Opowiedzieć Gdynię

„Gdynia. Fordewind” w reż. Darii Kopiec (adaptacja Artura Pałygi) to pierwsza pełnoobsadowa propozycja nowej dyrekcji Teatru Miejskiego w Gdyni, wpisująca się w huczne obchody 100. urodzin miasta z morza. Zamysł, aby zaadaptować na scenie niedawno wydany reportaż Aleksandry Boćkowskiej „Gdynia. Pierwsza w Polsce” (wyd. Czarne), wydaje się godny pochwały. I choć twórcy, z wrodzoną sobie fantazją i poezją, snują kolażową opowieść o najszczęśliwszym mieście w Polsce, w realizacji brakuje konsekwentnie zbudowanego scenariusza, który zgłębiłby niezwykłą historię gdyńskiego fenomenu.

W książce Boćkowskiej wspomnienia mieszkańców Gdyni mieszają się z XX-wieczną historią, anegdoty wtórują próbie socjologicznej analizy miejskich mitów, a sentymenty i tęsknoty przeplatają się z reporterskim wyłapywaniem przez autorkę lokalnych napięć i miejskich bolączek. Gdynia kiedyś – nowoczesny projekt, miasto marzenie, powstające szybko i chaotycznie; dziś – mekka dla turystów, miejsce, w którym chce się żyć i zakładać rodzinę, miasto, w którym trzeba się zakochać. To także codzienne korki i zapchane trolejbusy, zapach portu i ryb oraz drogie apartamentowce. To splot historii tych, którzy tu przyjechali, i tych, którzy musieli wyjechać. To także książka o podejmowaniu decyzji, o poszukiwaniu szczęścia i innego powietrza, próba przyjrzenia się legendzie i prawdzie bez idealizowania.

Daria Kopiec i Artur Pałyga – twórcy niezwykle doświadczeni, charakterystyczni i niepodrabialni w swoich projektach literackich i teatralnych – postanowili nie ryzykować i nie wypływać na otwarty ocean pomysłów i tropów. Ich opowieść, inspirowana rewiowym, nieco musicalowym klimatem, od początku wprowadza dwójkę narratorów: wątpiącego reżysera przygotowującego spektakl o Gdyni oraz autorkę zbierającą materiały do publikacji książkowej, której bohaterką staje się miasto. Ich pierwsze spotkanie na plaży, przy świetle księżyca – tajemnicze, niejednoznaczne, filmowe – staje się obietnicą jakiejś przygody. Ten melodramatyczny trop, choć rozprasza się w gąszczu scen i licznych epizodów, od początku buduje napięcie, przede wszystkim za sprawą świetnego Piotra Michalskiego. Przyjezdna warszawianka (Marta Kadłub), która odkrywa miasto, i ten, który pokazuje jej jego zakamarki – nieco dekadencki, ale ambitny artysta wizjoner.

Twórcy znaleźli w tej historii miejsce na muzykę, która miała stać się osobnym bohaterem opowieści o mieście. I choć z dowcipem i dystansem deklarują wprost, że amerykańskim produktem rodem z West Endu nie są i nie będą, próby wtłaczania w narrację mocno przeciętnych songów nie tylko niepotrzebnie wydłużają spektakl, ale również odbierają mu dynamikę, wprowadzając konsternację na widowni. Podobnie nie do końca działają wszelkie nadpisywane ponad książkę poetyckie zagłębienia we wnętrza bohaterów, na siłę doszukujące się w nich uniwersalnych mądrości i refleksji.