NST otwiera sezon, proponując nowy sposób odkrywania swojego programu. Przewodnikami po repertuarze zostaną Anka i Wilhelm Sasnalowie, Agnieszka Holland, Anna Dymna, Pat Guzik, Mateusz Kołek i Anna Kosibowicz.
fot. Teatr dla Wszystkich
Pięć ścieżek kuratorskich, wybitni artyści z Polski i Europy, międzynarodowe koprodukcje oraz nowa oprawa wizualna.
Narodowy Stary Teatr proponuje publiczności nowy sposób poruszania się po swoim programie. W sezonie 2026/2027 repertuar można będzie odkrywać poprzez pięć ścieżek kuratorskich:
Każda z nich prowadzi przez inne przedstawienia, wydarzenia i artystyczne języki, a razem układają się w wielowymiarową mapę współczesnego teatru.
Nowy sezon Narodowego Starego Teatru przynosi zmianę w myśleniu o tym, jak publiczność może poznawać program instytucji. Obok tradycyjnego repertuaru, uporządkowanego według tytułów, terminów i scen, pojawia się pięć ścieżek programowych. Nie są one zamkniętymi cyklami. To propozycje różnych dróg przez teatr, pozwalające łączyć spektakle z koncertami, wystawami, warsztatami, debatami, publikacjami i działaniami edukacyjnymi.
To istotna zmiana względem wcześniejszego sposobu prezentowania kolejnych sezonów. Punktem wyjścia nie jest już wyłącznie kalendarz premier ani podział na sceny. Program zostaje uporządkowany także wokół pytań, doświadczeń, zainteresowań i różnych sposobów uczestniczenia w kulturze. Dzięki temu publiczność może wybierać wydarzenia zgodnie z własnymi potrzebami.
Ścieżki nie ustanawiają przy tym sztywnych granic. Niektóre przedstawienia i wydarzenia należą do więcej niż jednej z nich, ponieważ podejmowany temat łączy się w nich z poszukiwaniem nowego języka, szczególnym sposobem budowania doświadczenia widza albo krytyczną pracą z historią. Program można więc poznawać linearnie, podążając jedną trasą lub tworzyć własne połączenia pomiędzy wydarzeniami. Ścieżki są podpowiedzią i zaproszeniem, a nie instrukcją właściwego odbioru teatru.
„Polska: sprawdzam!” skupia przedstawienia i działania podejmujące rozmowę o kraju, w którym żyjemy. To ścieżka poświęcona polskim mitom, społecznym lękom, przemilczeniom, konfliktom pamięci, napięciom klasowym oraz pytaniu o znaczenie wspólnoty. Teatr nie występuje tu w roli instytucji dysponującej gotowymi odpowiedziami. Staje się przestrzenią sprawdzania pojęć, obrazów i narracji, które organizują zbiorową wyobraźnię.
Ambasadorką ścieżki jest Agnieszka Holland, która zwraca uwagę na potrzebę przedstawiania współczesności w całej jej złożoności. „Polska: sprawdzam!” odpowiada na tę potrzebę teatrem politycznie czujnym, ale stroniącym od prostych tez. Sprawdza, co dzisiaj oznacza „my”, z czego budujemy wspólnotę i jakie historie nadal pozostają nieprzedstawione.
Nowe premiery spotykają się w tej ścieżce z przedstawieniami, które już tworzą repertuar Narodowego Starego Teatru. Są wśród nich między innymi „Baśń o wężowym sercu”, „Halka”, „Mała Apokalipsa 20XX”, „Mam coś w głębi nie do przedstawienia. Hamlet”, „nie-boska komedia. Wszystko powiem Bogu!”, „Paw królowej”, „Piramida zwierząt”, „Straszny dwór”, „Triumf woli”, „Wesele”, „Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu” oraz „Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy. Epilog”. Powstaje w ten sposób wielogłosowa opowieść o klasie, transformacji, pamięci, kolonializmie, wolności oraz dziedziczonych sposobach wyobrażania sobie polskości.
„Powidoki historii” to ścieżka dla osób zainteresowanych klasyką, literaturą, biografiami i opowieściami, które wciąż mówią coś ważnego o współczesności. Historia nie jest tu muzealnym eksponatem, lecz żywą emocją, sporem i niedokończoną rozmową. Dawne teksty i wydarzenia zostają ponownie odczytane, zderzone z teraźniejszością i doświadczeniem kolejnych pokoleń.
