To rzadko spotykana okazja, by zajrzeć do prywatnego archiwum Marii i Edmunda Wiercińskich – pary artystów, którzy współtworzyli polski teatr XX wieku, choć dziś ich nazwiska pozostają poza głównym nurtem pamięci. Wystawa ma charakter intymny: pokazuje nie scenę, lecz ludzi stojących za jej duchowym zapleczem.
Prezentowanych jest ponad 50 fotografii z lat 1905–1951, w tym wiele wykonanych przez samego Edmunda Wiercińskiego, pasjonata fotografii. Dzięki uprzejmości rodziny, w tym wnuka reżysera Krzysztofa Smołki, do publiczności trafiają nieznane wcześniej ujęcia ukazujące codzienne życie, relacje i prywatne rytuały artystów. Ekspozycję uzupełniają fotografie pochodzące z zasobów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego.
W centrum wystawy znajdują się listy Marii i Edmunda – dokumenty codzienności, czułości i wzajemnego wsparcia. Ich korespondencja pokazuje, że oboje traktowali teatr jako przestrzeń odpowiedzialności, a nie jedynie zawód. Ta duchowa postawa przenikała ich pracę sceniczną, pedagogiczną i organizacyjną.
Kim byli Wiercińscy?
Maria Wiercińska była aktorką, reżyserką, tancerką, wykładowczynią Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, a po wojnie profesorką warszawskiej PWST. Tworzyła Redutę Osterwy, Estradę Poetycką Teatru Wojska Polskiego w Łodzi, reżyserowała we Wrocławiu i współpracowała z Polskim Radiem. W okupacji organizowała tajne spotkania poetyckie, wierząc, że słowo może być formą oporu. Jako pedagog budowała etos pracy opartej na uczciwości wobec widza i wewnętrznej dyscyplinie.
Edmund Wierciński – aktor, reżyser, inscenizator, współtwórca Reduty, współpracownik Osterwy, Schillera i Korzeniewskiego – należał do najważniejszych twórców powojennego teatru. Jego „Elektra” Jeana Giraudoux z 1946 roku uznawana jest za jedno z kluczowych przedstawień tamtej epoki, stawiające pytania o wolność, wspólnotę i odpowiedzialność artysty.
Wiercińscy reprezentowali teatr wyrastający z myślenia o etyce zawodu i duchowości aktora. Rok Wiercińskich, ogłoszony z okazji 70. rocznicy śmierci Edmunda i 50. rocznicy śmierci Marii, przywraca ich dorobek do współczesnej rozmowy o sensie sztuki.
Dlaczego wystawa o Wiercińskich jest ważna?
• odsłania nieznane dotąd prywatne archiwa
• pokazuje codzienność dwojga twórców, którzy kształtowali myślenie o teatrze jako przestrzeni wspólnoty
• pozwala zobaczyć fundament, z którego wyrastały ich sceniczne idee
• jest jedną z nielicznych prób przywrócenia Wiercińskich współczesnej refleksji teatralnej
Dodatkowe materiały
Portal Teatr dla Wszystkich jest patronem medialnym ROKU WIERCIŃSKICH. Na naszym kanale YouTube dostępny jest film z otwarcia wystawy.