„Zła dziewczynka” Marii Wojtyszko to ciepła, komediowa opowieść dla młodych widzów, która stawia przed nami, dorosłymi, niewygodne pytania.
fot. Natalia Kabanow / WTL
Premiera spektaklu “Zła dziewczynka” odbędzie się już w najbliższą sobotę – 24.05 o godz. 17:00.
Tekst, dramaturgia: Maria Wojtyszko
Reżyseria: Jakub Krofta
Scenografia, kostiumy, animanty: Matylda Kotlińska
Muzyka: Grzegorz Mazoń
Choreografia: Milena Czarnik
Reżyseria światła: Damian Pawella
Projekcje: Alicja Pietrucka
Inspicjentka: Małgorzata Mańko-Drozd
obsada:
ZAJARKA – Natalia Herman
OCZAREK – Radosław Kasiukiewicz
IDEALKA – Agata Kucińska
BOJAN – Konrad Kujawski
PANI – Anna Makowska-Kowalczyk
PAN OD RYTMIKI, DYREKTOR – Grzegorz Mazoń
TATA / NIKŁOŚ – Mateusz Zilbert
Premiera 24.05.2025, godz. 17:00
Kolejne spektakle: 25.05 godz. 15:00; 27-30.05 godz. 10:00;
Spektakle z okazji Dnia Dziecka: 31.05 i 1.06 godz. 15:00
Spektakl z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na PJM: 3.06 godz. 10:00
Ceny biletów: 40 zł normalny, 37 zł ulgowy, 35 zł grupowy
https://bilety.teatrlalek.wroclaw.pl/
OPIS SPEKTAKLU
Nikłoś chodzi do pierwszej klasy. Jest nieśmiały, a do tego się jąka. Bardzo chciałby należeć do klasowej paczki, ale dzieci nie akceptują go. Trudno powiedzieć dlaczego, skoro każde z nich zmaga się z jakąś trudnością: Oczarek nie potrafi się skupić, Bojan jest lękliwy, a Idealka musi być zawsze we wszystkim najlepsza. Sytuacja zmienia się, kiedy do klasy dołącza nowa uczennica – Zajarka. Dziewczynka zawsze mówi to, co myśli, nie rozumie żartów i łatwo wpada w złość. Teraz to jej nikt nie lubi, więc Nikłoś powinien być szczęśliwy… ale jakoś nie jest.
„Zła dziewczynka” Marii Wojtyszko to ciepła, komediowa opowieść dla młodych widzów, która stawia przed nami, dorosłymi, niewygodne pytania. Jak traktujemy osoby, które wydają się być poza normą społeczną? I czym właściwie jest norma w dzisiejszych czasach? Czy złość i agresja to nasze nowe tabu? Przed czym tak naprawdę chcemy chronić nasze własne dzieci? I do czego jesteśmy zdolni, żeby je ochronić?
Spektakl w lekki i zabawny sposób opowiada o czymś, co zupełnie nie jest zabawne: wykluczeniu i pragnieniu akceptacji. To tematy, które dotyczą nie tylko dzieci w szkole, ale i nas, dorosłych – w społeczeństwie. Przedstawieniu towarzyszą działania wspierające odbiór przez osoby neuroróżnorodne: przedprzewodnik oraz warsztaty kontekstowe.
Proces powstawania spektaklu konsultowali członkowie dziecięcej grupy teatralnej “Wytwórnia” przy Wrocławskim Teatrze Lalek: Zofia Baranowska, Marya Goncharova, Aleksander Górniak, Kinga Groves, Aleksandra Jarmoluk, Aniela Kokocińska, Aleksandra Obrok, Olga Osińska, Ksawery Traczyński.
DOSTĘPNOŚĆ W SPEKTAKLU ZŁA DZIEWCZYNKA
Premierze „Złej dziewczynki” w reżyserii Jakuba Krofty towarzyszą liczne działania artystyczne i edukacyjne dla dzieci i młodzieży. We Wrocławskim Teatrze Lalek dostrzegamy potrzeby i tworzymy przestrzeń dla nowych odbiorców wydarzeń kulturalnych: dzieci i młodzieży w kryzysie zdrowia psychicznego, neuroróżnorodnych oraz z niepełnosprawnościami.
„Zła dziewczynka” to znakomita przestrzeń do rozmawiania o bliskich im tematach. Dane WHO mówią, że w Polsce ¼ osób doświadczy lub doświadczyła kryzysu zdrowia psychicznego. Badania jasno pokazują, że kultura, a w szczególności teatr, może być dla nich źródłem wsparcia i zdrowienia.
