Płaski świat

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Płaski świat

O „Niebezpiecznych związkach” w reżyserii Przemysława Stippy w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie pisze Patrycja Brzozowska.

Opublikowano: 2026-11-16
fot. Stanisław Loba
Ocena recenzenta/tki: (3/10) – słaby

Przedpremierowy zwiastun lubelskich „Niebezpiecznych związków” obiecywał widowisko zmysłowe, gęste dramaturgicznie i pełne psychologicznego napięcia. Widz wchodzi więc na widownię Teatru Osterwy z oczekiwaniem na emocjonalną karuzelę i bezwzględną grę o ludzkie uczucia. Im bardziej zachęcająco brzmiały jednak te zapowiedzi, tym dotkliwiej uderza płaska, pozbawiona dramaturgicznego ciężaru rzeczywistość przedstawienia.

Reżyser Przemysław Stippa sięgając po klasyczny dramat o manipulacji w kręgach XVIII-wiecznej arystokracji, proponuje teatr, w którym między obietnicą ze zwiastuna a efektem scenicznym zieje przepaść. Zbudować na scenie misterny mechanizm uwodzenia i zemsty, w którym każda scena wynika z poprzedniej? Twórcy spektaklu udowadniają niestety, że nie da się stworzyć wciągającej dramaturgii, gdy brakuje reżyserskiej konsekwencji i scenicznej prawdy.

Centralną osią opowieści jest cyniczny układ między Markizą de Merteuil (Jolanta Rychłowska) a jej wspólnikiem w salonowych intrygach, wicehrabią de Valmontem (Krzysztof Olchawa). Bohaterowie zastawiają pułapki na kolejne ofiary – niewinną Cecylię de Volanges oraz zamężną Madame de Tourvel. Problem w tym, że nie oglądamy fascynującego polowania, lecz serię oderwanych od siebie, statycznych obrazów. W inscenizacji brakuje ciągu przyczynowo-skutkowego. Najdobitniej widać to w wątku Madame de Tourvel: bohaterka ulega Valmontowi i dopuszcza się zdrady nagle oraz przypadkowo, bez jakiegokolwiek wcześniejszego zbudowania napięcia. Przez ten brak psychologicznego uzasadnienia akcja nuży już od pierwszej połowy spektaklu.

Pod warstwą kostiumowego widowiska kryje się bowiem główny grzech tej realizacji: całkowita sztuczność emocjonalna. Zamiast prawdziwych przeżyć obserwujemy aktorów skupionych niemal wyłącznie na poprawnej dykcji. Wypowiadane czysto i wyraźnie słowa zupełnie nie łączą się z mową ciała – aktorzy po prostu stoją i recytują swoje kwestie, przez co ich gra przypomina szkolną akademię.

Czym w istocie jest tu postać wicehrabiego de Valmonta? Jest on charyzmatycznym manipulatorem czy jedynie bezbarwnym figurantem? Choć rola ta została napisana z ogromnym potencjałem – Valmont powinien być jednocześnie przebiegły, zmienny, mściwy, a jednocześnie pełen kochliwego uroku – w wykonaniu Krzysztofa Olchawy staje się postacią zupełnie bez wyrazu. Aktorowi wyraźnie zabrakło warsztatowych narzędzi i scenicznej drapieżności, by udźwignąć siłę tej osobowości, a jego jednostajny styl gry zaważył na odbiorze całego wieczoru. Kiedy brakuje magnetyzmu u głównego rozgrywającego, sypie się cała konstrukcja przedstawienia.

W roli Markizy de Merteuil widać ogromny potencjał Jolanty Rychłowskiej, ale aktorka nie ma przestrzeni, by w pełni się rozwinąć, gdy brakuje jej równorzędnego partnera. Wysoki poziom utrzymują jedynie Magdalena Zabel (Cecylia de Volanges) oraz Jowita Skubis (Madame de Tourvel – mimo nieczytelnego poprowadzenia jej wątku przez reżyserię). W męskiej części obsady wybija się wyłącznie Michał Czyż jako kawaler Danceny, jedyny godny rywal Valmonta – w przeciwieństwie do Oskara Rybaczka (Azolan), którego kreacja pozostaje równie płaska i nijaka jak starania głównego aktora. Można się zastanawiać, czy lekka roszada w obsadzie nie wyszłaby temu spektaklowi na dobre.

Ostatecznie „Niebezpieczne związki” w reżyserii Przemysława Stippy to spektakl, w którym najmocniej wybrzmiewa to, co dzieje się poza aktorstwem. Na prawdziwe uznanie zasługuje warstwa muzyczna skomponowana przez Tomasza Sroczyńskiego – świetnie brzmiące partie Akademickiego Chóru Politechniki Lubelskiej oraz solowe wstawki operowe w wykonaniu Rafała Bartmińskiego nadają całości klasę, której brakuje w dialogach. Z kolei oprawa wizualna – łącząca scenografię i kostiumy Aleksandry Redy, rzeźby Anny Marii Bykowskiej, projekcje Macieja Lisieckiego oraz światło Michała Drozda (chwilami zbyt ostre i agresywne) – jest dopracowana estetycznie, ale pozostaje narzędziem niemal niewykorzystanym.

Patrycja Brzozowska

Teatr im. Juliusza Osterwy

Kategorie:

Cytat Dnia

„Ladies with an attitude/fellows that were in the mood/Don’t just stand there, let’s get to it/Strike a pose, there’s nothing to it/Vogue. Madonna »Vogue«”

Tomasz Domagała o spektaklu „Kraków narodowej sztuce, czyli tryumf miernoty”, reż. Agata Duda-Gracz; domagalasiekultury.pl, 9.11.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL