Ciało futurystyczne

W spektaklu Nowy wspaniały świat Wrocławskiego Teatru Pantomimy ludzkie ciało zostaje sprowadzone do utylitarnego mechanizmu, który można zupgradować, skomercjalizować i który należy wiecznie udoskonalać. Choć antyutopia Huxleya jest dla twórców zaledwie inspiracją i punktem wyjścia, to w sposób godny podziwu udaje im się uchwycić charakterystycznego dla autora ducha sceptycyzmu wobec ścieżki, którą podąża cywilizacja. Mimo że w dziele reżyserki Anny Obszańskiej mniej jest odniesień ideologicznych, nie sposób zignorować odczucia, że w obliczu sprowadzenia ludzkiej egzystencji do podstawowych potrzeb fizjologicznych, samo ciało staje się przedmiotem polityki i jedynym dostępnym środkiem autowyrazu.

Scenografia spektaklu (Mateusz Jagodziński) przypomina futurystyczny, niezwykle sterylny open space, wypełniony starannie pogrupowanymi stanowiskami pracy inżynierów (czy raczej — jak nazywają ich twórcy — „techno-wizjonerów”). Ich zadaniem jest studiowanie ludzkiego ciała i eksperymentowanie z jego możliwościami. Obiektami badań są oni sami. Oprócz typowej dla dzieł science fiction estetyki (wszechobecna biel, zimne światło itp.), twórcy pożyczają od Huxleya także koncept ciała utylitarnego — idealnie skrojonego pod wykonywaną rolę, niestarzejącego się, utrzymywanego przy minimalnym nakładzie pracy (pożywienie i suplementy przyjmowane w postaci tabletek).

Techno-wizjonerzy, pojawiając się na scenie, przywodzą na myśl postaci z futurystycznej wersji gry The Sims — pozbawieni własnej woli, skupiają się na zleconych im badaniach, nie kwestionując ani na moment ich zasadności, nastawieni na osiągnięcie jak najlepszych rezultatów. Dość szybko widzowie mogą zorientować się, że dla eksperymentów nie został wyznaczony żaden ostateczny cel — granice mogą być przesuwane bez końca, gdyż narzucony koncept doskonałości jest abstrakcyjny i niezdefiniowany.

Jedna z postaci testuje protezę nogi, aby w późniejszej scenie przejść do konstruowania zautomatyzowanego ramienia. Inna poddaje się licznym skanom stanu zdrowia organizmu, lecz ciągle przepisywane są jej coraz to nowsze suplementy i medykamenty. Mężczyzna podpięty do kroplówek w pewnym momencie wymienia sobie organ na nowy model. Jest tam także kobieta, która kompulsywnie dopasowuje na maszynie do szycia swój cielisty kostium, aby lepiej przylegał do ciała. Jest wreszcie też postać testująca możliwości kolektywnej świadomości — nosząca w swoim kostiumie gniazdka, do których mogą się „podpiąć” pozostali techno-wizjonerzy.