Dostępność „Złej dziewczynki” realizujemy na poziomie urefleksyjnionym. Nie ograniczamy się jedynie do technicznego wsparcia w postaci audiodeskrypcji czy tłumaczenia PJM, ale proponujemy podejście uwzględniające specyfikę potrzeb odbiorców oraz ich kontekst społeczny. Nawiązujemy dialog z widzami naszych spektakli, uwzględniamy ich opinie i sugestie, dostosowujemy nasze propozycje do ich potrzeb. Do współpracy zaprosiliśmy organizacje działające na rzecz dostępności wydarzeń kulturalnych, samorzeczników oraz dzieci i młodzież – najważniejszych odbiorców spektaklu.
Dzięki zaprojektowaniu licznych działań towarzyszących (konsultacji, seminariów, warsztatów, publikacji), tworzymy wydarzenie łączące różne perspektywy oraz otwarte i przyjazne dla osób, które zwykle nie uczestniczą w wydarzeniach kulturalnych, m.in. osób neuroróżnorodnych, w kryzysie emocjonalnym / kryzysie zdrowia psychicznego oraz tych wszystkich, które odczuwają i wyrażają emocje w sposób odbiegający od społecznie przyjętych norm.
Premierze spektaklu towarzyszą m.in.:
Spektakl dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
BIOGRAMY TWÓRCÓW SPEKTAKLU ZŁA DZIEWCZYNKA:
MARIA WOJTYSZKO – scenarzystka, dramatopisarka, tłumaczka i reżyserka. Studiowała kulturoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, scenariopisarstwo w łódzkiej filmówce i reżyserię fabularną w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. Uczestniczyła w wielu warsztatach i szkoleniach dla scenarzystów, między innymi w Films For Kids, Midpoint, Passion to Market.
Ukończyła też Szkołę Dramatu przy warszawskim teatrze Laboratorium, gdzie wraz z innymi dramatopisarzami współtworzyła Kabaret Na Koniec Świata. Ma w dorobku scenariusze wielu seriali telewizyjnych (między innymi „Przystań”, „Doręczyciel”, „Bez Tajemnic”), jest współautorką scenariuszy kilku filmów („Zagraj ze mną” Rafała Skalskiego, „Jutro mnie tu nie będzie” Julii Kolberger, „Polandia” Cypriana Olenckiego). Obecnie przygotowuje debiut fabularny “Miłe kobiety”, do którego zdjęcia rozpoczną się latem.
Jest autorką sztuk dla dorosłych i dla dzieci. Jej dramaty wystawiane były w Polsce, Niemczech, Czechach, Austrii, Finlandii i na Węgrzech. Za tekst „Macica” otrzymała nagrodę w konkursie Narodowego Teatru Starego i Miesięcznika „Dialog”. Dramat „Pierwszy człowiek świata” zwyciężył w konkursie organizowanym przez Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu. Spektakl na podstawie jej sztuki „Sam, czyli przygotowanie do życia w rodzinie” zdobył Grand Prix XX Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. W tym samym konkursie dwa lata później sztuka „Piekło – Niebo” została nagrodzona jako najlepszy tekst dramatyczny sezonu. Dramat znalazł się również w finale Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej jako pierwsza w historii tego konkursu sztuka dla dzieci. Do finału tej nagrody trafiłą również jej sztuka dla dorosłych “Pierwsze Razy”. W lutym 2025 roku “Piekło – niebo” w reżyserii Jakuba Krofty miało premierę w Teatrze Narodowym w Warszawie. Wojtyszko należy do Fabulamundi – społeczności zrzeszającej europejskich dramatopisarzy i dramatopisarki.
Od roku 2012 jest kierowniczką literacką Wrocławskiego Teatru Lalek, w którym z powodzeniem zajmuje się wspieraniem i promowaniem polskiej dramaturgii współczesnej. Również od 2012 roku współpracuje jako dramatopisarka z reżyserem Jakubem Kroftą, wspólnie realizują spektakle w Polsce, Czechach i Finlandii, między innymi w Teatrze Na Woli, Teatrze Polskim w Bydgoszczy, Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, czy w praskim Divadlo v Dlouhe. Od 2021 roku współtworzą duet dramaturgiczno-reżyserski krofta/wojtyszko, który kwestionuje tradycyjny podział ról i hierarchiczną strukturę zespołu teatralnego. Pierwsza realizacja tandemu „Ojeja, czyli o dziewczynce, która nie znała własnego imienia” zdobyła nagrody za tekst i reżyserię na Festiwalu małych Prapremier w Wałbrzychu, kolejna – „Casanova” – otrzymała Grand Prix międzynarodowego festiwalu Metamorfozy Lalek w Białymstoku.
Wojtyszko jest też współzałożycielką Kolektywy – feministycznej inicjatywy artystek, które tworzą wszystko, na co mają ochotę, przypominając o niemerkantylnym aspekcie twórczości. Kolektywa podejmuje różnego typu działania performatywne i autoetnograficzne, zwracając uwagę na sytuację twórczyń w systemie opartym na grantach.
Jej sztuka „Pierwsze razy”, napisana dla studentek i studentów Wydziału Lalkarskiego we Wrocławiu (przedstawienie dyplomowe), zakwalifikowała się do finału tegorocznej Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej (rozstrzygnięcie we wrześniu 2024 r.).
Laureatka nagrody Nagrody Arlekina w kategorii Scenariusz za sztukę “Sprzedawcy bajek” (2025 r.).
JAKUB KROFTA – reżyser, dramatopisarz, scenograf, tłumacz i pedagog. Absolwent reżyserii na Wydziale Alternatywnego i Lalkowego teatru Akademii Teatralnej w Pradze (1994).
W latach 1993-1995 reżyser Czeskiego Radia, gdzie zrealizował około 200 programów i słuchowisk.
W Polsce jako twórca słuchowisk współpracuje z Teatrem Polskiego Radia i z Audioteka.pl, dla której stworzył superprodukcje takie jak „Agent”, „Wspólnota Mieszkaniowa”, czy „Oni tu są”.
Wieloletni reżyser, a później dyrektor artystyczny Teatru Drak w Hradcu Kralove (1995-2012), od roku 2012 dyrektor artystyczny Wrocławskiego Teatru Lalek. Wyreżyserował ponad 90 spektakli teatralnych, z których wiele zdobyło prestiżowe nagrody. Od roku 2012 tworzy razem z Marią Wojtyszko jeden
z najbardziej rozpoznawalnych i nagradzanych tandemów reżysersko – dramatopisarskich w Polsce.
Pracował w teatrach w Czechach, Polsce, Słowacji, Stanach Zjednoczonych, Izraelu, Australii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Finlandii i Danii. Jego spektakle prezentowane były w ponad dwudziestu krajach
na czterech kontynentach.
W Polsce reżyserował między innymi w warszawskim Teatrze Narodowym (Piekło-Niebo), Teatrze Dramatycznym (Madame, Absolwent, Król Edyp, Dziwny Przypadek Psa Nocną Porą, Pociągi pod Specjalnym Nadzorem) i w Teatrze Ateneum (Ława Przysięgłych), w krakowskim Teatrze im. Słowackiego (Kwiat Paproci, Opowieść Wigilijna), w Teatrze Polskim w Bydgoszczy (Sprzedawcy Bajek) czy
w jeleniogórskim Teatrze im. Norwida (Koniec Świata w Deer’s Hill City.) Współpracował też z polskimi teatrami lalek Guliwer, Lalka i Pleciuga.
W roku 2025 odznaczony brązowym medalem “Zasłużony kulturze Gloria Artis”.
Jego autorski spektakl „The Flying Babies” był w roku 2004 prezentowany w ramach program Sydney Opera House „Kids at The House”. Jego „Buszujący w zbożu” według Salingera został uznany
za najlepszą inscenizację roku 2008 na Słowacji.
Laureat Honorowej Nagrody im. Jana Dormana Polskiego Ośrodka ASSITEJ za rok 2008 dla wybitnego zagranicznego twórcy za “twórcze poszukiwanie współczesnego bohatera, odkrywanie nowoczesnego języka scenicznego, a także podejmowanie ważkiej problematyki dorastania w teatrze dla dzieci
i młodzieży”.
Jego spektakle „Sam, czyli przygotowanie do życia w rodzinie”, „Piekło – niebo” i „Kwiat Paproci” znalazły się w finale Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w latach 2014, 2017 i 2019. Spektakl „Sam, czyli…” został nagrodzony Grand Prix 20.Ogólnopolskiego Konkursu na WPSW. Laureat Nagrody Specjalnej 23.Ogólnopolskiego Konkursu na WPSW dla dyrektora teatru
za “konsekwentne promowanie polskiej dramaturgii współczesnej, poszukiwanie nowego języka teatru i dbałość o niezmiennie wysoki poziom rozmowy z widzem”.
W tandemie z dramatopisarką i kierowniczką literacką WTL Marią Wojtyszko został laureatem Wrocławskiej Nagrody Teatralnej 2017 za “celne artystyczne ujęcie spraw najtrudniejszych w mądrym
i niepozbawionym humoru spektaklu dla dzieci i dorosłych Piekło – niebo”.