Ambasadorką „Powidoków historii” jest Anna Dymna, której droga artystyczna pozostaje nierozerwalnie związana ze Starym Teatrem. Ścieżka przypomina, że pamięć instytucji istnieje nie tylko w archiwach, lecz przede wszystkim w spektaklach, przestrzeniach i ludziach, którzy przez lata ją współtworzą.
Szczególne miejsce w programie zajmuje jubileusz trzydziestolecia „Rodzeństwa” Thomasa Bernharda w reżyserii Krystiana Lupy. Spektakl, obecny na Scenie Kameralnej od 1996 roku, jest przejmującym studium rodzinnych rytuałów, niemożności porozumienia i poszukiwania bliskości. Piotr Skiba, Agnieszka Mandat i Małgorzata Hajewska-Krzysztofik od trzech dekad powracają do swoich ról, a upływ czasu staje się częścią przedstawienia. Jubileuszowi będzie towarzyszyć spotkanie z twórcami i twórczyniami, które 31 października 2026 roku poprowadzi Paweł Sztarbowski.
Do ścieżki należą również Krakowski Salon Poezji, w tym spotkanie z udziałem Ralpha Kamińskiego i Ireny Santor, oraz zwiedzanie Starego Teatru. Literatura, muzyka, aktorskie biografie i architektura pozwalają odkrywać historię poprzez głos, obecność i bezpośrednie doświadczenie miejsca.
„Radykalna ciekawość” jest propozycją dla osób gotowych wyjść poza klasyczne wyobrażenie o spektaklu, scenariuszu oraz jednoznacznym podziale na scenę i widownię. Łączy teatr z performansem, sztukami wizualnymi, muzyką, ruchem, dokumentem i nowymi mediami. Radykalność nie oznacza tu wyłącznie prowokacji. Jest gotowością do podejmowania artystycznego ryzyka, kwestionowania przyzwyczajeń i poszukiwania form adekwatnych do zmieniającej się rzeczywistości.
Ambasadorzy ścieżki, Anka i Wilhelm Sasnalowie, wskazują na ciekawość jako warunek artystycznej ewolucji. Pozwala ona pozostawać konsekwentnym w podejmowaniu ryzyka, zarówno w badaniu rzeczywistości i ludzkich emocji, jak i w poszukiwaniu nowych estetyk. „Radykalna ciekawość” proponuje więc teatr, który nie potwierdza tego, co już wiemy, lecz sprawdza, czego jeszcze nie umiemy zobaczyć, nazwać lub sobie wyobrazić.
Ścieżka obejmuje również przedstawienia już obecne w repertuarze, między innymi „Jogę”, „Martwe natury”, „Nieustraszoną miłość Eve Adams”, „Operę za trzy grosze”, „Requiem dla snu”, „Rewizję procesu Jezusa”, „Ziemia jest płaska” i „Wesele”. Łączy je nie jeden temat, lecz sposób pracy: gotowość do eksperymentowania z dokumentem, biografią, obrazem, muzyką, technologią i cielesnością. Program uzupełniają master class Krystiana Lupy, warsztaty dramatopisarskie, cykl „Stwórczynie” oraz spektakl taneczny Nach.
„Przestrzeń doświadczeń” rozszerza pojęcie wizyty w teatrze. Spektakl pozostaje ważnym elementem programu, ale nie jest jedyną możliwą formą spotkania. Obejmuje koncerty, wystawy, słuchowiska, warsztaty, zwiedzanie, działania taneczne w ramach formatu Przestrzeń tańca, spotkania sąsiedzkie i projekty umożliwiające obserwowanie procesu twórczego.
Ambasadorzy ścieżki, Pat Guzik i Mateusz Kołek, proponują spojrzenie na Stary Teatr jak na żywy organizm. Można wejść w niego głębiej, zetknąć się z obrazem, dźwiękiem, ruchem, procesem twórczym i ludźmi, a także poczuć się nie tylko obserwatorem, lecz częścią wspólnego doświadczenia.
