Opera Śląska przypomina ważne dzieła Verdiego

125 lat temu, 27 stycznia 1901 roku, w Mediolanie zmarł Giuseppe Verdi – kompozytor, którego twórczość na zawsze odmieniła oblicze opery. Jego dzieła do dziś stanowią postawę repertuaru teatrów muzycznych na całym świecie. W rocznicę śmierci włoskiego mistrza Opera Śląska przypomina, że muzyka Verdiego nie traci na sile wyrazu i wciąż porusza publiczność, stając się żywym świadectwem geniuszu kompozytora.

Giuseppe Verdi urodził się 10 października 1813 roku w Le Roncole niedaleko Parmy. Pochodził z rodziny kupieckiej, jednak już od najmłodszych lat zdradzał niezwykły talent muzyczny. Po nauce gry na organach i studiach w Mediolanie rozpoczął drogę twórcy, której początki okazały się trudne. Dopiero w latach 40. XIX wieku Verdi stworzył opery, które przyniosły mu międzynarodowy rozgłos: „Nabucco”, „Rigoletto”, „Trubadura” i „Traviatę”. To właśnie w nich zarysowała się charakterystyczna dla niego synteza dramatycznego napięcia i melodyjnego piękna, łącząca emocje jednostki z szerszym kontekstem społecznym.

Był nie tylko artystą, lecz także człowiekiem zaangażowanym w sprawy swojego kraju – zwolennikiem zjednoczenia Włoch i posłem pierwszego parlamentu narodowego w 1861 roku. Jego muzyka stała się symbolem włoskiego ducha i wolności, a nazwisko Verdiego – akronimem patriotycznego hasła Viva Vittorio Emanuele Re D’Italia – zyskało wymiar polityczny.

W dorobku Verdiego znalazły się zarówno monumentalne opery historyczne, jak i głęboko humanistyczne dramaty psychologiczne. W jego muzyce pobrzmiewają tematy miłości, poświęcenia i władzy, splecione z pytaniami o sens losu i wolności człowieka. Do dziś Verdi pozostaje jednym z najczęściej wykonywanych kompozytorów operowych w historii.

Verdi w Operze Śląskiej

Twórczość Verdiego od samego początku działalności Opery Śląskiej pozostaje fundamentem jej repertuaru. W styczniu odbyły się spektakle „Balu maskowego” (premiera z roku 2023) – opowieści o zdradzonej przyjaźni i tragicznej miłości – inspirowanej zamachem na króla Szwecji Gustawa III. Dzieło łączące wątki sensacyjne i romantyczne, stawia pytania o wolną wolę, lojalność i nieuchronność losu. W lutym i marcu bytomski teatr będzie prezentował dwa inne arcydzieła włoskiego mistrza: „Aidę” i „Luizę Miller”.

„Luiza Miller”, oparta na dramacie Friedricha Schillera „Intryga i miłość”, to pełna napięcia historia uczucia wystawionego na próbę przez społeczne konwenanse i manipulację. Polska prapremiera tego dzieła miała miejsce w Operze Śląskiej w 2024 roku, a wydarzenie zapisało się jako jedno z najważniejszych w sezonie jubileuszowym. Entuzjastyczne przyjęcie przez publiczność i krytykę oraz sukces podczas XXXI Bydgoskiego Festiwalu Operowego – jednego z najważniejszych wydarzeń operowych w Polsce – potwierdziły jego wyjątkowość. Produkcja powstała w ramach międzynarodowej współpracy z Operą Grand Avignon, Operą de Tours i Teatro di Como. W bytomskiej inscenizacji dramat osobisty bohaterów podkreślają dramatyczne arie i emocjonalne duety – esencja stylu Verdiego. W roli tytułowej wystąpią:  Cristina Gianelli i Anna Wiśniewska-Schoppa, którym jako Rudolf partnerować będą Łukasz Załęski oraz Sang-Jun Lee. Partie Millera powierzono Stanislavowi Kuflyukowi i Adamowi Woźniakowi, a w roli Waltera wystąpią Aleksander Teliga i Grzegorz Szostak. Spektakle odbędą się 20, 21 i 22 lutego.

