Teatr Zagłębia w Sosnowcu znalazł się w punkcie przełomowym.
fot. Jeremi Astaszow / Teatr Zagłębia Sosnowiec
Z jednej strony – trwa przygotowanie do największej w historii modernizacji i rozbudowy siedziby przy ul. Teatralnej. Z drugiej – instytucja nie rezygnuje z intensywnej działalności w mieście i regionie. Dyrektorka Iwona Woźniak mówi wprost: „To będzie podróż od przestrzeni, która na prawie 130 lat stała się domem sosnowieckiego teatru, do tej nowej, która dopiero powstaje”.
Sezon 2025/2026 staje się „rokiem między scenami” – czasem zawieszenia i ruchu, ale także artystycznej konsekwencji i społecznego zaangażowania.
Statystyki jasno pokazują, że Teatr Zagłębia nie zwalnia. W sezonie 2023/2024 teatr zagrał 244 spektakle, które obejrzało 50 845 widzów. To więcej niż w sezonie poprzednim (22/23), kiedy w 241 przedstawieniach uczestniczyło 48 213 osób.
Średnia frekwencja utrzymuje się na poziomie 80%. Zespół utrzymuje też stały rytm premier – średnio pięć rocznie.
Pod względem finansowym teatr uzyskał w minionym sezonie 1,9 mln zł wpływów – nieco mniej niż rok wcześniej (2,01 mln zł), ale różnica wynikała głównie z mniejszej liczby spektakli wyjazdowych. Najwięcej środków generuje scena główna (1,79 mln zł), podczas gdy spektakle w terenie przyniosły ok. 103 tys. zł.
Co istotne, teatr zachowuje równowagę w repertuarze: w sezonie 23/24 zagrał 123 poranki i 121 spektakli wieczornych. Widownia dzieli się niemal idealnie – 25 178 osób rano i 25 667 wieczorem.
Rozbudowa Teatru Zagłębia to projekt bez precedensu w dziejach tej instytucji. To inwestycja o wartości kilkudziesięciu milionów złotych, współfinansowana ze środków Unii Europejskiej.
W planach znajduje się nie tylko gruntowna przebudowa istniejącej siedziby, ale też powiększenie jej o nowe przestrzenie dla widzów, nowoczesną scenę i zaplecze techniczne. Modernizacja ma zapewnić nie tylko komfort pracy artystów, ale także jeszcze większą różnorodność repertuarową i możliwość organizacji wydarzeń na skalę ogólnopolską.
– „Planujemy zakończyć przeprowadzkę do końca maja przyszłego roku, by od 1 czerwca 2026 przekazać teren budowy wykonawcy” – tłumaczy Wojciech Gabryś, pełnomocnik dyrektorki ds. rozbudowy.
Okres przeprowadzki nie oznacza zawieszenia działalności. Wręcz przeciwnie – teatr przenosi się do różnych przestrzeni w Sosnowcu i okolicach: sali koncertowej Zespołu Szkół Muzycznych, Klubu Kiepury, Banku Sztuki, POK Kazimierz, a także do Dąbrowy Górniczej, Mysłowic i Chorzowa.
To wyjście do publiczności ma znaczenie symboliczne – teatr staje się instytucją w ruchu, która nie czeka na widza, lecz sama wychodzi mu naprzeciw.
Nowy sezon otworzy „Brzydkie kaczątko” (premiera 4 października) w reżyserii Agnieszki Płoszajskiej, muzycznym opracowaniu Jana Stokłosy i dramaturgii Emila Płoszajskiego. To klasyczna baśń Andersena opowiedziana jako historia o inności, która staje się siłą.
Kolejne premiery to:
Zespół Teatru Zagłębia będzie też obecny na ogólnopolskich festiwalach w Gdańsku, Cieszynie, Kielcach i Warszawie.
Szczególne miejsce w programie zajmuje projekt „Głos Kobiety – Teatr, Terapia, Transformacja”, skierowany do matek dzieci z niepełnosprawnościami. To nie będą spektakle o nich – to one same staną się autorkami swoich opowieści.
W procesie twórczym uczestniczki sięgną po monodram, autoportret, malarstwo. Efektem będzie wystawa multimedialna online i sieć nowych więzi wsparcia. – „Chcemy, by kobiety, które tak często pozostają w cieniu, stały się widzialne – na scenie, w sztuce i w społeczeństwie” – podkreśla Iwona Woźniak.
Projekt został dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i realizuje jego cele poprzez włączenie grupy często niewidocznej w życie kulturalne.
Proces poprowadzi zespół: reżyserka, edukatorka teatralna, dramaturżka, artysta-malarz i psychoterapeutka. Efektem będą osobiste dzieła sztuki i monodramy a finałem – multimedialna wystawa online, dostępna dla wszystkich.
Kobiety, które wychowują dzieci z niepełnosprawnościami, często skupiają całą swoją energię na potrzebach innych, zapominając o własnych emocjach i marzeniach. Ten projekt daje im przestrzeń, by mogły bezpiecznie opowiedzieć swoje historie i nazwać to, co do tej pory było przemilczane. W procesie terapeutycznym sztuka staje się lustrem – pozwala zobaczyć siebie, swoje siły i ograniczenia, ale też odzyskać poczucie wpływu na własne życie – podkreśla Barbara Opalska, psychoterapeutka z Zielonego Przylądka, partnera projektu.
Projekt został podzielony na cztery etapy: od warsztatów terapeutyczno-wizualnych, przez pracę twórczą i dokumentację procesu, aż po cyfrową wystawę i spotkanie końcowe. Powstaną m.in. monodramy i prace wizualne, które staną się głosem dotąd niesłyszanym w przestrzeni publicznej. Efekty? Nie tylko wystawa online i autorskie prace 25 kobiet. To także nowa sieć wsparcia, wzmocnione poczucie sprawczości uczestniczek i trwała obecność ich głosu w kulturze regionu.
Program dedykowany jest matkom dzieci z niepełnosprawnościami. Zapisy do projektu przyjmowane są do 15 października pod adresem: https://docs.google.com/forms/d/1TCurQStibCBq4wVYtVAEEuiRwTZWP17keT7lYRJggPQ/edit
„Rok między scenami” to nie tylko praktyczny czas przeprowadzki. Teatr Zagłębia pokazuje, że w momencie transformacji można działać jeszcze intensywniej, wyjść do miasta i dać głos tym, którzy na co dzień są niesłyszalni.