W roku 2022 w Pradze wyreżyserował „Macbetha” Williama Shakespeare’a w ramach prestiżowego Festiwalu Szekspirowskiego na Praskim Zamku. W roku 2024 wyreżyserował wspólnie z Maciejem Wojtyszką operę “Hi$tory” Michała Dobrzyńskiego na podstawie Witolda Gombrowicza w Operze Królewskiej w Warszawie. W lutym 2025 roku wyreżyserował “Piekło – niebo” w Teatrze Narodowym
w Warszawie.
Obecnie, razem z Marią Wojtyszko, przygotowują pełnometrażowy debiut fabularny Miłe kobiety,
do którego zdjęcia rozpoczynają się latem 2025.
MATYLDA KOTLIŃSKA – scenografka, rzeźbiarka, projektantka kostiumów. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku na Wydziale Rzeźby. W 2003 roku była stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od 2006 roku pracuje jako scenografka teatralna. Współpracowała m.in. z Piotrem Ratajczakiem, Marcinem Wierzchowskim, Darią Kopiec, Mateuszem Przyłęckim i Michałem Siegoczyńskim, tworząc spektakle w teatrach w całej Polsce (m.in. Teatr Współczesny w Szczecinie, Teatr im. W. Horzycy w Toruniu, Teatr Studio, Teatr Powszechny w Warszawie, Teatr Polski im. H. Konieczki
w Bydgoszczy, Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, Teatr Dramatyczny, im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu, Bałtycki Teatr Dramatyczny im. J. Słowackiego w Koszalinie czy Teatr Nowy i Teatr Polski w Poznaniu).
W teamie z Jakubem Kroftą i Marią Wojtyszko współtworzyła spektakle: ,,Królewna Logorea i Niedźwiedź” w Teatrze Guliwer w Warszawie (2015), „Sprzedawcy bajek“ w Teatrze Polskim w Bydgoszczy (2018), „Kosmici“ w Teatrze Miniatura w Gdańsku (2020), „Kwiat Paproci“ w teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie (2018), a we Wrocławskim Teatrze Lalek (2016) I w Teatrze Narodowym w Warszawie (2025) – „Piekło – niebo“, „OJEJA! albo o dziewczynce, która nie znała własnego imienia” i „Sen nocy letniej” (2022).
Jej scenografia do spektaklu ,,Supernova – Rekonstrukcja“ z Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie została nagrodzona uczestnictwem w prestiżowym Praskim Quadriennale Scenografii oraz nagrodą ,,Kurtyna“ na VIII Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy.
GRZEGORZ MAZOŃ – Urodzony w 1985 roku w Sosnowcu. Wychował się w Gliwicach gdzie
od najmłodszych lat pojawiał się na scenie Gliwickiego Teatru Muzycznego. Absolwent Wydziału Lalkarskiego PWST we Wrocławiu. Od 2008 roku aktor Wrocławskiego Teatru Lalek. Prowadzący
i współtwórca warsztatów teatralnych i muzycznych. Multiinstrumentalista i kompozytor. Autor muzyki do filmów oraz ponad czterdziestu spektakli teatralnych. W roku 2007 nominowany do nagrody dla najlepszej roli męskiej na Roma Teatro Festival w Rzymie. Nominowany do nagrody dla najlepszego aktora na Światowym Festiwalu Teatrów Lalek (World Festival of Puppet Art) w Pradze w 2009 roku. Dwukrotnie nominowany do kulturalnej nagrody „Gazety Wyborczej” WARTO w kategorii teatr. Laureat nagrody Polskiego Stowarzyszenia Estradowego dla młodego talentu w 2013 roku. W 2015 roku otrzymał nagrodę im. Leona Schillera za dokonania teatralne przyznawaną przez ZASP. Został ogłoszony „nadzieją” w 22. subiektywnym spisie aktorów teatralnych Jacka Sieradzkiego. Laureat nagrody za muzykę do spektaklu „SAM, czyli przygotowanie do życia w rodzinie” na II Festiwalu małych Prapremier w Wałbrzychu. Otrzymał wyróżnienie za tytułową rolę w spektaklu „SAM, czyli przygotowanie do życia w rodzinie” na Międzynarodowym Festiwalu Teatrów dla Dzieci i Młodzieży Korczak w 2017 roku. Laureat nagrody za muzykę podczas XXVIII Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu w 2017 roku. 2021 roku, został nagrodzony za “różnorodność budowania dramaturgii muzycznej” w spektaklach “Tutu” oraz “Ojeja! Albo o dziewczynce, która nie znała własnego imienia”. Laureat Wrocławskiej Nagrody Teatralnej 2022 “za wszechstronny talent muzyczny i aktorski, którym od lat wzbogaca wrocławskie życie teatralne”. Na XXXI Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek otrzymał nagrodę za rolę w spektaklu “Kulka” oraz nagrodę za muzykę do spektakli “Kulka” oraz “Wielki Buzz Grow”.
