Malta Festival zaprosi do Warszawy na wyjątkowy projekt o sztuce, współpracy i teatrze – już od 18 września.
fot. Olivier Saillard 2024 Ruediger Glatz - archiwum Malta Festiwal
Jesienią Malta Festival po raz kolejny zaprosi publiczność na wydarzenie wykraczające poza tradycyjne granice teatru, filmu i sztuk wizualnych. Od 18 września 2026 roku do 17 stycznia 2027 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65 w Warszawie prezentowana będzie wystawa „Tilda Swinton – Ongoing” – jeden z najciekawszych międzynarodowych projektów wystawienniczych ostatnich lat. Po sukcesie w Eye Filmmuseum w Amsterdamie oraz Onassis Ready w Atenach ekspozycja po raz pierwszy trafi do Polski.
Dla Malta Festival będzie to kolejny rozdział współpracy z wybitną szkocką aktorką, performerką i artystką. W 2025 roku podczas festiwalu w Poznaniu publiczność mogła zobaczyć przygotowany wspólnie z Olivierem Saillardem performans „Embodying Pasolini”, poświęcony twórczości włoskiego reżysera i poety Piera Paola Pasoliniego. Warszawska prezentacja „Ongoing” rozwija tamten dialog, pokazując Tildę Swinton nie tylko jako jedną z najwybitniejszych aktorek współczesnego kina, ale przede wszystkim jako artystkę funkcjonującą na styku filmu, teatru, performansu i sztuk wizualnych.
Choć nazwisko Tildy Swinton kojarzy się przede wszystkim z kinem, początki jej artystycznej drogi związane były właśnie z teatrem. Po ukończeniu studiów z zakresu nauk społecznych i politycznych na Uniwersytecie Cambridge przez krótki czas występowała w legendarnym Royal Shakespeare Company. Przełomowym momentem okazało się spotkanie z Derekiem Jarmanem, które skierowało ją w stronę kina autorskiego. Od ponad czterdziestu lat Swinton pozostaje jedną z najbardziej charakterystycznych postaci światowej kultury, współpracując z twórcami reprezentującymi bardzo różne estetyki – od Wesa Andersona i Sally Potter, przez Jima Jarmuscha i Lynne Ramsay, po Pedro Almodóvara, Joannę Hogg czy Lukę Guadagnina. Jest laureatką Oscara, nagrody BAFTA i wielu innych prestiżowych wyróżnień filmowych.
Organizatorzy podkreślają jednak, że „Ongoing” nie jest ani klasyczną retrospektywą, ani biograficzną opowieścią o karierze artystki. Wystawa świadomie odchodzi od chronologicznego przedstawiania kolejnych filmów i sukcesów zawodowych. Punktem wyjścia staje się przekonanie, że sztuka nigdy nie powstaje w izolacji. Każdy film, spektakl, performans czy projekt artystyczny rodzi się ze spotkań, rozmów, wspólnej pracy i wzajemnego zaufania.
Tytuł wystawy nie jest przypadkowy. „Ongoing” oznacza proces, który trwa i nie kończy się wraz z premierą filmu czy zamknięciem ekspozycji. Twórczość – jak sugeruje projekt – pozostaje nieustannie otwartym procesem rozwijającym się dzięki kolejnym spotkaniom, współpracy i wymianie doświadczeń.
– Nigdy nie chciałam tworzyć retrospektywy. Interesuje mnie proces, który wciąż trwa. „Ongoing” to próba ukazania twórczych relacji, które kształtowały – i nadal kształtują – moje życie od ponad 40 lat: rozmów, przyjaźni i wspólnych działań, z których rodzą się filmy i projekty. Dlatego szczególnie cieszę się, że wystawa trafia do Polski – kraju o niezwykłej historii kina i twórczej odwagi, którego kultura od pokoleń inspiruje artystów na całym świecie. Mam nadzieję, że także tutaj „Ongoing” stanie się punktem wyjścia do kolejnych rozmów i nowych spotkań, zachęcając początkujących artystów do uświadomienia sobie, że siła tworzenia wyrastającego z przyjacielskiej wspólnoty jest czymś, czego nigdy nie powinniśmy porzucać ani przestać się nią karmić – mówi Tilda Swinton.