Znajdują się w niej między innymi:
Ważną częścią ścieżki są działania pozwalające zajrzeć za kulisy i do miejsc na co dzień niedostępnych, a także poznać teatr poprzez podcast, publikację, warsztat lub spotkanie z osobami, które go tworzą.
„Przestrzeń doświadczeń” wzmacnia również dostępność programu.
W programie zwiedzania przewidziano oprowadzania z audiodeskrypcją, tłumaczeniem na PJM oraz rozwiązaniami przyjaznymi osobom neuroróżnorodnym. Dostępność staje się tutaj częścią artystycznego myślenia o teatrze jako wspólnej przestrzeni, a nie wyłącznie dodatkowym udogodnieniem.
Oprócz tego Narodowy Stary Teatr jako pierwszy w Krakowie wprowadza bilety łączone, które pozwolą rozpocząć teatralny wieczór przy stole. We współpracy z restauracjami HAUST i Słońce przygotuje specjalne menu z wine pairingiem lub autorską propozycją bezalkoholową. Bliskość scen pozwoli bez pośpiechu przejść od kulinarnego doświadczenia na widownię i odkryć teatr wszystkimi zmysłami.
„Rodzina w teatrze” odpowiada na potrzeby rodziców, opiekunów i dzieci, które chcą wspólnie uczestniczyć w kulturze. To propozycja pozwalająca myśleć o teatrze nie tylko jako o miejscu prezentowania przedstawień, lecz także jako o bezpiecznej przestrzeni pierwszych zachwytów, ważnych pytań, spotkania z emocjami i budowania rodzinnych doświadczeń. W ramach ścieżki można obejrzeć spektakl, posłuchać literatury, zatańczyć, zajrzeć do MICET-u oraz uczestniczyć w warsztatach.
Matronat nad „Rodziną w teatrze” objęła twórczyni internetowa Anna Kosibowicz, autorka przewodnika „Kraków z Dzieckiem”, jednego z najbardziej opiniotwórczych i zaufanych kanałów parentingowych w Krakowie. Od lat pomaga rodzicom odkrywać wartościowe miejsca, wydarzenia, atrakcje i inicjatywy dla dzieci, realnie wpływając na decyzje spędzania czasu wolnego przez krakowskie rodziny.
Ważną częścią ścieżki jest program również noszący nazwę „Rodzina w teatrze”, stworzony z myślą o dorosłych, którzy chcą obejrzeć przedstawienie, ale w tym czasie potrzebują opieki dla dziecka. Rodzice i opiekunowie uczestniczą w spektaklu, podczas gdy dzieci w wieku od pięciu do dziewięciu lat biorą udział w warsztatach teatralnych, ruchowych i plastycznych prowadzonych przez edukatorów i artystów. Każdy może spędzić czas w teatrze na swój sposób, pozostając częścią tego samego wydarzenia.
Rozwiązanie to pokazuje praktyczny wymiar zmiany w myśleniu o publiczności. Teatr nie zakłada już, że wszyscy widzowie mogą uczestniczyć w kulturze na tych samych zasadach. Rozpoznaje bariery organizacyjne związane z opieką nad dziećmi i proponuje model, w którym potrzeby dorosłych oraz najmłodszych nie konkurują ze sobą. Rodzinność nie jest tu wyłącznie tematem przedstawienia, lecz zasadą organizowania wizyty w instytucji.
Pierwsze spotkanie dziecka z teatrem nie musi jednak oznaczać udziału w pełnowymiarowym przedstawieniu.
Jeszcze inny charakter ma
„Rodzina w teatrze” poszerza definicję publiczności i przypomina, że relacja z instytucją kultury może rozpoczynać się bardzo wcześnie. Nie chodzi przy tym o tworzenie uproszczonego programu dla dzieci, lecz o budowanie miejsca, w którym najmłodsi są traktowani poważnie, a potrzeby rodzin zostają uwzględnione zarówno w repertuarze, jak i w organizacji wydarzeń. Teatr staje się przestrzenią bliskości i wspólnie spędzanego czasu, ale także miejscem, w którym dzieci oraz dorośli mogą doświadczać tych samych historii na różne sposoby.
