23 stycznia 2026 roku, podczas uroczystego wieczoru w Operze Śląskiej w Bytomiu odbyła się wyjątkowa ceremonia wręczenia Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
fot. Opera Śląska
“Gloria Artis” – najwyższe państwowe odznaczenie w dziedzinie kultury, przyznawane wybitnym twórcom, artystom i osobom zasłużonym w ochronie dziedzictwa narodowego. W imieniu Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej odznaczenia wręczyła Senator Rzeczypospolitej Polskiej Halina Bieda.
„Bal maskowy” w Operze Śląskiej
Opera Bal maskowy Verdiego oparta jest na atmosferze maskaradowej dramaturgii. Dzieło to łączy w sobie elementy polityki, miłości, zdrady i przeznaczenia, a jego akcja toczy się wokół tytułowego balu maskowego, podczas którego dochodzi do tragicznego wydarzenia, które znamy z historii. Co ważne, Opera Śląska jest jedynym polskim teatrem operowym, który obecnie wystawia ten tytuł.
„Bal maskowy” to jedno z najbardziej emocjonalnych dzieł Verdiego, w którym potężne chóry i przejmujące arie tworzą zapierające dech widowisko. W bytomskiej inscenizacji nabiera ono dodatkowego wymiaru – to jedna z najnowszych realizacji Opery Śląskiej, w pełni wykorzystująca możliwości techniczne odnowionej sceny po modernizacji teatru. W głównych rolach występują: Łukasz Załęski (23, 25.01, 1.02) i Matheus Pompeu (24, 27, 31.01) jako Król Gustaw oraz Stanislav Kuflyuk (23, 25.01, 1.02) i Mateusz Michałowski (24, 27, 31.01) w roli Renato. Jako Amelię widzowie usłyszą Annę Wiśniewską-Schoppę (24, 27.01, 1.02) oraz debiutującą w tej roli Katarzynę Mackiewicz (debiut w tej roli, 23, 25, 31.01), a partię Ulryki wykonuje nasza wspaniała solistka Anna Borucka (23, 24, 27.01, 1.02). Nie lada gratką dla melomanów będzie występ powszechnie znanej i lubianej Małgorzaty Walewskiej (25, 31.01) – artystki, która kreowała tę rolę w premierowej odsłonie spektaklu, a w tym roku wystąpiła w inauguracji sezonu Opery Śląskiej (po raz ostatni w roli Amneris w „Aidzie”).
Na wniosek Opery Śląskiej, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznała Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” solistce Annie Boruckiej. Artystka związana jest z Operą Śląską od 2008 roku. Na swoim koncie ma wspaniałe kreacje sceniczne, m.in. Carmen, Orfeusza w Orfeuszu i Eurydyce, Currę / Preziosillę w Mocy przeznaczenia, Zofię w Halce oraz Ulrykę w Balu maskowym Giuseppe Verdiego.
Kolejną uhonorowaną artystką została Anna Wiśniewska-Schoppa, również wyróżniona Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Solistka od 2010 roku związana z Operą Śląską w Bytomiu. Stworzyła tutaj szereg pierwszoplanowych i znaczących ról operowych, które przyniosły jej uznanie krytyków i publiczności. Wśród nich znalazły się partie Madamy Butterfly, Toski, Halki, Luizy Miller, Mimi w Cyganerii oraz Amelii w Balu maskowym, którą artystka zaprezentuje na scenie już 24 i 27 stycznia oraz 1 lutego.
Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” został także odznaczony tenor Maciej Komandera, związany z Operą Śląską od 1998 roku. W trakcie swojej długoletniej współpracy z bytomskim teatrem wykreował szereg wyrazistych i zróżnicowanych ról pierwszoplanowych, m.in. Alfreda Germonta w Traviacie (2000, 2018), Radamesa w Aidzie (2003), Jontka w Halce (2005), Don José w Carmen (2006), Stefana w Strasznym dworze (2010), Pinkertona w Madamie Butterfly (2011), Don Carlosa w Don Carlosie (2011), Mario Cavaradossiego w Tosce (2012) oraz Tannhäusera w Tannhäuserze (2015).
Czwartym wyróżnionym artystą został Łukasz Załęski – tenor młodego pokolenia, od 2023 roku związany na stałe z Operą Śląską. Na scenie bytomskiej mogliśmy go podziwiać m.in. w Łucji z Lammermoor, Halce, Tosce, Luizie Miller, La Rondine, Cyganerii, Madamie Butterfly oraz Balu maskowym. Jako artysta niezależny reprezentował Polskę na prestiżowych festiwalach i scenach Europy, m.in. w Innsbrucku, Wilnie i Antwerpii, gdzie jego występy spotykały się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności i krytyki. Szczególnym osiągnięciem były występy w Madamie Butterfly podczas Bregenz Festival, gdzie 18 razy wykonywał partię Pinkertona.
– Dzisiejsze wyróżnienia to nie tylko gest uznania dla wyjątkowych indywidualności artystycznych, ale także wyraz szacunku dla ludzi, którzy od lat współtworzą historię Opery Śląskiej – mówi Łukasz Goik, dyrektor Opery Śląskiej. – Każdy z nagrodzonych wnosi do naszego teatru coś unikalnego: talent, doświadczenie, konsekwencję i pasję, dzięki którym Opera Śląska pozostaje miejscem, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością, a sztuka – z ludźmi, którzy ją tworzą z pełnym oddaniem – podkreśla.
Podczas uroczystości wręczono również Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Śląskiego, którą Przewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego, Jacek Jarco, uhonorował Zofię Juszczyk – wieloletnią pracownicę Opery Śląskiej.
Zofia Juszczyk związana była z instytucją od 1992 roku. Rozpoczęła pracę na samodzielnym stanowisku ds. płac, a w 1998 roku objęła obowiązki kierownika działu finansowego, funkcję tę pełniąc nieprzerwanie aż do przejścia na emeryturę. Przez ponad 50 lat pracy zawodowej, z czego 30 w Operze Śląskiej, zyskała opinię osoby o niezwykłej kulturze osobistej, rzetelności i zaangażowaniu. Jej wiedza i doświadczenie stanowiły fundament organizacyjny bytomskiego teatru, a postawa zawodowa była wzorem dla młodszych pokoleń pracowników kultury.
***
Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” jest jednym z najważniejszych polskich odznaczeń państwowych, przyznawanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ustanowiono go w 2005 roku jako wyróżnienie dla osób szczególnie zasłużonych w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury narodowej. Medal stanowi wyraz uznania dla wybitnych artystów, twórców, animatorów kultury oraz osób, których działalność przyczynia się do rozwoju i promowania polskiego dziedzictwa artystycznego w kraju i za granicą.
Medal symbolizuje wdzięczność państwa polskiego wobec osób, które poprzez swoją twórczość, działalność artystyczną i społeczną przyczyniają się do budowania tożsamości narodowej oraz rozwoju życia kulturalnego.
W ubiegłym roku wśród laureatów Medalu Gloria Artis znaleźli się się m.in. Andrzej Dobber (Złoty Medal), Gabrieli Legun, Andrzej Lampert i Stanisław Kuflyuk (Srebrne Medale).
