Projekt został udostępniony 12 maja 2026 roku i można go oglądać w serwisie YouTube na kanale Dariusza Rosiaka.
mat. kanał You Tube Dariusza Rosiaka
„Makbet” Williama Shakespeare’a wraca w formie rzadko spotykanej w polskiej przestrzeni teatralnej i internetowej. Nie jest to klasyczna rejestracja spektaklu ani zwykłe czytanie dramatu, lecz profesjonalnie przygotowana filmowa realizacja performatywnego czytania tragedii, oparta na sile tekstu, aktorstwie, muzyce i precyzyjnej kompozycji obrazu.
Projekt został udostępniony 12 maja 2026 roku i można go oglądać w serwisie YouTube na kanale Dariusza Rosiaka.
Punktem wyjścia jest jeden z najważniejszych dramatów Shakespeare’a – opowieść o zbrodni, ambicji, lęku, winie i małżeństwie, które zostaje wciągnięte w mechanizm przemocy. „Makbet” od wieków pozostaje dramatem politycznym, ale przede wszystkim psychologicznym. Shakespeare pokazuje tu człowieka, który słyszy obietnicę władzy i zaczyna organizować wokół niej całe swoje życie. Raz uruchomiona przemoc nie zatrzymuje się jednak po pierwszym czynie. Prowadzi dalej – do kolejnych zbrodni, rozpadu więzi, osamotnienia i katastrofy.
Twórcy projektu bardzo świadomie wydobywają właśnie ten wymiar dramatu – cała realizacja została podporządkowana słowu. Aktorzy stają się tu przede wszystkim nośnikami myśli, rytmu i poezji Shakespeare’a.
Jak podkreślają realizatorzy, ta wersja „Makbeta” w skróconym opracowaniu Piotra Kamińskiego jest „hołdem złożonym tekstowi dramatu”. To tekst determinuje formę spektaklu. Widz uczestniczy w performatywnym czytaniu, w którym słowa – ich sens, brzmienie, rytm – stają się podstawowym narzędziem teatralnym.
Na szczególną uwagę zasługuje profesjonalny kształt całej realizacji. Materiał został przygotowany jak pełnoprawne dzieło filmowo-teatralne: z reżyserią, zdjęciami, montażem, muzyką, udźwiękowieniem i starannie zaplanowaną strukturą. Całość została podzielona na szesnaście scen, co ułatwia odbiór dramatu i prowadzi widza przez kolejne etapy upadku Makbeta – od pierwszych przepowiedni i podszeptów sił nadprzyrodzonych po finałową konfrontację i zmianę władzy.
To rozwiązanie jest ważne także dla widzów, którzy nie znają dramatu szczegółowo. Podział na rozdziały pozwala śledzić rozwój akcji, zatrzymać się przy konkretnych scenach, wrócić do wybranych monologów i zobaczyć, jak precyzyjnie Shakespeare prowadzi psychologiczną konstrukcję tragedii.
W roli Makbeta występuje Krzysztof Stelmaszyk. Lady Makbet gra Małgorzata Zajączkowska. Andrzej Grabowski pojawia się jako Starzec, a Mateusz Rusin wciela się w kilka postaci: Posłańca, Zjawę, Malcolma, Seytona i Macduffa. Taki układ obsady wzmacnia kameralny, skupiony charakter realizacji. Zamiast dużego zespołu mamy kilku aktorów, którzy prowadzą widza przez dramat za pomocą głosu, spojrzenia, pauzy i napięcia obecnego w słowie.
Za przekład odpowiada Piotr Kamiński, a redakcję naukową przekładu przygotowała prof. Anna Cetera-Włodarczyk. Reżyserem realizacji jest Paweł Ziemilski. Zdjęcia przygotował Mateusz Wajda PSC, montaż Filip Dziuba, a muzykę José Manuel Albán-Juárez. Producentem projektu jest Dariusz Rosiak.
Oryginalna przestrzeń muzyczna stworzona przez José Manuela Albán-Juáreza buduje napięcie i nastrój. Postaci wyłaniają się ze scenicznej ciemności, a kamera koncentruje się na twarzach aktorów i ich sposobie mówienia. Dzięki temu „Makbet” staje się bliski słuchowisku, teatrowi telewizji i filmowemu performansowi jednocześnie.
Warto przypomnieć także historyczny kontekst dramatu. „Makbet” powstał w epoce, w której Anglia żyła pamięcią spisku prochowego. Katoliccy spiskowcy planowali wysadzić Parlament i zabić króla Jakuba I. Sam monarcha interesował się demonologią, czarami i zagrożeniem politycznego chaosu. Shakespeare pisał więc tekst w świecie pełnym lęków o władzę, zdradę i królobójstwo.
Ale siła „Makbeta” polega na tym, że nie jest wyłącznie komentarzem do własnej epoki. To dramat o mechanizmach zła, które zaczynają się od pragnienia, ambicji i podszeptu. O człowieku, który sam siebie przekonuje, że może przekroczyć granicę, a potem odkrywa, że nie ma już drogi powrotu.
Osobne znaczenie ma tu postać Dariusza Rosiaka, producenta projektu. Rosiak to jeden z najbardziej cenionych polskich dziennikarzy zajmujących się sprawami międzynarodowymi, reportażysta i twórca „Raportu o stanie świata” — jednego z najważniejszych niezależnych podcastów w Polsce. Pracował m.in. w RFI w Paryżu i BBC w Londynie, publikował w „Rzeczpospolitej”, „Polityce”, „Tygodniku Powszechnym”, „Newsweeku” i „Przekroju”. Jest autorem książek reporterskich, m.in. „Żar. Oddech Afryki”, „Ziarno i krew. Podróż śladami bliskowschodnich chrześcijan”, „Biało-czerwony. Tajemnica Sat-Okha” oraz „Bauman”. W 2020 roku otrzymał tytuł Dziennikarza Roku w konkursie Grand Press.
Przekład: Piotr Kamiński
Redakcja naukowa przekładu: prof. Anna Cetera-Włodarczyk
Reżyseria: Paweł Ziemilski
Produkcja: Dariusz Rosiak
Zdjęcia: Mateusz Wajda PSC
Montaż: Filip Dziuba
Muzyka: José Manuel Albán-Juárez
Dźwięk: Krzysztof Salawa
Udźwiękowienie: Kris Wawrzak
Korekcja barwna: Magdalena Nizel
Grafika: Marta Kacprzak
Makbet: Krzysztof Stelmaszyk
Lady Makbet: Małgorzata Zajączkowska
Starzec: Andrzej Grabowski
Posłaniec, Zjawa, Malcolm, Seyton, Macduff: Mateusz Rusin
Materiał można oglądać – na YouTube na kanale Dariusza Rosiaka
