W czwartek, 23 lipca, w Centrum Kulturalnym w Przemyślu zainaugurowano kolejną edycję Teatraliów Kresowych. Wieczór otworzył spektakl muzyczny „Na Wileńskiej Ulicy” w wykonaniu Polskiego Teatru Studio w Wilnie i w reżyserii Lili Kiejzik.
fot. Rafał Kureczka
Przedstawienie okazało się sentymentalną podróżą do przedwojennego Wilna – miasta, w którym przez stulecia przenikały się języki, kultury i tradycje.
Spektakl powstał z inicjatywy Lili Kiejzik, wieloletniej kierowniczki Polskiego Teatru Studio w Wilnie, która od lat konsekwentnie przypomina o wielokulturowym dziedzictwie dawnej stolicy Wileńszczyzny. Punktem wyjścia stała się pamięć o mieście sprzed II wojny światowej – czasie, gdy Wilno należało do najważniejszych ośrodków polskiego życia teatralnego, a legendarny Teatr na Pohulance był jedną z najważniejszych scen artystycznych II Rzeczypospolitej.
Twórcy zbudowali sceniczną opowieść z poezji, muzyki i wspomnień. Na scenariusz złożyły się wiersze Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego napisane podczas jego pobytu w Wilnie, utwory Edwarda Hulewicza oraz popularne piosenki z lat trzydziestych i czterdziestych XX wieku. Publiczność usłyszała nie tylko utwory wykonywane po polsku, ale również w językach, które przez lata współtworzyły kulturowy pejzaż miasta – litewskim, rosyjskim i jidysz. Dzięki temu muzyczna narracja prowadziła widzów ulicami dawnego Wilna, przywołując jego atmosferę, codzienność i wielonarodowy charakter.
Liryczny i pełen nostalgii nastrój przedstawienia podkreślały archiwalne czarno-białe fotografie, ukazujące Wilno sprzed wojny. Tworzyły one sugestywne tło dla opowieści o świecie, którego już nie ma, lecz który nadal pozostaje obecny w pamięci mieszkańców, literaturze i muzyce. Spektakl przypominał o mieście, w którym przez wieki spotykały się różne religie, tradycje i kultury, a poezja oraz muzyka tworzyły wielowymiarowy portret miejsca zajmującego szczególne miejsce w historii polskiej kultury.
Przedstawienie było również okazją do przypomnienia sylwetki Lili Kiejzik – reżyserki, aktorki i jednej z najważniejszych postaci polskiego życia teatralnego na Litwie. Od dziesięcioleci związana z Polskim Teatrem Studio w Wilnie, konsekwentnie pielęgnuje polskie dziedzictwo teatralne poza granicami kraju. W swojej twórczości często sięga do historii, pamięci i wielokulturowej tradycji Wilna, łącząc teatr z muzyką oraz poezją. Wspólnie z zespołem artystów, a także swoim synem Edwardem Kiejzikiem, stworzyła rozpoznawalny styl teatru, którego fundamentami pozostają wspólnota, pamięć i troska o zachowanie polskiej kultury na Wileńszczyźnie. Za swoją działalność została uhonorowana w 2026 roku Nagrodą Środowisk Polonijnych, nazywaną „polonijnym Oscarem” w dziedzinie teatru, a wcześniej – w 2023 roku – otrzymała Honorowe Odznaczenie „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Gloria Artis.
Na scenie wystąpili Justyna Stankiewicz (Justina Stankevič), Sebastjan Kazakowskis i Tomasz Sokołowski, którzy wykonali warstwę muzyczną przedstawienia. Teksty poetyckie prezentowali Edward Kiejzik oraz Marek Pszczołowski, natomiast oprawę muzyczną stworzyli Edgar Sabilo przy fortepianie oraz Daniel Gancewsk
i na skrzypcach. Dzięki ich interpretacjom spektakl stał się nie tylko teatralnym wspomnieniem dawnego Wilna, ale również poruszającą opowieścią o pamięci, tożsamości i znaczeniu wspólnego dziedzictwa kulturowego.
Centrum Kulturalne w Przemyślu
Fot. Rafał Kureczka