Pięć ścieżek pokazuje Narodowy Stary Teatr jako instytucję, w której różne sposoby uczestnictwa są tak samo ważne. Można przyjść na przedstawienie podejmujące rozmowę o Polsce, przyjrzeć się temu, jak historia pozostawia ślady we współczesności, wybrać wydarzenie przekraczające granice tradycyjnego teatru, wziąć udział w warsztacie lub koncercie albo spędzić czas w teatrze razem z dzieckiem. Można także podążać za jednym tematem i obserwować, jak zmienia się on w zależności od języka, medium i artystycznej perspektywy.
W sezonie 2026/2027 Narodowy Stary Teatr rozwija współpracę międzynarodową i wzmacnia swoją obecność w europejskim obiegu teatralnym. Spektakl Juliena Gosselina powstanie w koprodukcji z Odéon–Théâtre de l’Europe, jednym z czterech francuskich teatrów narodowych oraz Nowym Teatrem w Warszawie. Gosselin od 2024 roku jest dyrektorem artystycznym paryskiej instytucji.
Premiera spektaklu Gosselina oraz realizacja Philippe’a Quesne’a odbędą się w ramach sezonu Polska–Francja / Francja–Polska, zaplanowanego równolegle w obu krajach od lutego do października 2027 roku. Kluczowymi partnerami projektów są Instytut Francuski i Instytut Adama Mickiewicza.
Jesienią przedstawienia Starego Teatru zostaną zaprezentowane także za granicą. „Pewnego długiego dnia” pojedzie do Kluż-Napoki w Rumunii, a „Nieustraszona miłość Eve Adams” do Paryża. Teatr prowadzi również rozmowy dotyczące kolejnych zagranicznych prezentacji wiosną 2027 roku.
Międzynarodowy wymiar programu wzmacnia członkostwo Starego Teatru w prestiżowej sieci MITOS21, do której instytucja została przyjęta w kwietniu 2026 roku. Sieć zrzesza najbardziej rozpoznawalne i wpływowe teatry europejskie, między innymi Comédie de Genève, Odéon–Théâtre de l’Europe, sztokholmski Dramaten i wiedeński Burgtheater. Współpraca ta otwiera przestrzeń dla wymiany artystycznej, międzynarodowych koprodukcji i obecności polskiego teatru na najważniejszych scenach Europy.
Ubiegły sezon teatralny opiewał w liczne nagrody i wyróżnienia – każda z premier mogła poszczycić się miejscem w prestiżowych rankingach teatralnych. Nagrody oraz obecność na festiwalach w kraju i za granicą potwierdzają, że spektakle Narodowego Starego Teatru pozostają ważną częścią współczesnego obiegu teatralnego, docierając do nowej publiczności i włączając się w najistotniejsze rozmowy artystyczne.
Zespół aktorski „Scen z życia małżeńskiego” w reżyserii Katarzyny Minkowskiej otrzymał 15. Nagrodę Teatralną im. Stanisława Wyspiańskiego. Uhonorowani zostali Natalia Kaja Chmielewska, Anna Radwan, Magda Grąziowska, Ewa Kaim, Michał Majnicz, Juliusz Chrząstowski, Szymon Czacki i Łukasz Szczepanowski.
Spektakl został również doceniony podczas 66. Kaliskich Spotkań Teatralnych. Grand Prix festiwalu otrzymał Juliusz Chrząstowski za rolę Johana, a Nagrodę Aktorską Anna Radwan za rolę Marienne. Całą obsadę uhonorowano Specjalną Nagrodą Honorową za Aktorską Pracę Zespołową, natomiast Katarzyna Minkowska otrzymała Nagrodę im. Macieja Prusa dla najlepszej osoby reżyserskiej za pracę z zespołem aktorskim. Przedstawienie znalazło się ponadto w programie festiwalu Boska Komedia, a w czerwcu 2026 roku zostało pokazane podczas jubileuszowej, 30. edycji Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Kontakt. Sama reżyserka otrzymała za spektakl prestiżowy nagrodę Paszport „Polityki”.
Nagrodę aktorską podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Boska Komedia 2025 otrzymał także Grzegorz Mielczarek za rolę w spektaklu „Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu” w reżyserii Jakuba Skrzywanka. Jury doceniło jego wirtuozerską, pełną niuansów kreację cynicznego manipulatora, bezwzględnie oddziałującego na emocje publiczności. Spektakl został znakomicie przyjęty przez publiczność Thalia Theater w Hamburgu.