Z kolei „Aida”, skomponowana w 1871 roku z okazji otwarcia Kanału Sueskiego, to monumentalna opowieść o miłości i lojalności, rozgrywająca się w starożytnym Egipcie. Miłość tytułowej bohaterki – etiopskiej niewolnicy – i egipskiego dowódcy Radamesa rozdziera konflikt obowiązku wobec ojczyzny i uczuć wobec ukochanej. Inscenizacja Opery Śląskiej, w wyjątkowej obsadzie, zachowuje rozmach i duchowe piękno tej ponadczasowej historii. Spektakl otworzył 81. sezon artystyczny teatru, stając się wydarzeniem sezonu. W tytułowej roli wystąpią Katarzyna Mackiewicz i Anna Wiśniewska-Schoppa, w roli Amneris publiczność będzie mogła zobaczyć Annę Borucką i Monikę Ledzion, natomiast w partii Radamesa – Arnolda Rutkowskiego i Matheusa Pompeu. Postać Amonastra będą kreowali Andrzej Dobber oraz Adam Woźniak, nadając jej dramatycznej głębi i wokalnej siły. Spektakle odbędą się: 26, 27 i 28 lutego oraz 1 marca.

Pisząc o Verdim w Bytomiu, nie sposób nie wspomnieć o „Nabucco” – dziele, które zajmuje w historii Opery Śląskiej miejsce szczególne. To właśnie bytomscy artyści jako pierwsi w Polsce przywrócili tę operę do repertuaru, a jej premiera w 1983 roku zapisała się w dziejach teatru jako jedno z najważniejszych wydarzeń artystycznych. Od tamtego czasu „Nabucco” przez lata nie schodziło z afisza, stając się symbolem wierności tradycji włoskiego mistrza. Oparta na biblijnych przekazach opowieść o losach narodu żydowskiego w niewoli babilońskiej – z niezapomnianym chórem „Va, pensiero” – to dzieło, które przyniosło Verdiemu sławę i otworzyło mu drogę do światowej kariery. Monumentalne sceny zbiorowe, dramatyczne napięcie i melodyjna ekspresja sprawiają, że opera ta pozostaje jednym z najczęściej wykonywanych tytułów w historii gatunku. W Operze Śląskiej „Nabucco” po raz pierwszy zaprezentowano w 1983 roku, a w 2007 roku zrealizowano jego nową, niezwykle efektowną inscenizację w reżyserii Laco Adamika – spektakl, który do dziś uznawany jest za klasykę bytomskiej sceny i obowiązkową pozycję dla każdego miłośnika opery.

Wśród najnowszych realizacji Verdiego na deskach Opery Śląskiej warto przypomnieć również „Moc przeznaczenia” (premiera w 2017 roku) oraz „Don Carlosa” (2011). „Moc przeznaczenia”, przywrócona po 56 latach od pierwszego wystawienia, zachwyciła monumentalnością formy i głębią przesłania – to wielka opowieść o miłości i wojnie, o przyjaźni i wierze, o nieuchronności losu i sile ludzkiego ducha. Z kolei „Don Carlos”, dzieło pełne dramatycznych zwrotów i politycznych intryg, pokazało, jak uniwersalne pozostają tematy podejmowane przez Verdiego – artysty, który jak nikt inny potrafił połączyć emocje człowieka z wielką historią.

Przypominając dorobek Giuseppe Verdiego, Opera Śląska oddaje hołd artyście, który w muzyce zawarł pełnię ludzkich emocji – od miłości po rozpacz, od wzniosłości po tragedię. Jego dzieła, mimo upływu 125 lat od śmierci kompozytora, wciąż brzmią z tą samą mocą, potwierdzając, że prawdziwe piękno muzyki nigdy nie przemija.

Opera Śląska