centrum znajdą się zachowane listy Wiercińskich, ukazujące codzienność pełną czułości, wzajemnej troski i bliskości. To właśnie te intymne więzi dawały im siłę do pracy artystycznej i odwagi w walce o wartości fundamentalne, tak trudne do obronienia w realiach zniewolonego państwa.
Obchody obejmą m.in. konferencję naukową, prezentację nagrań i wspomnień, czytania fragmentów „Dzienników wojennych” Edmunda Wiercińskiego i twórczości Marii Wiercińskiej. Do udziału w przedsięwzięciach zaproszone zostaną instytucje związane z ich dorobkiem – od Wrocławskiego Teatru Współczesnego im. Marii i Edmunda Wiercińskich, po Teatr Polski w Warszawie i łódzką Szkołę Filmową.
O znaczeniu Edmunda Wiercińskiego dla powojennej sceny wspominał jego uczeń, Erwin Axer, wybitny reżyser i wieloletni dyrektor Teatru Współczesnego w Warszawie:
„W latach powojennych Wierciński miał ogromny wpływ na teatr, należał do tzw. Wielkiej Czwórki wraz z Władysławem Krasnowieckim, Janem Kreczmarem i Damięckim”.
Axer podkreślał także wyjątkowy sposób pracy swojego mistrza:
„Jego sposób myślenia przy analizie tekstu i analizie psychologicznej oraz sposób przekazywania wniosków aktorowi wywierały na mnie ogromne wrażenie. Częściowo wyprowadzony ze Stanisławskiego, częściowo – mówiąc żartobliwie – metodą hipnotyczną, sugestywną, po prostu czarował”.
„Dziękujemy za pomoc w zorganizowaniu wystawy Panu Krzysztofowi Smołce, wnukowi Marii i Edmunda Wiercińskich, wytrwałemu propagatorowi Ich artystycznej działalności. Ogromne podziękowania należą się także dr. Piotrowi Jamskiemu, którego wkład w formę prezentacji dalece wykracza poza perfekcyjne przygotowanie fotograficznych obiektów. Dziękujemy również Panu Krzysztofowi Piłatowi za wykonanie skanów negatywów.
Prezentowane zdjęcia pochodzą z domowego archiwum negatywów Wiercińskich oraz z materiałów zdeponowanych w Instytucie Teatralnym i w IS PAN” – pisze Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