„Piramida zwierząt” w reżyserii Michała Borczucha otrzymała Markę Radia Kraków i znalazła się w finale 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, w którym nagrodę aktorską zdobyła Małgorzata Zawadzka, znalazła się także w prestiżowym przeglądzie Warszawskich Spotkań Teatralnych. Sam Michał Borczuch został uhonorowany Nagrodą Specjalną im. Stanisława Wyspiańskiego za realizację „Piramidy zwierząt” w Narodowym Starym Teatrze oraz „Ulissesa” w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.
„Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy. Epilog” Piotra Domalewskiego dotarło do półfinału Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej i finału 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, przynosząc nagrodę aktorską Dorocie Pomykale. Nagrody i festiwalowe prezentacje potwierdzają, że przedstawienia Narodowego Starego Teatru funkcjonują nie tylko w repertuarze macierzystej sceny, lecz także w ogólnopolskim obiegu teatralnym, docierając do nowej publiczności i włączając się w najważniejsze rozmowy o współczesnym teatrze.
„Straszny dwór” w reżyserii Anny Obszańskiej został wyróżniony w zestawieniu „Najlepsi 2024/2025” miesięcznika „Teatr”: za najlepszą reżyserię i choreografię dla Anny Obszańskiej, scenografię Jana Baszaka oraz kostiumy Mateusza Jagodzińskiego. Spektakl zaprezentowano także podczas 12. Festiwalu Wybrzeże Sztuki w Gdańsku, a w 2026 roku znalazł się w programie 46. Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu.
Zmianom programowym będzie towarzyszyć nowa odsłona komunikacji wizualnej Narodowego Starego Teatru. Powstającą stronę internetową instytucji projektuje Admind, globalna agencja brandingowa i komunikacyjna, łącząca strategię, projektowanie oraz technologię. Nowy serwis ma ułatwić publiczności poruszanie się po rozbudowanym programie teatru, w tym odkrywanie repertuaru poprzez pięć ścieżek programowych.
Autorką plakatów na cały sezon 2026/2027 jest Martyna Pazera, graficzka i plakacistka, autorka wielokrotnie nagradzanych plakatów społecznych i kulturalnych, której prace prezentowano na najważniejszych międzynarodowych biennale plakatu – od Warszawy, przez Armenię i Boliwię, po Stany Zjednoczone i Ekwador. W ubiegłym roku została laureatką Brązowego Medalu 29. Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie za plakat „Quo Vadis?”.
Tworzona przez nią seria nada sezonowi spójną, autorską oprawę i stanie się wizualnym komentarzem do kolejnych premier oraz wydarzeń.
Nowa strona internetowa i całoroczny cykl plakatów dopełniają zmianę sposobu opowiadania o programie Starego Teatru. Repertuar zyskuje nie tylko nową strukturę, lecz także czytelny język komunikacji i wyrazistą tożsamość wizualną.
W sezonie 2026/2027 Narodowy Stary Teatr rozwija współpracę z Teatrem Telewizji, poszerzając zasięg swoich przedstawień i procesów twórczych. Telewizyjnej adaptacji doczekają się „Sceny z życia” według Małgorzaty Maciejewskiej w reżyserii Katarzyny Minkowskiej, z udziałem między innymi Anny Radwan, Ewy Kaim, Juliusza Chrząstowskiego i Michała Majnicza. W programie znajdzie się również „Deklaracja praw człowieka i obywatela” Jana Czaplińskiego w reżyserii Jakuba Skrzywanka, podejmująca pytania o przemoc instytucjonalną, odpowiedzialność i równość wobec prawa. Nowy model współpracy wyznacza z kolei „Aborcja i demokracja” według książki Marcina Kościelniaka, ze scenariuszem Igi Gańczarczyk i w reżyserii Remigiusza Brzyka. Stary Teatr wspiera proces przygotowawczy produkcji, która po premierze telewizyjnej będzie mogła funkcjonować także jako spektakl żywego planu. Partnerstwo łączy więc skalę i dostępność telewizji z potencjałem teatru repertuarowego, umożliwiając ważnym współczesnym tematom dotarcie do szerokiej publiczności, a następnie powrót na scenę.
Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej
