Plan wydatków samorządu sięga niemal 5 mld zł i – jak podkreślają władze regionu – jest to budżet rekordowy w historii województwa. W jego strukturze znalazło się 234 mln 315 tys. zł przeznaczonych na kulturę i dziedzictwo kulturowe. Znacząca część tych środków została zaplanowana na inwestycje infrastrukturalne, w tym przede wszystkim w teatrach. Za ten obszar odpowiada Jarosław Rabczenko, wicemarszałek Województwa Dolnośląskiego.
Budżet rekordowy i skala wydatków
Podczas prezentacji budżetu marszałek województwa Paweł Gancarz wskazywał zarówno na jego skalę, jak i pozycję Dolnego Śląska na tle kraju:
„Budżet rekordowy, prawie 5 miliardów złotych, to jest kwota wydatków w roku 2026 zgodnie z planem finansowym. (…) Większy od budżetu planowanego na ten rok, w którym jesteśmy, o kwotę 800 milionów złotych. (…) Jesteśmy drugim regionem w Polsce, drugim województwem, które pod względem wydatków jest na liście 16 województw – po Mazowszu jest Dolny Śląsk”.
Ten kontekst – wzrost wydatków oraz inwestycyjny charakter budżetu – jest istotny również dla działu „kultura i dziedzictwo kulturowe”, który w 2026 roku obejmuje nie tylko finansowanie bieżące, ale także szereg projektów modernizacyjnych.
Kultura i dziedzictwo kulturowe – ponad 234 mln zł
Zgodnie z uchwałą budżetową wydatki na kulturę i dziedzictwo kulturowe wynoszą łącznie 234 mln 315 tys. zł. W tej kwocie zawiera się:
- ponad 152 mln zł na bieżącą działalność dolnośląskich instytucji kultury,
- 3 mln zł na konkursy dla organizacji pozarządowych realizujących zadania z zakresu kultury,
- 12 mln zł na dotacje do prac przy zabytkach, udzielane w trybie konkursowym,
- środki na konkretne inwestycje infrastrukturalne, finansowane zarówno ze środków krajowych, jak i z udziałem funduszy zagranicznych.
Za obszar kultury w Zarządzie Województwa Dolnośląskiego odpowiada Jarosław Rabczenko, który wprost wskazywał na inwestycyjny i jednocześnie zrównoważony charakter tego fragmentu budżetu.
Jarosław Rabczenko: inwestycje i wkłady własne
W swojej wypowiedzi Rabczenko koncentrował się na zadaniach infrastrukturalnych oraz na konieczności zabezpieczenia wkładów własnych przy projektach realizowanych z udziałem środków zewnętrznych:
„Planowanego remontu sceny głównej teatru w Legnicy i ich sceny na Piekarach jest bardzo ważny. Również ponad pół miliona złotych dla Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej i podobna kwota, równe pół miliona, na renowację i naprawę elewacji Teatru im. Szaniawskiego w Wałbrzychu”.
W dalszej części wypowiedzi podkreślał skalę największego zadania inwestycyjnego w obszarze kultury:
„Z inwestycji finansowanych, z udziałem środków zewnętrznych, właściwie największa kwota to ciągle inwestycja realizowana przez Teatr Polski we Wrocławiu. Przypomnę, jesteśmy w trakcie realizacji remontu sceny głównej, ale też właściwie bardzo mocno przymierzamy się w tym momencie do modernizacji sceny kameralnej. Łączny koszt tych nakładów to ponad 100 milionów złotych”.
Rabczenko zwracał też uwagę na techniczny i formalny warunek realizacji tych projektów:
„Musimy oczywiście zabezpieczyć wkłady własne”.
Teatry i instytucje kultury – konkretne kwoty i zadania
Zgodnie z danymi ujętymi w budżecie, inwestycje w kulturę rozdzielono na projekty finansowane ze środków krajowych oraz projekty realizowane z udziałem środków zagranicznych.
Finansowane ze środków krajowych:
- Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju – 3 mln 140 tys. zł
– remont dachów zabytkowego kompleksu budynków Papierni
- Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy – 1 mln 500 tys. zł
– przebudowa lokalu „Sceny na Piekarach”
- Dolnośląska Biblioteka Publiczna – 525 tys. zł
– remont i modernizacja piwnicy w ramach projektu „Nowe pomieszczenia – nowe możliwości”
- Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu – 500 tys. zł
– renowacja i naprawa elewacji budynku
Finansowane z udziałem środków zagranicznych:
- Teatr Polski we Wrocławiu – 30 mln 417 tys. zł
– modernizacja Sceny Kameralnej wraz z zakupem wyposażenia oraz modernizacja Sceny Głównej w celu obniżenia energochłonności obiektu
- Opera Wrocławska – 10 mln 979 tys. zł
– modernizacja historycznego budynku, rozwój oferty kulturalnej i utworzenie centrum aktywności społecznej
- Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy – 8 mln 484 tys. zł
– remont wraz z przebudową pomieszczeń oraz prace konserwatorsko-restauratorskie
- Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju – 4 mln 472 tys. zł
– rewitalizacja przestrzeni zabytkowego młyna papierniczego
- Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze – 45 tys. zł
– rozbudowa budynku filharmonii
Konkursy i środki zewnętrzne
Jarosław Rabczenko odniósł się również do projektów, które zostały zgłoszone do konkursów z udziałem funduszy zagranicznych, wskazując, że ich rozstrzygnięcie nastąpi w pierwszym kwartale przyszłego roku:
„Aplikowała m.in. Opera Wrocławska (…) ale również wniosek złożył Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy, również Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju oraz Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze. Kibicuję mocno oczywiście naszym jednostkom, ale aby doszło do realizacji tych projektów niezbędne było zabezpieczenie wkładów własnych”.
Kultura jako element budżetu proinwestycyjnego
Zestawienie kwot i zadań pokazuje, że w 2026 roku kultura na Dolnym Śląsku funkcjonuje w budżecie województwa jako przestrzeń intensywnych inwestycji infrastrukturalnych. Szczególną rolę odgrywają tu teatry, które znalazły się w centrum zarówno wydatków krajowych, jak i projektów realizowanych z udziałem środków zagranicznych.