Od lat tworzy muzykę do spektakli Jakuba Krofty (“Sprzedawcy bajek”, “Piekło – niebo”, “Sam, czyli…”, “Sen nocy letniej”).
MILENA CZARNIK – choreografka, scenografka, kostiumografka, reżyserka świateł. Z teatrem związana od 1993 roku, najpierw jako aktorka i tancerka gdańskiego Teatru Dada von Bzdülöw oraz Teatru Miejskiego w Gdyni, a od 2000 roku jako niezależna tancerka, choreografka i scenografka realizuje własne projekty sceniczne i plenerowe oraz współpracuje przy produkcji filmów (m.in. filmy „Sekret”
P. Wojcieszka, „Piorun sycylijski” Ł.Grzegorzka), wideoklipów (Blenders, Crew, Formacja Nieżywych Schabuff, Polaczek) i pokazów mody. Od 2005 pracuje w teatrach dramatycznych. Współpracowała m.in. z Moniką Strzępką, Justyną Łagowską, Katarzyną Szyngierą, Anną Radwan, Marcinem Czarnikiem, Łukaszem Gajdzisem, duetem krofta/wojtyszko, Radkiem Stępniem oraz od 2017 roku z Grupą Tartak
z Łodzi.
W 2019 r. spektakl, który współtworzyła z Marcinem Czarnikiem – „Co gryzie Gilberta Grape’a” zdobył Grand Prix 37. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi, a rok później uznanie samego autora książki – Petera Hedgesa. Jako scenografka współtworzyła m.in. spektakl „1989” w reżyserii Katarzyny Szyngiery.
DAMIAN PAWELLA – absolwent wydziału elektrycznego Politechniki Poznańskiej w specjalności technika świetlna. Jako reżyser światła współpracował z wieloma teatrami, m.in. Teatrem Dramatycznym
w Warszawie, Narodowym Starym Teatrem w Krakowie, Teatrem Wybrzeże w Gdańsku, Teatrem Studio i Teatrem Powszechnym w Warszawie, Teatrem im. S. Żeromskiego w Kielcach, Teatrem Polskim
i Teatrem Nowym w Poznaniu, Teatrem Dramatycznym w Wałbrzychu, Teatrem im. W. Horzycy w Toruniu, Teatrem im. J. Osterwy w Lublinie, Teatrem im. J. Kochanowskiego w Opolu, Teatrem Muzycznym Capitol we Wrocławiu, Wrocławskim Teatrem Lalek, Teatrem Lalka i Teatrem Guliwer w Warszawie, Operą Krakowską.
We Wrocławskim Teatrze Lalek w ostatnim czasie wyreżyserował światła m.in. do spektakli SPRZEDAWCY BAJEK w reż. Jakuba Krofty i KAROLCIA w reż. Leny Frankiewicz.
ALICJA PIETRUCKA
Realizatorka i reżyserka światła, twórczyni wizualizacji multimedialnych. Od 2008 r. związana
z Wrocławskim Teatrem Lalek.
Współpracowała m.in. z Janem Peszkiem (WRONIEC), Leną Frankiewicz (ZIEMIANIE, DYPLOM ZE SNÓW), Michałem Derlatką (PIOTRUŚ PAN, BAJKA O KSIĘCIU PIPO), Agatą Kucińską (PINOKIO). W ostatnim czasie wyreżyserowała światła do spektaklu ODYSEJA w reżyserii Jakuba Roszkowskiego (Wrocławski Teatr Lalek), a także PIERWSZE RAZY w reżyserii Jakuba Krofty, MOJE SERCE, MÓJ LÓD w reżyserii Pawła Wolaka i Katarzyny Dworak (Akademia Sztuk Teatralnych we Wrocławiu) oraz z Piotrem Soroką przy okazji produkcji MISIACZEK, Świat WOW! (Wrocławski Teatr Lalek) oraz O TYM MOŻNA ROZMAWIAĆ TYLKO
Z KRÓLIKAMI (Lubuski Teatr w Zielonej Górze).
Od 2020 r. pedagożka Akademii Sztuk Teatralnych – prowadzi zajęcia z reżyserii światła dla studentów reżyserii teatru lalek.