Choć Swinton pozostaje centralną postacią wystawy, jej głównymi bohaterami są również artyści, z którymi przez lata współtworzyła filmy, performanse i projekty artystyczne. Wśród nich znaleźli się Pedro Almodóvar, Luca Guadagnino, Joanna Hogg, Derek Jarman, Jim Jarmusch, Olivier Saillard, Tim Walker, Sandro Kopp oraz Apichatpong Weerasethakul. Każdy z nich współtworzy ekspozycję własnym językiem artystycznym, pokazując, że twórczość jest zawsze efektem dialogu, wzajemnych inspiracji i wieloletnich relacji.
Na wystawie prezentowane będą filmy, fotografie, instalacje, obiekty, materiały archiwalne oraz prace przygotowane specjalnie z myślą o projekcie. Zwiedzający zobaczą między innymi nową instalację „Flat 19” autorstwa Joanny Hogg, filmową realizację „Phantoms” Apichatponga Weerasethakula, projekt „Camaraderie” Luki Guadagnina, modową instalację „A Biographical Wardrobe” Oliviera Saillarda oraz obszerną prezentację poświęconą legendarnemu performansowi „The Maybe”, uznawanemu za jedno z najważniejszych przedsięwzięć w dorobku Tildy Swinton.
Twórcy wystawy podkreślają, że najważniejszym tematem projektu pozostają wspólnotowość, przyjaźń, pamięć, troska, twórcza niezależność i kobieca perspektywa. Są to wartości, które od wielu lat znajdują odzwierciedlenie również w programie Malta Festival, konsekwentnie prezentującego projekty przekraczające granice poszczególnych dyscyplin artystycznych.
– Są projekty, które wykraczają poza granice jednej dyscypliny i jednego miejsca. „Tilda Swinton – Ongoing” jest właśnie takim przedsięwzięciem. Opowiada o współpracy jako najcenniejszej wartości zarówno w sztuce, jak i w życiu – o relacjach, które z czasem stają się źródłem odwagi, wyobraźni i nowych idei. To wartości szczególnie bliskie Malta Festival. Jestem dumna, że po Amsterdamie i Atenach możemy zaprosić polską publiczność do doświadczenia tej niezwykłej opowieści w Warszawie i dołączyć do międzynarodowej podróży jednego z najważniejszych projektów wystawienniczych ostatnich lat – podkreśla Dominika Kulczyk, mecenaska Malta Festival.
Warszawska odsłona będzie różnić się od wcześniejszych prezentacji również pod względem architektonicznym. W Amsterdamie i Atenach wystawa powstała w istniejących przestrzeniach muzealnych. W Warszawie zostanie zaprezentowana w całkowicie nowym otoczeniu – w postindustrialnych wnętrzach Instytutu Przemysłów Kreatywnych, mieszczącego się w dawnej drukarni Polskiej Agencji Prasowej przy ul. Mińskiej 65. To pierwsze przedsięwzięcie tej skali realizowane w tym miejscu.
Za adaptację ekspozycji odpowiada wielokrotnie nagradzany architekt Maciej Siuda, który przygotował nową koncepcję przestrzenną obejmującą około tysiąca metrów kwadratowych surowych, poprzemysłowych wnętrz. Organizatorzy podkreślają, że charakter budynku stanie się integralnym elementem narracji wystawy, nadając jej odmienny wymiar niż wcześniejsze odsłony prezentowane w Amsterdamie i Atenach.
„Tilda Swinton – Ongoing” należy do nielicznych na świecie tak rozbudowanych projektów poświęconych jednej performerce i artystce filmowej. Zamiast budować opowieść wokół indywidualnej kariery, twórcy proponują spojrzenie na sztukę jako efekt wieloletnich relacji, współautorstwa i twórczego dialogu. W centrum zainteresowania znajduje się nie gotowe dzieło, lecz sam proces jego powstawania – proces, który nieustannie trwa i otwiera kolejne możliwości współpracy.
Organizatorem wystawy jest Malta Festival, jeden z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych festiwali kulturalnych w Polsce, od ponad 35 lat prezentujący najciekawsze zjawiska współczesnego teatru, tańca, muzyki, filmu i sztuk performatywnych oraz zapraszający do współpracy najwybitniejszych artystów z całego świata.
Wystawę „Tilda Swinton – Ongoing” będzie można oglądać od 18 września 2026 roku do 17 stycznia 2027 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65 w Warszawie. To będzie pierwsza prezentacja tego międzynarodowego projektu w Polsce i zarazem jedno z najważniejszych wydarzeń tegorocznej jesieni na styku teatru, performansu, filmu i sztuk wizualnych.
